I FSK 416/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Bożena Dziełak, , po rozpoznaniu w dniu 23 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 591/17 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 23 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrokiem z 4 października 2017 r., I SA/Łd 591/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. S. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 23 marca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego L. z 28 grudnia 2016 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za kwiecień 2015 r. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę zgodził się z organem podatkowym, iż zasadne było przedłużenie Skarżącemu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2015 r. Sąd I instancji stwierdził, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wystarczająco przedstawiono przyczyny przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT co do zaistnienia przesłanek z art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm. - dalej jako "u.p.t.u."). 3. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, zaskarżając ten wyrok w całości Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając Sądowi pierwszej instancji: - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: niewłaściwe zastosowanie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Przepisem, który powinien mieć zastosowanie w sprawie jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegało na: a) utrzymaniu w mocy postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które zostało wydane z naruszeniem art. 125 i art. 139 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 201; dalej: "O.p."). Art. 125 O.p. został naruszony przez nieuzasadnione wydłużenie terminu zwrotu podatku wynikającego z nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozliczeniu za kwiecień 2015 r. w przypadku przedłożenia przez podatnika dokumentów i wyjaśnień niezbędnych do zbadania zasadności dokonywanego zwrotu, tj. braku uzasadnionych podstaw do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu. b) nieuwzględnieniu podnoszonych przez Stronę faktów i okoliczności w treści skargi oraz wyjaśnień składanych w toku postępowania przed Sądem; - naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, tj. naruszenie art. 87 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 6 u.p.t.u. poprzez uznanie, iż dla zgodnego z przedmiotową regulacją przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym ponad termin w tej regulacji przewidziany, wystarczające jest powołanie się przez organ podatkowy na fakt prowadzenia kontroli podatkowych u jego kontrahentów. 4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. 5. Na wstępie wskazać należy, że sprawa ta na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020.1842) w związku z zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu wirusem SARS-CoV-2, w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym skierowana została do rozpoznania na posiedzenie niejawne. 6.1. Oceniając zarzuty skargi kasacyjnej przytoczyć należy treść art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Zgodnie z tym przepisem w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem nie mającym znaczenia w tej sprawie. Kwotę podatku naliczonego stanowi m. in. suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a u.p.t.u.). W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy (art. 87 ust. 1 u.p.t.u.). Zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach ( art. 87 ust.2 zd. 1 u.p.t.u.). Na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia, m. in. w przypadku gdy kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, wynikają z faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone (art. 87 ust. 6 pkt 1 u.p.t.u.). Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin (zarówno 60 dniowy jak i 25 dniowy) do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 87 ust. 2 zd. 2 w zw. z art. 87 ust. 6 u.p.t.u.). 6.2. Po złożeniu przez podatnika deklaracji wykazującej kwotę zwrotu, organ podatkowy ocenia, czy zwrot nie budzi wątpliwości. Weryfikacja zasadności zwrotu odbywa się zatem każdorazowo, gdy podatnik wykazuje ów zwrot. Po złożeniu deklaracji przez podatnika organ podatkowy wykonuje czynności sprawdzające, które należy zakończyć przed upływem terminu zwrotu podatku. Gdyby okazało się, że przeprowadzenie czynności sprawdzających nie jest możliwe w terminie, wówczas organ wydaje postanowienie o jego przedłużeniu. 6.3. W postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatku, będącym przedmiotem tej sprawy organ wskazał na wątpliwości, które uzasadniały jego zdaniem dokonanie weryfikacji transakcji w wyniku, których wykazana została przez Skarżącego nadwyżka podatku naliczonego nad należnym. Sam zresztą autor skargi kasacyjnej zauważył w skardze kasacyjnej, że podstawą postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu były podane przez organ następujące okoliczności : szybkość obrotu o znacznej wartości, dokonywanie zakupu pod konkretne zamówienia kontrahenta z Łotwy, całkowite odformalizowanie transakcji – brak zawartych umów o współpracy, brak zatrudnionych pracowników, prowadzenie działalności w miejscu zamieszkania. Organy w swoich postanowieniach, co przyznaje także autor powoływały się więc na wątpliwości związane z transakcjami sprzętem elektronicznym dokonanymi przez Skarżącego. Podkreślić należy, że art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie nakłada na organ podatkowy obowiązku wykazywania konkretnych dowodów i okoliczności mających świadczyć o braku rzetelności transakcji. W postępowaniu weryfikacyjnym chodzi bowiem tylko o stwierdzenie wystąpienia okoliczności wskazujących na wątpliwości co do zasadności zwrotu, a nie udowodnienie bezzasadności tego zwrotu. 6.4. W rozpoznawanej sprawie wbrew zarzutom skargi kasacyjnej jak prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji organ podatkowy wskazał w sposób przekonujący przyczyny, które spowodowały konieczność przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT, z uwagi na istnienie uzasadnionych wątpliwości co do zasadności zwrotu. Organy obu instancji wskazały w swoich postanowieniach na okoliczności transakcji, które uzasadniają wątpliwości co do ich rzetelności i potrzebę dodatkowej weryfikacji tych transakcji, a tym samym przedłużenia terminu zwrotu. W skardze kasacyjnej w żaden sposób nie podważono tej oceny dokonanej przez organy i zaaprobowanej Sąd pierwszej instancji. Wbrew temu co zarzuca się w skardze kasacyjnej organy w uzasadnieniach swoich postanowień wskazały nie tylko na fakt wszczęcia kontroli podatkowej, ale jak to już wyżej wskazano przywołały określone okoliczności, które ich zdaniem uzasadniają wątpliwości co do zasadności zwrotu i konieczność dalszej weryfikacji. Wskazane wyżej okoliczności w tym także to, że towar był przechowywany w centrach logistycznych i tam był zwalniany na rzecz kolejnych kontrahentów, nie trafiając do odbiorców detalicznych, odsprzedawany był w takiej samej ilości i krótkim odstępie czasu kolejnym kontrahentom z innych państw Unii Europejskiej dawał podstawę organom do przeprowadzenia weryfikacji transakcji wykazanych przez Skarżącego. Chybiony jest więc zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. W istocie mimo zarzutu błędnej wykładni tego przepisu z zarówno z treści zarzutu jak i uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że zarzut naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Skarżący upatruje w niewłaściwym jego zastosowaniu. W skardze kasacyjnej nie wskazano zresztą w czym miałaby się przejawiać błędna wykładnia tego przepisu dokonana w tej sprawie. 6.5. Nie doszło też w tej sprawie do naruszenia zasady szybkości postępowania określonej w art. 125 O.p. Zasada szybkości postępowania nie może bowiem prowadzić do pominięcia innych reguł prowadzenia postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej. W przypadku dostaw tego samego towaru przez wiele podmiotów, w celu zbadania rzetelności transakcji zachodzi potrzeba weryfikacji transakcji w łańcuchu dostaw. Nie jest też zasadny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 139 § 2 O.p. Przepis ten nie ma bowiem odniesienia do okoliczności tej sprawy. W myśl tego przepisu niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpoznane na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącego postępowanie. W sprawie tej organy weryfikując transakcje Skarżącego miały prawo, ale i obowiązek nie poprzestawać jedynie na dokumentach przedłożonych przez Skarżącego. 6.6. Wobec powyższego nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej skargę tę należało stosownie do art. 184 p.p.s.a. oddalić. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.