I FSK 792/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-26
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Janusz Zubrzycki, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. zasadnie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2008 r., uwzględniając zarzuty dotyczące nieujawnienia obrotu z usług budowlanych oraz niezasadnego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur, które nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy. Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie zakwestionowały prawo skarżącego do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez spółkę M. Sp. z o.o., ponieważ faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Ponadto, sąd potwierdził, że skarżący nie mógł być nieświadomy udziału w procederze wystawiania fikcyjnych faktur.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2008 r. Organy podatkowe stwierdziły, że skarżący nie wykazał obrotu z usług budowlanych oraz niezasadnie obniżył podatek należny o podatek naliczony z faktur wystawionych przez firmę M. Sp. z o.o., które zdaniem organów nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę skarżącego, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną oraz zasądzono od R. F. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA del. Mirella Łent (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 746/17 w sprawie ze skargi R. F. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia 23 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2008 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. F. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. kwotę 2700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
I FSK 792/18
UZASADNIENIE
1. Wyrok Sądu I instancji i przedstawiony przez ten Sąd przebieg postępowania administracyjnego.
1.1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 746/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia 23 maja 2017r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od maja do grudnia 2008r.
Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego wobec skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. [...] (w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r.) stwierdzono że: w miesiącach: maj-sierpień 2008r. w prowadzonych rejestrach sprzedaży oraz deklaracjach podatkowych VAT-7 podatnik nie wykazał obrotu i należnego podatku z tytułu usług budowlanych świadczonych na rzecz małżeństwa S. dotyczących budowy jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Ponadto w miesiącach: maj, czerwiec, sierpień, wrzesień i października 2008r. dokonał obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur VAT wystawionych przez firmę M. Sp. z o.o. , które w ocenie organ i instancji nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tym samym - zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "u.p.t.u."), nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Mając na uwadze powyższe ustalenia Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. w dniu 7 października 2016r. wydał decyzję, w której dokonał podatnikowi rozliczenia w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2008r.
1.2.W wyniku złożonego odwołania wskazaną na wstępie decyzją z dnia 23 maja 2017r. Dyrektor Izby Skarbowej w L. decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
2. Skarga do Sądu I instancji.
2.1. We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze R. F. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w sprawie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia z dniem wszczęcia postępowania przez organy skarbowe w sprawie o przestępstwo skarbowe w związku z niewykonaniem zobowiązania podatkowego w sytuacji, kiedy tzw. postawienie zarzutu okazało się czynnością pozorną mającą na celu ominięcie prawa, skoro w tym postępowaniu wszczętym 18 listopada 2013r. do chwili obecnej nic się nie działo, tj. do Sądu nie trafił żaden akt oskarżenia przeciwko skarżącemu; art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie Strony do organu podatkowego wyrażający się przyjęciem z góry założonej wizji stanu rzeczywistego i podporządkowanie temu poszczególnych działań organu, wyrażające się tym, że organy podatkowe obu instancji nie przeprowadziły czynności sprawdzających sygnalizowane przez stronę skarżącą zachowania wskazujące na zupełnie inny, niż przyjęto, przebieg zachowań stanu rzeczywistego [samo cytowanie zarzutów strony w opisie stanu sprawy nie oznacza, że organ zarzuty te rozpoznał]; nadto organy obu instancji, wbrew obowiązkowi, nie informowały Strony Skarżącej o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania; art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który wbrew ustawowemu obowiązkowi nie zmierzał do ustalenia prawdy obiektywnej, poprzestając na tych tylko czynnościach, które uprawdopodobniały jedynie wersję wygodną dla organów podatkowych a pomijały istniejące w rzeczywistości fakty; art. 188 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez świadome i celowe zaniechanie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez Stronę Skarżącą, tj. pominięcie ustaleń dotyczących stanu świadomości Skarżącego z daty zaistnienia poszczególnych zdarzeń faktycznych, należytej jego staranności jako przedsiębiorcy w poszczególnych zachowaniach i działania w warunkach dobrej wiary; art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez bezzasadne uznanie, że koleżeńskie przysługi o charakterze doradczym i wspieranie małżonków S. jako inwestorów budynku mieszkalnego ze Strony Skarżącego w roku 2008 stanowiły odpłatne usługi opodatkowane podatkiem od towarów i usług; art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. d [ówcześnie obowiązującego] powyższej ustawy poprzez bezzasadne uznanie, że przekazanie przez inwestora, nieposługującego się językiem polskim, środków finansowych z przeznaczeniem na zapłatę za materiały i inne działania [co potwierdzała treść faktur dostawców tych materiałów] stanowiły wynagrodzenie Skarżącego, co w całości pozostaje sprzeczne z ustaleniami stanu rzeczywistego; art. 86 ust. 1 ww. ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że faktury wystawiane przez kontrahenta Skarżącego, spółkę z ograniczona odpowiedzialnością M. Spółka z o.o. zs. w L. nie odzwierciedlają faktycznie zaistniałych zdarzeń gospodarczych, co pozostaje w całości sprzeczne ze stanem rzeczywistym sprawy, rezultatem wytworzonym działaniem Skarżącego przy udziale pracowników skierowanych przez wskazaną Spółkę, a przede wszystkim dokonana ocena stanu rzeczywistego pozostaje sprzeczna z treścią samych kwestionowanych faktur; art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a powyższej ustawy poprzez bezzasadne przyjęcie, że faktury wystawione przez M. w L. nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego jako stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, co pozostaje w całości sprzeczne ze stanem rzeczywistym, konkretnie istniejącymi rezultatami działań opisanych treścią kwestionowanych faktur, przy czym organy podatkowe obu instancji lakonicznie i wbrew logice i racjonalności działań nie wskazały skąd wobec ich oceny i stanowisku wzięły się rezultaty robót, których treści faktur dotyczyły, art. 99 ust. 12 ww. ustawy poprzez określenie zobowiązania podatkowego co do zasady i co do wysokości przez orzekające organy obu instancji w całkowitym oderwaniu od realiów stanu rzeczywistego.
2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanej przedstawiając motywy wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
3. Wyrok Sądu I instancji.
3.1. W wydanym wyroku z dnia 21 listopada 2017r., sygn. akt I SA/Łd 746/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę jako niezasadną oddalił. W motywach rozstrzygnięcia, odnosząc się do kwestii przedawnienia Sąd stwierdził, że organy podatkowe były uprawnione do merytorycznego rozpoznania sprawy. Wynika to z faktu, że przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego organ pismami z 25 listopada 2013r. oraz 6 grudnia 2013r. poinformował stronę, że w związku ze wszczęciem odpowiednia 18 listopada 2013r. oraz 2 grudnia 2013r. postępowania karnego skarbowego o czyn z art. 56 § 2 kks - zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa - uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za wskazane miesiące 2008r.
Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. d u.p.t.u. w stanie prawnym obowiązującym w 2008r. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia licząc od dnia wykonania usług budowlanych lub budowlano-montażowych. Jednocześnie zgodnie z art. 19 ust. 11, jak stanowi art. 19 ust. 11 ww. ustawy, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. W przedmiotowej sprawie za datę otrzymania zapłaty, jak trafnie oceniły organy obu instancji, należało uznać datę wpływu na konto R. F. należności przelanych przez S..
Sąd stwierdził dalej, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika niespornie, że skarżący świadczył w 2008r. na rzecz małż. S. usługę budowy domu jednorodzinnego, z tytułu której na konto bankowe strony w 2008r. przelana została w sumie kwota w wysokości 680.000. Nie ulega też wątpliwości, że z tytułu świadczonych usług budowlanych skarżący nie wystawił jakichkolwiek faktur VAT, a w konsekwencji nie rozliczył z ich tytułu podatku należnego oraz nie wykazał powyższych usług w prowadzonej dla potrzeb podatku od towarów i usług ewidencji sprzedaży oraz deklaracji podatkowych. Sąd podzielił argumentację organu, że udział skarżącego w budowie domu małż. S. trudno uznać jedynie za koleżeńską pomoc. Całokształt okoliczności i nakład pracy strony przy ww. budowie, jak i zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego wykluczają jedynie doradczy charakter tej działalności. W konsekwencji Sąd zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 19 ust. 13d ustawy o VAT należy uznał za bezpodstawny.
W odniesieniu natomiast do niezasadnego obniżenia przez skarżącego podatku należnego za miesiące maj-czerwiec i sierpień-październik 2008r o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez spółkę M., dotyczących usług remontowo-budowlanych i montażowych Sąd podzielił argumentację organu, iż faktury te należy uznać za niedokumentujące rzeczywistych transakcji gospodarczych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje ponad wszelką wątpliwość, że prowadzona przez firmę M. działalność polegała wyłącznie na wprowadzaniu do obrotu tzw. "pustych faktur". W konsekwencji Sąd dokonując analizy mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przywołując orzecznictwo TSUE oraz sądów administracyjnych Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Zasadnie organy podatkowe zakwestionowały wynikające z art. 86 ust. 1 u.p.tu.u. prawo strony skarżącej do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez spółkę M.. Wskazano, że organ odwoławczy nie kwestionuje faktu zrealizowania usług remontowo-budowlanych, uwidocznionych na zakwestionowanych fakturach na rzecz skarżącej, neguje natomiast wykonanie usługi przez spółkę M. jako wystawcę spornej faktury. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ ocenił, że spornych robót nie mogli też wykonać podwykonawcy M.: firmy B. [...] oraz H. [...]. Sąd wskazał przy tym, że w sprawie, w której przedmiotem badania było ustalenie wykonania usług opisanych w fakturach wystawionych przez W. D. przez ich wystawcę, przesądzenie wyrokiem karnym, iż sporne faktury są nierzetelne i nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, wiąże organy jak i sąd administracyjny. Wobec powyższego prawidłowo organy podatkowe za sądem karnym ustaliły, iż skarżący odliczył podatek naliczony z fikcyjnych faktur. Sąd wskazał również na decyzję podatkową wydaną w stosunku do firmy M., w której stwierdzono, że wystawione przez tą spółkę faktury, w tym faktury wystawione dla firmy "P." R. F. nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur.
Konkludując Sąd stwierdził, że firma M. nie mogła wykonać w 2008r. spornych usług na rzecz strony. Robót tych nie mogła także wykonać firma "H." [...] jako podwykonawca, czy działająca na podobnych zasadach firma B..
W konsekwencji, zdaniem Sądu, zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej w L. uznał, że faktury wystawione we wskazanym w zaskarżonej decyzji okresie rozliczeniowym 2008 roku przez spółkę M. są dokumentami fikcyjnymi, nieodzwierciedlającymi żadnych zdarzeń gospodarczych, mającymi pełnić jedynie funkcję podatkową. Wskazano przy tym, że strona skarżąca nie podważyła w żaden sposób wiarygodności zeznań P. D. o tym, że nie wykonywał spornych usług na rzecz skarżącej oraz W. D. twierdzącego, że jego działalność nie polegała na wykonywaniu w charakterze podwykonawcy spółki M. i firmy "C." P. D. usług budowlanych, lecz na wystawianiu dla niego "pustych" faktur.
Odnosząc się do kwestii zachowania przez stronę skarżącą dobrej wiary Sąd stwierdził, że organ, zasadnie uznał, iż skarżący nie mógł być nieświadomy faktu, w jakim procederze uczestniczy.
4. Skarga kasacyjna.
4.1. W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: a) przepisów prawa procesowego tj. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 - Ordynacja podatkowa a uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 121 poprzez przyjęcie z góry założonego przebiegu zdarzeń i prowadzenie postępowania w kierunku potwierdzenia tego założenia, z pominięciem okoliczności, które przeczyłyby założonemu przebiegowi jak stanowi wiedzy skarżącego co do zgodności z prawem działań jego kontrahentów z których współpracy korzystał w dacie zaistnienia poszczególnych zdarzeń w sytuacji, kiedy skarżący dokonał sprawdzenia rzetelności firm M. Spółka z o.o. i C. w dostępnych rejestrach i informacjach źródłowych w dacie nawiązywania i przebiegu współpracy, zaś organy oraz WSA w Łodzi oparły swoje stwierdzenia na podstawie wiedzy posiadanej w dacie orzekania decyzjami/wyrokiem [po kilku latach!], art. 122 poprzez odmienne od zaistniałego w rzeczywistości stanu faktycznego sprawy przyjęcie, że skarżący - wbrew logice i życiowemu doświadczeniu - świadczył w 2008 na rzecz małż. S. usługę budowy domu jednorodzinnego w sytuacji, kiedy za powierzone mu jedynie środki finansowe nabywał on materiały budowlane [co potwierdza treść faktur wystawionych na imię inwestorów, nie swoje] oraz opłacał inne wydatki występujące przy budowie; jeżeli byłoby tak, jak widzą to organy podatkowe i WSA w Łodzi, skarżący kupowałby drogie materiały budowlane na swoje imię i rozliczałby je w ramach swojej działalności - logika i doświadczenie życiowe wskazują wprost na taki bieg sprawy, b) prawa materialnego, tj. ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez błędną jego wykładnię, tj.: art. 5 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 19 ust. 13 pkt. 2 lit. "d" [ówcześnie obowiązującej] poprzez nieuprawnione uznanie, iż współpraca skarżącego z małż. S. jako inwestorami stanowiła odpłatne usługi budowlane a środki finansowe powierzone skarżącemu z przeznaczeniem na zakup materiałów budowlanych na potrzeby budowy ich domu oraz niezbędne opłaty towarzyszące realizacji inwestycji stanowiły wynagrodzenie za usługi budowlane w sytuacji, kiedy S. jest N. słabo wówczas [2008] porozumiewającym się językiem polskim i skarżący jedynie pomagał posiadaną wiedzą i kontaktami w branży dla w miarę sprawnego i oszczędnego przebiegu budowy zaś powierzone mu środki finansowe w całości przeznaczał na opłaty związane z budową, co literalnie potwierdzają stosowne dokumenty wystawiane na imię inwestorów, a więc doszło do błędnej interpretacji wskazanych przepisów, art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. "a" poprzez nieuprawnione, bo nieudowodnione uznanie, że faktury wystawione przez M. Spółka z o.o. na rzecz firmy skarżącego nie odzwierciedlają zaistniałych w rzeczywistości zdarzeń gospodarczych, bowiem nie wskazano jakie elementy faktury wymagane treścią art. 106e ust. 1 ustawy ptu pozostają niezgodne z prawem a w konsekwencji niezasadnie odmówiono skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, kiedy z upływem czasu okazało się [prawomocne orzeczenia organów wymiaru sprawiedliwości], w innych postępowaniach o niemal identycznym stanie rzeczywistym, że jednak M. Spółka z o.o. zatrudniała pracowników kierowanych do swoich kontrahentów, w tym w ramach współpracy z firmą H. [...] a więc zupełnie inaczej, niż przyjęły to organy skarbowe i WSA w Łodzi w niniejszej sprawie
4.2. W uzasadnieniu skargi strona zarzuciła Sądowi I instancji błędną ocenę skutków związania prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla L. w L. III Wydziału Karnego z dnia 22 września 2011 r. sygn.akt [...] i przyjęcie nierzetelności faktur wystawionych przez [...].
Skarżący podniósł, że nie znał ani J. M. ani W. D. w okresie współpracy z firmami P. D.. Powziął wiedzę o ich istnieniu dopiero z akt postępowania kontrolnego. Nadto P. D. konsekwentnie podtrzymuje swoje zeznania, iż współpracował ze skarżącym w okresie objętym kontrolą, korzystając z pracowników skierowanych przez H. [...]. Co także istotne, okazało się, że jego zeznania w postępowaniach podatkowych nacechowane były pomówieniami, mającymi na celu pomoc organom skarbowym.
Skarżący podniósł, że dziś nie jest już tak oczywiste, że W. D. nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej, nie zatrudniał pracowników itd. Strona wskazała w tym kontekście na wyrok Sądu Rejonowego dla L. w L. IV Wydział Karny o sygn. akt [...] z dnia 19 września 2013r., którym sąd uniewinnił innego klienta P. D. w niemal identycznym stanie faktycznym i prawnym. Innym rozstrzygnięciem potwierdzającym niewiarogodność W. D. i prawdopodobieństwo wykonywania prac przez P. D. jest uzasadnienie prawomocnego postanowienia z dnia 25 kwietnia 2017r. Prokuratury Okręgowej w L. o sygn. akt [...] o umorzeniu śledztwa w sprawie przeciwko G. K. właścicielowi firmy M.. Strona podkreśliła, że orzeczenia te są doskonale znane organom skarbowym obu instancji, a mimo to nie zweryfikowały swoich poglądów.
Skarżący nie zgodził się z twierdzeniami, że świadczył odpłatne usługi budowlane na rzecz małżeństwa S. i z tego tytułu nie wystawił faktur i nie rozliczył podatku. W ocenie strony są one jedynie życzeniowym poglądem organów skarbowych, sprzecznym z logiką i doświadczeniem życiowym. Jak to możliwe, że organy skarbowe bezkrytycznie przyjmują zeznania, że skarżący R. F. "był codziennie obecny na budowie domu", skoro w tym samym czasie również prowadził w ramach swojego przedsiębiorstwa P. inne budowy zlokalizowane poza L. w miejscach odległych od siebie. Nadto wszystkie przelane na jego prywatne konta bankowe środki przyjął w powiernictwie i opłacał z nich zakup materiałów budowlanych i inne koszty budowy, przy tym wszelkie faktury opiewały na imię inwestorów. Jeśliby skarżący miał być osobą nieuczciwą, to zgodnie z logiką i doświadczeniem życiowym wszelkie faktury i pokwitowania pobierałby na imię swojej firmy P., zwiększając w ten sposób koszty uzyskania przychodu z korzyścią dla siebie.
Konkludując skarżący stwierdził, że organy nie udowodniły, że naruszył on prawo, wiedział o nieprawidłowościach po stronie innych podmiotów i godził się na to.
4.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Chybione są zarzuty naruszenia art. 121 i 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - w skrócie: "O.p.").
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie tej ostatecznie nie występuje. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji.
5.2. Autor skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 121 O.p. tłumaczy poprzez przyjęcie przez organy i Sąd pierwszej instancji z góry założonego przebiegu zdarzeń i prowadzenie postępowania w kierunku potwierdzenia tego założenia, z pominięciem okoliczności, które przeczyłyby założonemu przebiegowi jak i stanowi wiedzy skarżącego co do zgodności z prawem działań jego kontrahentów z których współpracy korzystał w dacie zaistnienia poszczególnych zdarzeń w sytuacji, kiedy skarżący dokonał sprawdzenia rzetelności firm M. Spółka z o.o. i C. P. D. w dostępnych rejestrach i informacjach źródłowych w dacie nawiązywania i przebiegu współpracy.
Tymczasem zgodnie ze wskazanym przepisem, postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Naruszenie tej zasady przejawia się w a) odmowie udzielania informacji lub wyjaśnień; b) nienależycie udzielonej informacji lub wyjaśnienia przez udzielenie informacji lub wyjaśnienia niejasnych, błędnych lub niewyczerpujących. Skutki prawne udzielenia nieprawidłowej informacji lub wyjaśnienia nie powinny obciążać jednostki, dlatego też, aby mogła powołać się na wadliwe działanie, powinna zadbać o to, aby organ udzielił informacji w formie pisemnej (Ordynacja Podatkowa. Komentarz 2017, UNIMEX, Wrocław 2017, s. 747, pkt 6).
Zatem oczywistym jest, że w zaskarżonym wyroku, Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć powyższego przepisu, gdyż w żaden sposób strona skarżąca nie przełożyła go na kwestię oceny ustaleń okoliczności faktycznych wymienionych w skardze kasacyjnej.
5.3. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 122 O.p., argumentowany poprzez odmienne od zaistniałego w rzeczywistości stanu faktycznego sprawy przyjęcie, że skarżący - wbrew logice i życiowemu doświadczeniu - świadczył w 2008r. na rzecz małżonków S. usługę budowy domu jednorodzinnego w sytuacji, kiedy za powierzone mu jedynie środki finansowe nabywał on materiały budowlane oraz opłacał inne wydatki występujące przy budowie.
Zgodnie z art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Tak jak i art. 121 O.p., art. 122 O.p. zawiera zasadę ogólną, z której wynika obowiązek organu do określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy i ich przeprowadzenia. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej nie zawiera w sobie normy zakreślającej obowiązek Sądu pierwszej instancji ich oceny zgodnej z logiką czy doświadczeniem życiowym.
5.4. Uznanie tak sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej musi prowadzić do wniosku, że Sąd pierwszej instancji właściwie ocenił zarówno zupełność materiału dowodowego jak i jego ocenę dokonaną w kontrolowanej decyzji organu podatkowego.
5.5. W rezultacie, Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: "u.p.t.u.").
Autor środka odwoławczego wskazał, że naruszenie to nastąpiło poprzez błędną wykładnię. Niemniej naruszenie art. 5 ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 19 ust. 13 pkt. 2 lit. "d" u.p.t.u. dostrzegł poprzez nieuprawnione uznanie, iż współpraca skarżącego z małż. S. jako inwestorami stanowiła odpłatne usługi budowlane a środki finansowe powierzone skarżącemu z przeznaczeniem na zakup materiałów budowlanych na potrzeby budowy ich domu oraz niezbędne opłaty towarzyszące realizacji inwestycji stanowiły wynagrodzenie za usługi budowlane w sytuacji, kiedy R. S. jest Niemcem słabo wówczas [2008] porozumiewającym się językiem polskim i skarżący jedynie pomagał posiadaną wiedzą i kontaktami w branży dla w miarę sprawnego i oszczędnego przebiegu budowy zaś powierzone mu środki finansowe w całości przeznaczał na opłaty związane z budową, co literalnie potwierdzają stosowne dokumenty wystawiane na imię inwestorów, a więc doszło do błędnej interpretacji wskazanych przepisów.
Zatem w istocie, w jego ocenie zarzut ten jest zasadny, gdyż dokonano niewłaściwej oceny dowodów.
Podobnie naruszenie art. 86 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. "a" u.p.t.u. uzasadnił przez nieuprawnione, bo nieudowodnione uznanie, że faktury wystawione przez M. Spółka z o.o. na rzecz firmy skarżącego nie odzwierciedlają zaistniałych w rzeczywistości zdarzeń gospodarczych, bowiem nie wskazano jakie elementy faktury wymagane treścią art. 106e ust. 1 u.p.t.u. pozostają niezgodne z prawem a w konsekwencji niezasadnie odmówiono skarżącemu prawa do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, kiedy z upływem czasu okazało się [prawomocne orzeczenia organów wymiaru sprawiedliwości], w innych postępowaniach o niemal identycznym stanie rzeczywistym, że jednak M. Spółka z o.o. zatrudniała pracowników kierowanych do swoich kontrahentów, w tym w ramach współpracy z firmą H. [...] a więc zupełnie inaczej, niż przyjęły to organy skarbowe i WSA w Łodzi w niniejszej sprawie.
5.6. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, brak skutecznych zarzutów natury procesowej oznacza, że przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej w pełni miarodajny jest stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku (R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 3. Wydanie, C.H. Beck, W-wa 2015, s. 680). Reasumując należy uznać i te zarzuty skargi kasacyjnej za bezzasadne.
5.7. Dlatego też skarga kasacyjna podlega oddaleniu – stosownie do art. 184 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło