I FSK 1839/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Zając, , , po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej U. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 367/11 odrzucające skargę U. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku skarżącej o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Rz 367/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę U. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 2011 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem przewodniczącego z dnia 20 czerwca 2011 r. doradca podatkowy P. Z., działający w imieniu skarżącej spółki, został wezwany do uzupełnienia braku złożonej skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pominięcia czynności dokonanych przez pełnomocnika. Nadesłane pełnomocnictwo zostało datowane na dzień 29 czerwca 2011 r., podczas gdy skarga na opisane w sentencji postanowienie Ministra Finansów, wniesiona została w dniu 11 maja 2011 r. W treści pełnomocnictwa nie zamieszczono potwierdzenia przez mocodawcę czynności pełnomocnika dokonanych w jego imieniu przed datą udzielenia mu pełnomocnictwa. Wobec tego, zarządzeniem przewodniczącego z 6 lipca 2011 r. wezwano skarżącą spółkę o podpisanie skargi przez reprezentującego ją członka zarządu, bądź też o potwierdzenie dokonanych uprzednio w jej imieniu przez doradcę podatkowego P. Z. czynności, wyznaczając 7 dniowy termin na uzupełnienie tego braku, pod rygorem odrzucenia przedmiotowej skargi. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone spółce w dniu 11 lipca 2011 r. jednakże nie uzupełniono opisanego braku skargi. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie sąd pierwszej instancji podał, że dla uznania przedmiotowego braku formalnego za uzupełniony, koniecznym jest aby pełnomocnictwo umocowujące pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy, było aktualne na dzień dokonania przez niego czynności procesowych w imieniu mocodawcy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wniesienie skargi nastąpiło znaczniej wcześniej aniżeli umocowanie pełnomocnika a z samej treści przedłożonego pełnomocnictwa nie wynika aby czynność ta została objęta udzielonym pełnomocnictwem czy też potwierdzona przez mocodawcę. Ponadto, skoro sam mocodawca na odrębne wezwanie sądu nie potwierdza dokonanych w jego imieniu czynności – nie sposób, zdaniem Sądu, uznać, iż brak formalny skargi został uzupełniony. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego złożyła skargę kasacyjna, w której zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynika sprawy – art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), poprzez odrzucenie skargi pomimo uzupełnienia braków formalnych w terminie. 2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 67 § 5 P.p.s.a. poprzez skierowanie i doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych stronie mającej już w sprawie prawidłowego ustanowionego pełnomocnika W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomocnik złożył pełnomocnictwo obejmujące swym zakresem reprezentowanie skarżącej przed sądami administracyjnymi i od daty udzielenia tego pełnomocnictwa był uprawniony do dokonania czynności wcześniejszych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników, przy czym przez "działanie przed sądem" rozumie się podejmowanie wszystkich czynności procesowych, a więc nie tylko, jak mogłoby sugerować to określenie, podejmowanych bezpośrednio przed obliczem sądu (podczas rozprawy lub posiedzenia jawnego). Przepis art. 36 P.p.s.a. przewiduje w postępowaniu przed sądami administracyjnymi trzy rodzaje pełnomocnictw: ogólne - do prowadzenia wszelkich spraw toczących się z udziałem mocodawcy przed sądami administracyjnymi, do prowadzenia poszczególnych, konkretnych spraw wymienionych (opisanych) w treści pełnomocnictwa oraz do niektórych czynności w postępowaniu. Dwa pierwsze z wymienionych w art. 36 P.p.s.a. pełnomocnictw - ogólne oraz do prowadzenia poszczególnych spraw - obejmują z mocy samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym także skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem, udzielenie dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach, cofnięcie skargi w całości lub w części, jeżeli te czynności nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie oraz odbioru kosztów postępowania (art. 39 P.p.s.a.). Przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi nie ograniczają swobody stron do zmiany zakresu tych pełnomocnictw w zakresie przedmiotowym (rozszerzenie lub ograniczenie) lub czasowym. Modyfikacja zakresu uprawnień wymaga jednak wyraźnego zaznaczenia w treści pełnomocnictwa. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że z treści pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą spółkę doradcy podatkowemu P. Z. wynika, iż został on umocowany do reprezentowania jej przed sądami administracyjnymi. Analiza treści tego pełnomocnictwa jednoznacznie wskazuje, że jest to pełnomocnictwo procesowe ogólne udzielone bez ograniczeń do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi. Stosownie zatem do treści art. 39 P.p.s.a. obejmuje ono umocowanie do wszystkich łączących się z tymi sprawami czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Użyte w tym pełnomocnictwie stwierdzenie: "do reprezentowania mnie (nas) przed sądami administracyjnymi" bez ograniczenia tego zakresu w myśl przepisów art. 36 pkt 2 i art. 39 P.p.s.a. oznacza umocowanie pełnomocnika nie tylko do sporządzenia i wniesienia skargi, ale także do sporządzenia, i wniesienia skargi kasacyjnej. Określenie to nie pozwala bowiem na ograniczenie zakresu pełnomocnictwa tylko do reprezentowania strony na rozprawie przed sądem, a nie do sporządzenia i wniesienia pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tym także skargi kasacyjnej (art. 175 § 1 i art. 177 § 1 P.p.s.a). Należy mieć na uwadze również to, że zgodnie z przepisem art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej jako P.u.s.a.) sądami administracyjnymi są wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec powyższego uznać należy, że udzielone przez stronę skarżącą pełnomocnictwo obejmuje upoważnienie do prowadzenia spraw zarówno przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jak i Naczelnym Sądem Administracyjnym, tak w postępowaniu zwykłym, jak i wznowieniowym. W związku z tym za nieuzasadnione należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że z treści pełnomocnictwa nie wynika, aby czynność wniesienia skargi została objęta tym pełnomocnictwem. Natomiast jeśli chodzi o użyte w treści pełnomocnictwa wyrażenie: "w zakresie", należy uznać je za omyłkę pisarską, która nie powinna mieć wpływu na właściwe zinterpretowanie treści udzielonego pełnomocnictwa, a tym samym odczytanie rzeczywistej woli strony. Przechodząc nadto do rozważenia, czy można mówić w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji o nienależytej reprezentacji strony skarżącej, gdy skarga została wniesiona przez pełnomocnika, który nie dołączył do niej pełnomocnictwa i następnie na wezwanie przewodniczącego wydziału brak ten usunął, przedkładając pełnomocnictwo podpisane później niż wniesienie skargi, należy w pierwszej kolejności mieć na względzie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które regulują szczególną sytuację wniesienia pisma procesowego, dotkniętego brakami formalnymi. Otóż według art. 49 § 3 P.p.s.a. pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. Przepis ten ma zastosowanie do wszystkich pism procesowych, a więc także do skargi oraz do wszelkich ich wymogów formalnych. Wymogiem formalnym właściwym dla pism procesowych będących pierwszą czynnością procesową (w niniejszej sprawie skargi), wnoszonych przez pełnomocników, jest, jak wynika z art. 37 § 1 P.p.s.a., dołączenie pełnomocnictwa. Natomiast w sytuacji nie wywiązania się z wskazanego obowiązku istnieje możliwość uzupełnienia pisma o stosowny dokument, którą to możliwość gwarantuje treść art. 49 § 1 P.p.s.a. Zatem, uzupełnienie w terminie skargi wniesionej przez pełnomocnika o brakujące pełnomocnictwo, zgodnie z jednoznaczną treścią wskazanego wyżej przepisu powoduje, że skarga wywołuje skutek od dnia jej wniesienia. Mając na uwadze powyższe rozważania należy dojść do wniosku, że dla konstrukcji prawnej przepisów służących usuwaniu braków formalnych pism procesowych i skutków wskazanych w art. 49 § 3 P.p.s.a., nie ma znaczenia, że uzupełniając brak formalny skargi, polegający na niedołączeniu pełnomocnictwa, zostanie złożone pełnomocnictwo z późniejszą datą niż skarga, bowiem widniejąca na pełnomocnictwie data (w niniejszej sprawie jest to 29 czerwca 2011 r.) wskazuje jedynie dzień podpisania dokumentu pełnomocnictwa, a nie moment jego faktycznego udzielenia. Skoro więc w przedmiotowej sprawie nastąpiło złożenie pełnomocnictwa zgodnie ze wskazaniem Sądu i w terminie przez Sąd wyznaczonym to brak było podstaw do przyjęcia, że zaistniała dyspozycja wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Tym samym za trafny uznać trzeba zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. W świetle przedstawionych wyżej uwag, wobec zasadności części zarzutów skargi kasacyjnej w zakresie wyżej przytoczonym, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.