I FSK 1931/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2023-02-07

Skład orzekający: Roman Wiatrowski, Ryszard Pęk, Adam Nita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT, jeśli faktury dokumentujące nabycie towarów lub usług zostały wystawione przez podmioty, które faktycznie nie wykonały tych czynności, nawet jeśli podatnik wykazał należytą staranność?
Ratio decidendi
Podatnik nie może odliczyć podatku naliczonego VAT, jeśli faktury dokumentujące nabycie towarów lub usług zostały wystawione przez podmioty, które faktycznie nie wykonały tych czynności. Niespełnienie warunku rzeczywistego wykonania usługi lub dostarczenia towaru przez wystawcę faktury wyklucza prawo do odliczenia, niezależnie od dochowania przez podatnika należytej staranności. System VAT opiera się na neutralności i tożsamości transakcji, a naruszenie tych zasad przez podmioty w poprzednich fazach obrotu uzasadnia odmowę odliczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przez A. C. (Podatnika) w związku z fakturami wystawionymi przez trzech kontrahentów: T. Z., P. S. i M. D. Organy podatkowe ustaliły, że kontrahenci ci nie wykonali faktycznie usług ani nie dostarczyli towarów udokumentowanych fakturami, a działalność niektórych z nich polegała na wystawianiu tzw. pustych faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Podatnika, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę kasacyjną od tego wyroku, w której Podatnik zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o VAT, w tym zasad postępowania dowodowego i zasady prawdy obiektywnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zasądzono od A. C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Ryszard Pęk, Sędzia WSA del. Adam Nita, (spr.), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 1395/17 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 15 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 1.800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 9 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 1395/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (zwany dalej Sądem I instancji) oddalił skargę A. C. (w dalszej części uzasadnienia określanego jako Podatnik, Strona lub Skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (zwanego dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) z 15 lutego 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2011 r. Stan faktyczny sprawy został szczegółowo przedstawiony w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji, dostępnym w CBOSA. Istota problemu, jaki pojawił się w relacjach pomiędzy stronami stosunku podatkowoprawnego, a został poddany ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprowadza się do zakwestionowania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. (w dalszej części uzasadnienia zwanego Organem I instancji lub DUKS) dopuszczalności odliczenia przez Stronę naliczonego podatku od towarów i usług, wynikającego z faktur wystawionych jej przez trzech jej kontrahentów: T. Z. (D. [...]), P. S. (G. [...]) oraz M. D. (C.1 [...]). Dodać przy tym należy, że decyzja DUKS, poprzedzająca rozstrzygnięcie Organu II instancji była już drugim orzeczeniem pierwszoinstancyjnym wydanym w sprawie. Poprzednia nieostateczna decyzja DUKS została bowiem uchylona przez Dyrektora Izby Skarbowej, a w konsekwencji sprawa trafiła do ponownego rozpatrzenia do Organu I instancji. Stało się tak przez wzgląd na niekompletność zgromadzonego materiału dowodowego i konieczność jego uzupełnienia. Po dokonaniu stosownych czynności procesowych, DUKS wydał nowe rozstrzygnięcie, które – jak już wskazano – poprzedziło decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, następnie zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi w trakcie postępowania podatkowego, T. Z. wystawił Stronie faktury dokumentujące usługi remontowe, adaptację łazienki, budowę ścianek działowych, renowację podłóg i okuć okiennych, wymianę uszkodzonych płytek, sprzątanie lokalu, czyszczenie elewacji, poprawki murarskie. Tymczasem wspomniany podmiot prowadził działalność gastronomiczną, cateringową oraz zajmował się wynajmem pomieszczeń. Jak przy tym podkreślały organy podatkowe, faktury sprzedaży T. Z. były wystawiane na zasadzie pośrednictwa do faktur zakupu od B. sp. z o.o. i C. sp. z o.o., od których otrzymywał faktury za usługi budowlane, remontowe i transportowe, dokumentujące czynności, które nie zostały wykonane. Podniesiono też, że T. Z. zatrudniał osoby do działalności gastronomicznej, którą zakończył we wrześniu 2011 r. Skarżący nie zawarł zaś ze wspomnianym swoim kontrahentem umów na wykonanie usług remontowo - budowlanych wymienionych w kwestionowanych fakturach i nie posiadał jakichkolwiek innych dowodów ich wykonania (np. protokołu odbioru robót), poza zakwestionowanymi fakturami. Także płatności na rzecz T. Z. nie były dokonywane przez Stronę za pośrednictwem jej rachunku bankowego. Stanowisko organów podatkowych znalazło potwierdzenie w zeznaniach W. K., która wskazała, że T. Z. nie posiadał żadnych środków trwałych i że nie wystąpiły w księgach podatkowych naliczenia amortyzacji. Zatrudniał on jedynie kelnerów do czasu zaprzestania prowadzenia działalności gastronomicznej. W. K. potwierdziła również dokonywanie zapisów w księgach podatkowych T. Z. w zakresie zakupów na podstawie odręcznych zestawień faktur lub na podstawie ustnej informacji, bez posiadania dowodów źródłowych. Ponadto, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że T. Z. nie posiadał nawet najprostszych narzędzi potrzebnych do wykonania zakwestionowanych usług. Z kolei, faktury wystawione przez G. [...] dokumentowały spawanie i modernizację regałów sprzedażowych i ekspozycji sklepu, usługi spawalnicze konstrukcji wspornych, oczyszczanie i malowanie paneli blaszanych, prace montażowe ekspozycji sklepowych, obróbkę i spawanie konstrukcji metalowych z materiałów powierzonych, prace montażowe ekspozycji sklepu, czyszczenie i malowanie paneli blaszanych, spawanie konstrukcji stalowych. Jak przy tym ustalono w postępowaniu podatkowym, wspomniany kontrahent Podatnika nie zatrudniał pracowników, nie dokumentował ponoszenia wydatków na wynagrodzenia, a także na ubezpieczenia społeczne. Ponadto, nie miał on środków trwałych, nie posiadał kopii wystawionych faktur sprzedaży, jak również innych dowodów zakupu, czy poniesienia kosztów zafakturowanych usług. Dodatkowo, P. S. nie potrafił wskazać personaliów osób wykonujących prace – wskazywał on jedynie, że pochodziły one z U. Organy podatkowe ustaliły też, że działalność tego podmiotu sprowadzała się do wprowadzania do obrotu prawnego faktur dokumentujących czynności, które nie zostały wykonane (tzw. "pustych faktur"). Ich odbiorcą był zarówno Skarżący, jak i T. Z. Jeżeli chodzi o C.1 [...], to wg treści faktur sprzedało ono Stronie m.in.: rękawy foliowe, plandeki, linki stalowe, różnego rodzaju, plandeki, myjkę ciśnieniową, folię ogrodową, plandekę ochronną. M. D. nie posiadał jednak dowodów potwierdzających zakup towarów, które zgodnie z wystawionymi przez niego fakturami zostały sprzedane Skarżącemu. Jednocześnie, wspomniany kontrahent Strony nie wyjaśnił okoliczności braku dowodów nabycia wybranych towarów. Dokonywanie rozliczeń gotówkowych wyjaśnił on zaś tym, że była to podstawowa forma rozliczeń w jego sklepie, gdyż prawdopodobnie nie posiadał w tym czasie terminala płatniczego. M. D. zeznał również, iż Skarżący nie proponował mu zapłaty w formie przelewu na rachunek bankowy. Wreszcie, do materiału dowodowego sprawy włączono decyzje wydane wobec D. [...] oraz G. [...]. W orzeczeniach tych zakwestionowano sprzedaż (wykonanie usług) na rzecz Strony i określono wspomnianym podmiotom kwoty podatku do zapłaty na podstawie art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług. W orzeczeniach tych stwierdzono również, że faktury wystawione Podatnikowi przez obydwu tych kontrahentów dokumentują czynności, które faktycznie nie zostały wykonane i jako takie nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji. Sąd I instancji podzielił racje administracji podatkowej. W konsekwencji przyjął on, że faktury pochodzące od trzech wskazanych wcześniej podmiotów nie potwierdzały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a Podatnik świadomie uczestniczył w procederze wystawiania fikcyjnych faktur. W konsekwencji, skarga tego podmiotu na decyzję ostateczną została oddalona. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie zyskał aprobaty Strony. W swojej skardze kasacyjnej wniosła ona o – jak to ujęto - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Ponadto, Skarżący wystąpił o zasądzenie od – jak to ujęto w skardze kasacyjnej - Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie na rzecz Strony kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Jednocześnie, wyrokowi Sądu I instancji zarzucono obrazę: 1) art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. – zwanej dalej O.p.). W ocenie Skarżącego doszło do tego poprzez niezastosowanie wskazanego przepisu, polegające na zleceniu ponownego postępowania w sprawie tym samym inspektorom kontroli skarbowej. To zaś powodowało, iż przystępując do postępowania posiadali oni z góry powzięty pogląd o jego wyniku, nie powtarzając istotnych dla sprawy czynności, chociażby polegających na wysłuchaniu świadków na okoliczność współpracy ze Stroną, co bezpośrednio narusza zasadę zaufania do organów państwa; 2) art. 122 O.p. - poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz błędne ustalenie stanu faktycznego w wyniku nieuwzględnienia faktów istotnych dla sprawy. To zaś w ocenie Strony wywarło istotny wpływ na wynik poczynionych ustaleń, co w bezpośredniej konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że nie były faktycznie świadczone usługi nabywane przez Podatnika od trzech jego kontrahentów; 3) art. 151 i 152 O.p. - poprzez nieprzeprowadzenie oględzin lokali najmowanych przez Stronę na okoliczność potwierdzenia wykonanych usług oraz niewłączenie do postępowania materiałów zgromadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. za ten sam okres podatkowy, dokumentujących wykonane usługi; 4) art. 180 § 1 O.p. - poprzez niezastosowanie zasady otwartego katalogu środków dowodowych i uwzględnienie wybiorczego materiału dowodowego; 5) art. 187 O.p. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący wszystkich dowodów w tym nieuznanie części zgromadzonej dokumentacji w sprawie, co spowodowało naruszenie art. 191 O.p. w zakresie swobodnej oceny materiału dowodowego; 6) art. 188 O.p. - poprzez nieprzesłuchanie właściciela pomieszczeń wynajmowanych przez Stronę na okoliczność dokonanych w nich remontów oraz uznanie, iż przeprowadzenie dowodu z tych zeznań nie jest celowe, ponieważ udowodniona została teza, iż tych prac remontowych nie wykonano, co stoi w wewnętrznej sprzeczności z wnioskowanym dowodem; 7) art. 194 § 3 O.p. - poprzez jego niezastosowanie, czego przejawem było nieprzeprowadzenie dowodów opozycyjnych do – jak to ujęto - włączonych decyzji ostatecznych wydanych wobec dostawców Strony, pomimo jasnych podstaw ku temu wskazanych zarówno w odwołaniu, jak również w decyzji Organu II instancji pierwotnie uchylającej decyzję organu kontroli; 8) art. 8 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm. – zwanej dalej u.p.t.u.) - poprzez nieprawidłową wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że faktury ujęte w rejestrze zakupów nie stanowią podstawy do rozliczenia podatku od towarów i usług w nich wskazanego. W reakcji na przedstawione zarzuty i argumentację (w znacznym stopniu stanowiące powielenie treści skargi do Sądu I instancji) odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Podczas rozprawy w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, pełnomocnik Strony powołał się na efekty wcześniejszych kontroli przeprowadzonych u Podatnika i wyartykułował, że wówczas nie było wątpliwości co do przeprowadzonych remontów. Ponadto wniósł on o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającej go decyzji Organu II instancji, a także o zasądzenie na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania. Z kolei radca prawny, reprezentujący jako pełnomocnik Organ odwoławczy (po reformie administracji podatkowej stał się nim Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) zwrócił się o oddalenie skargi kasacyjnej, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego od Podatnika na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Dodatkowo podkreślił on, że po poprzednim uchyleniu decyzji Organu I instancji uzupełniano materiał dowodowy sprawy. T. Z. nie stawił się jednak na przesłuchanie, a Skarżący nie odpowiedział na skierowane do niego wezwanie o wskazanie danych adresowych pracowników. Dodatkowo, pełnomocnik Organu odwoławczego podkreślił, iż nie ma wątpliwości co do tego, że usługi na rzecz Strony były wykonywane, tyle że nie przez T. Z. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i jako taka została oddalona. Zagadnieniem spornym w relacjach pomiędzy stronami stosunku podatkowoprawnego, które znalazło swoje odzwierciedlenie w zarzutach kasacyjnych było zanegowanie przez Dyrektora Izby Skarbowej (a wcześniej przez Organ I instancji) odliczenia przez Podatnika kwot naliczonego podatku od towarów i usług, udokumentowanych fakturami wystawionymi przez trzech jego kontrahentów. Tym samym, materialnoprawnym punktem odniesienia dla rozważań najpierw Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a teraz Naczelnego Sądu Administracyjnego stały się przepisy ustawy o podatku od towarów i usług. Z kolei, procesowe zarzuty Skarżącego sprowadzają się do artykułowania materii dowodowej, a także kwestii przestrzegania zasad postępowania podatkowego. W świetle art. 86 ust. 1 u.p.t.u., odliczenie naliczonego podatku od towarów i usług od kwoty podatku należnego ma miejsce w takim zakresie, w jakim towary i usługi, w cenie których jest zawarty podatek naliczony są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Oznacza to, że wykluczona jest redukcja należnego podatku od towarów i usług, ciążącego na podatniku tej daniny o podatek naliczony w sytuacji, gdy jego ciężar ekonomiczny nie został poniesiony w związku z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., wykonywaną przez podmiot obowiązany z tytułu podatku, natomiast nastąpiło to przez wzgląd na realizację potrzeb osobistych tej osoby. Ponadto wskazać trzeba na dwa podstawowe wymogi sformułowane w art. 86 ust. 2, 10 i 11 u.p.t.u. (w brzmieniu na czas urzeczywistnienia przez Stronę podatkowego stanu faktycznego), a w aspekcie temporalnym doprecyzowane w art. 86 ust. 13 u.p.t.u. Sprawiają one, że w przypadku "obrotu wewnątrzkrajowego" (dostaw towarów lub świadczenia usług) istnieją dwie zasadnicze przesłanki odliczenia podatku naliczonego: podatnik musi posiadać szczególnego rodzaju rachunek, czyli fakturę (fakturę VAT) oraz powinien objąć ekonomiczne władztwo nad rzeczą albo świadczona mu usługa winna być rzeczywiście wykonana. Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków wyklucza redukcję należnego podatku od towarów i usług o kwoty podatku naliczonego. Dlatego właśnie, samo legitymowanie się fakturą, bez objęcia ekonomicznego władztwa nad rzeczą lub bez rzeczywistego wykonania udokumentowanej w niej usługi, nie uzasadnia odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług. Jednocześnie, przez wzgląd na neutralność podatku od towarów i usług - system naliczania i odliczania kwot tej daniny w poszczególnych fazach obrotu podkreśla się znaczenie "tożsamości dostawcy" lub "tożsamości usługodawcy" oraz "tożsamości towaru" lub "tożsamości usługi". Jeżeli bowiem rzeczywiście istniejący wyrób byłby dostarczany przez podmiot, który go nie nabył, albo gdyby przez daną osobę dostarczany był inny wyrób niż ten, który uzyskała ona w poprzedniej fazie obrotu, faktura dokumentująca określoną czynność nie odzwierciedlałaby prawdziwej (rzeczywistej) transakcji gospodarczej. To samo dotyczy świadczenia usługi – jeżeli w rzeczywistości byłaby ona wykonana przez inny podmiot niż ten, który wystawił fakturę, dokument ten nie potwierdzałby faktycznie mającego miejsce świadczenia. Równocześnie, w gruzach ległby cały system naliczania i odliczania kwot podatku od towarów i usług stanowiący gwarancję neutralności podatku od towarów i usług oraz gwarancję uzyskania przez państwo należnej mu (a niezaniżonej) kwoty daniny publicznej (tzw. podatku od towarów i usług do zapłaty). Dlatego właśnie, także niezgodność pomiędzy treścią faktury, a rzeczywistym stanem rzeczy co do tego, kto dostarczał towar albo wykonał usługę oraz brak tożsamości pomiędzy wyrobem lub usługą uwidocznioną w fakturze i faktycznie dostarczonymi dobrami, uzasadnia zanegowanie odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług. W tym kontekście, zachowanie należytej staranności przez podatnika podatku od wartości dodanej otrzymującego zarówno fakturę, jak i towar (usługę) jest przesłanką ochrony jego praw jako słabszej niż organ podatkowy strony stosunku podatkowoprawnego. Powtarzając uprzednio sformułowaną tezę, zasadniczo bowiem, załamanie systemu naliczania i odliczania kwot podatku (już to ze względów podmiotowych, już to przedmiotowych) oznacza utratę odliczenia, bo godzi w interes finansów publicznych oraz w neutralność podatku od towarów i usług. Formą ochrony praw podatnika jest natomiast zagwarantowanie mu wspomnianej redukcji, o ile nie wiedział oraz przy dołożeniu należytej (a nie szczególnej, czy nadzwyczajnej) staranności nie mógł się dowiedzieć o tym, iż wcześniej (we wcześniejszych fazach obrotu) ów system naliczeń i odliczeń uległ zachwianiu. Oznacza to, że od podatnika nie można oczekiwać zachowań właściwych dla organu podatkowego (tym bardziej, że nie jest on organem podatkowym i nie dysponuje ani władztwem publicznym, ani instrumentami prawnymi właściwymi podmiotowi "górującemu" w stosunku prawnym podległości kompetencji). Zasadne jest natomiast (w imię wspomnianych wcześniej względów ochronnych) oczekiwanie od dłużnika podatkowego klasycznej, typowej przezorności pozwalającej mu na zachowanie odliczenia, pomimo wcześniejszego przerwania "łańcucha" naliczeń i odliczeń podatku od towarów i usług. Jednocześnie podkreślić i przypomnieć należy, iż w sytuacji, gdy nie jest spełniona którakolwiek z dwóch podstawowych przesłanek odliczenia podatku naliczonego (brak faktury lub brak towaru albo usługi), podatnik nie może dokonać wspomnianej operacji. W takim bowiem przypadku nie jest urzeczywistniony ustawowy, wpisany w konstrukcję podatku od wartości dodanej, warunek redukcji kwot podatku należnego. Tym samym, jeżeli organ podatkowy stwierdzi jedną lub drugą niedoskonałość, bez potrzeby ustalania tzw. dobrej wiary podatnika ma prawo, a przede wszystkim – przez wzgląd na neutralność podatku oraz interes finansów publicznych - obowiązek zanegowania odliczenia. Odnosząc te spostrzeżenia do stanu faktycznego ustalonego przez Sąd I instancji należy podkreślić, że jego rozstrzygnięcie jest prawidłowe i nie zyskały potwierdzenia zarzuty Podatnika, podniesione przez niego w skardze kasacyjnej. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie przyjął, iż organy podatkowe obaliły domniemanie prawdziwości deklaracji podatkowej podatnika, wynikające z art. 21 § 2 O.p., dla celów wymiaru podatku od towarów i usług, doprecyzowane w art. 99 ust. 12 u.p.t.u. W pierwszej kolejności godzi się zauważyć, że nie sposób mówić o obrazie art. 121 § 1 O.p. i ukształtowanej tam zasady zaufania, w dodatku w istotny sposób oddziałującej na wynik sprawy z tego powodu, że w następstwie uchylenia pierwszej decyzji Organu I instancji w sprawie działali ci sami inspektorzy kontroli skarbowej, którzy uprzednio uczestniczyli w wydaniu pierwotnego rozstrzygnięcia DUKS. Należy bowiem pamiętać, że na podstawie art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 720) w zakresie nieuregulowanym w tym akcie prawnym, do postępowania kontrolnego stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej. Jak zaś wynika z art. 130 § 1 pkt 6 O.p. pracownicy organu podatkowego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, po kasatoryjnym orzeczeniu organu odwoławczego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji nie ma przeszkód w tym, aby ci sami pracownicy co poprzednio brali udział w postępowaniu. Jest tak, ponieważ na skutek kasacyjnej decyzji organu odwoławczego przestaje istnieć zaskarżona decyzja. Tym samym, po przekazaniu sprawy do organu I instancji celem ponownego jej zbadania nie sposób mówić o tym, że w wydaniu nowego aktu administracyjnego uczestniczą te same osoby, które uprzednio brały udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Tej bowiem nie ma – jej byt prawny zakończył się na skutek kasatoryjnego orzeczenia organu odwoławczego. W takiej zaś sytuacji nie sposób mówić o obrazie art. 121 § 1 O.p. Nie ma też wątpliwości co do tego, że Organ I instancji podejmował czynności dowodowe nakazane mu przez Dyrektora Izby Skarbowej w pierwszej z decyzji ostatecznych wydanych w sprawie. Także zestawienie pozostałych zarzutów procesowych Strony ze stanem faktycznym sprawy prowadzi do konstatacji, że twierdzenia tego podmiotu nie są trafne. Jest tak, ponieważ zagadnieniem dyskusyjnym w przedmiotowej sprawie nie jest to, że nie wykonano robót określonych w fakturach. Organy podatkowe obydwu instancji, wskazując na wyartykułowane wcześniej dowody twierdziły natomiast, że prac tych nie zrealizowali wystawcy faktur. W tej sytuacji nie miały znaczenia w sprawie wnioskowane przez Podatnika dowody, mające na celu wykazanie iż określone czynności w lokalu Skarżącego zostały jednak zrealizowane. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu podatkowym pozwolił przy tym na niebudzące wątpliwości ustalenie, że czynności udokumentowanych fakturami nie zrealizowali ich wystawcy. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom Strony, Sąd I instancji nie dopuścił się obrazy art. 8 ust. 1 u.p.t.u. (w przepisie tym zdefiniowano usługę dla celów wymiaru podatku od towarów i usług), a także nie naruszono art. 88 ust 3a pkt 4 u.p.t.u. Czynności udokumentowane spornymi fakturami ponad wszelką wątpliwość nie zostały bowiem wykonane przez wystawców tych dokumentów, a to właśnie spowodowało zanegowanie przez organy podatkowe obydwu instancji odliczenia przez Skarżącego naliczonego podatku od towarów i usług (w decyzjach podatkowych powoływano się na art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u.). Z wszystkich tych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Strony jako niemającą usprawiedliwionych podstaw. Stało się tak w oparciu o art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – zwanej dalej P.p.s.a.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Adam Nita Roman Wiatrowski Ryszard Pęk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło