I FSK 227/06

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-11-15

Skład orzekający: Artur Mudrecki, Krystyna Chustecka, Janusz Zubrzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchybienia procesowe w zakresie przesłuchania świadka, które nie miały istotnego wpływu na ustalenie stanu faktycznego sprawy, mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchybienia procesowe, takie jak nieprzesłuchanie świadka lub wadliwe wezwanie go na przesłuchanie, nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej, jeśli te uchybienia nie miały istotnego wpływu na ustalenie stanu faktycznego sprawy. W analizowanym przypadku, świadek nie był związany z transakcjami będącymi przedmiotem postępowania podatkowego, a zatem jego przesłuchanie nie mogło wpłynąć na rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za listopad 1999 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które nie dokumentowały faktycznej sprzedaży. WSA w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, uznając naruszenie przepisów postępowania, w tym brak przesłuchania świadka Pawła H. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędne ustalenie stanu faktycznego i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Protokolant Iwona Wtulich, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 października 2005 r. sygn. akt I SA/GL 920/05 w sprawie ze skargi Jana F. i Franciszka F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 marca 2005 r. (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach , 2. zasądza od Jana F. i Franciszka F. solidarnie na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 2.550 zł /słownie: dwa tysiące pięćset pięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 października 2005 r., I SA/Gl 920/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 31 marca 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w B. z dnia 23 września 2004 r., w której określono nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie niższej od zadeklarowanej w deklaracji VAT-7. W tej samej decyzji organ orzekł o solidarnej odpowiedzialności byłych wspólników spółki cywilnej "B." Jana F. i Franciszka F. za zaległość podatkową z tytułu nienależnie otrzymanego zwrotu podatku VAT za listopad 1999 r. wraz z odsetkami. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w wyniku przeprowadzonej kontroli skarbowej przez inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdzono nieprawidłowości w zakresie rozliczenia przez S.C. "B." podatku od towarów i usług za listopad 1999 r., gdyż podatnik ujął w rejestrze zakupów i odliczył w deklaracji VAT-7 podatek naliczony wynikający z faktur VAT z 15 listopada 1999 r. oraz faktury VAT z 23 listopada 1999 dotyczących zakupu "tkaniny". Faktury te zostały wystawione przez firmę "K." Robert K. w Ł. i nie dokumentowały faktycznej sprzedaży. Powołując art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ wskazano, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pod warunkiem otrzymania towaru wykazanego na fakturze, jednocześnie stwierdzono, że na podstawie tego przepisu organ podatkowy może stwierdzić, że takie uprawnienie podatnikowi nie przysługuje. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż działania strony zmierzały - poprzez nadużycie przepisów prawa podatkowego - do osiągnięcia korzyści sprzecznych z prawem. Rzeczywistym celem transakcji było bowiem zwiększenie kwot podatku naliczonego, obniżenie podatku należnego i uzyskanie zwrotów nadwyżki podatku naliczonego na rachunek bankowy. Stwierdził także, że skarżącym zapewniono czynny udział w postępowaniu podatkowym. Odnosząc się do zarzutu odrzucenia zeznań świadka oraz nieprawidłowego wezwania świadka z pominięciem wymaganej procedury przewidzianej przepisami Ordynacji, stwierdził, iż materiały zgromadzone w toku postępowania przed organami ścigania mogą stanowić dowód w postępowaniu podatkowym. Zauważył, że materiały te załączono do protokołu kontroli i włączono jako dowody do postępowania kontrolnego i postępowania podatkowego. Organ odwoławczy uznał również, iż niesłuszne są zarzuty prowadzenia postępowania kontrolnego na podstawie upoważnienia, które utraciło ważność. Rozpoznając skargę wniesioną na powyższą decyzję przez skarżącego, WSA w Gliwicach uchylił decyzję organu drugiej instancji stwierdzając, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że organy podatkowe, nie przesłuchały Pawła H. w charakterze świadka, pomimo złożenia takiego wniosku przez skarżących. Ponadto nie zbadały, czy pismo organu wzywające na przesłuchanie spełniało warunki formalne wezwania. Wskazał również, że organy podatkowe były zdeterminowane wnioskiem skarżących o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka, ponieważ odmowa uwzględnienia wniosku byłaby możliwa tylko, gdy żądanie dotyczyło tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów skargi. W złożonej skardze kasacyjnej, Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżył w całości wyrok WSA, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów procesu. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 159 par. 1 pkt 6, art. 187 par. 1 i par. 2, art. 191 Ordynacji w związku z art. 113 par. 1, art. 133, art. 145 par. 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a."/ poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz sprzeczność ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, poprzez przyjęcie, że: - skierowane zostało do Pawła H. wezwanie niezgodne z art. 159 Ordynacji, podczas gdy organ podatkowy nie wzywał Pawła H. w charakterze świadka gdyż nie był on w okresie objętym zaskarżonym wyrokiem kontrahentem Skarżącego. Uchybienie miało istotny wpływ na wynik postępowania, bowiem stwierdzając w zaskarżonym wyroku WSA, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Jana F. i Franciszka F. stwierdzając, że skarga jest bezzasadna, wniósł o jej oddalenie i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokując w niniejszej sprawie nie zakwestionował poczynionych w niej przez organy skarbowe ustaleń faktycznych, z których wynika, że podstawą faktyczną podjętego przez nie rozstrzygnięcia było ustalenie, iż w rozliczeniu w podatku od towarów i usług za listopad 1999 r., podatnik ujął w rejestrze zakupów i odliczył w deklaracji VAT-7 podatek naliczony wynikający z faktury dot. zakupu "tkaniny", wystawionej przez firmę "K." Roberta K. z Ł., która to faktura nie dokumentowała jednak faktycznej transakcji sprzedaży. W sprawie tej nie kwestionowano natomiast żadnych transakcji s.c. "B." z Pawłem H., a zatem stwierdzone przez Sąd uchybienia procesowe w dokonaniu jego wezwania w charakterze świadka, na okoliczności dotyczące innych okresów rozliczeniowych, a także nie przesłuchanie go w tym charakterze na te okoliczności, nie mogły mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy przez organy skarbowe, po myśli art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Stąd też w pełni trafny jest zarzut skargi kasacyjnej, że stwierdzone przez Sąd pierwszej instancji uchybienia procesowe, które miały decydować o uchyleniu decyzji organu odwoławczego, nie korelują z poczynionymi w sprawie ustaleniami faktycznymi, bowiem uchybienia te - abstrahując od ich zasadności merytorycznej - nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik tej sprawy, skoro P. H. nie był świadkiem na jakiekolwiek okoliczności faktyczne w zakresie rozliczenia podatku od towarów i usług s.c. "B." za listopad 1999 r., na co wskazuje również sprecyzowany w dniu 4 marca 2004 r. wniosek dowodowy skarżących odnośnie okoliczności, na które miał być przesłuchany P. H., w którym nie wnoszono o jego przesłuchania w zakresie rozliczenia w podatku od towarów i usług za ten miesiąc. Tym samym doszło w tej sprawie do niewątpliwego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 133 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Z tych powodów na podstawie art. 185 par. 1 i art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ - orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło