I FSK 972/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Marek Zirk-Sadowski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R.S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Gd 397/06 w zakresie odrzucenia skargi R.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...]marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku; 2. oddalić wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Przedmiotem niniejszego postępowania kasacyjnego jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 397/06 odrzucającego skargę R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia [...] marca 2006 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania podatkowego w podatku od towarów i usług. W motywach orzeczenia wyjaśniono, że w dniu 4 kwietnia 2006 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł do Sądu skargę na w/w postanowienie, do której dołączył odpis potwierdzenia złożenia dyspozycji przelewu kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi. Na podstawie rejestru dochodów budżetowych oraz kwitariusza ustalono jednak, że do wpis sądowy nie wpłynął (notatka służbowa księgowego z dnia 10 maja 2006 r.). Kwota 100 zł, przekazana na rachunek Sądu w dniu 30 marca 2006 r. przelewem, którego odpis potwierdzenia dołączono do skargi, została bowiem uznana jako wpis do sprawy o sygn. akt I SA/Gd 296/06, zgodnie z kolejnością wpływu spraw do Sądu. W związku z tym Sąd zauważył, że zgodnie z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej u.p.p.s.a., pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było zawieszenie postępowania podatkowego, a zatem skarga w tej sprawie była objęta wpisem stałym, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Natomiast skarżący był reprezentowany przez radcę prawnego, który w/w wpisu nie uiścił, dlatego też skargę należało odrzucić, stosownie do dyspozycji przytoczonego art. 221 u.p.p.s.a. Omówione wyżej postanowienie zaskarżono w całości domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano art. 219 § 1 u.p.p.s.a. Zdaniem strony literalne brzmienie powołanego wyżej przepisu wskazuje, że konkretna opłata sądowa uiszczona przez stronę, powiązana jest z konkretnym pismem podlegającym opłacie. Strona uiściła opłatę sądową w drodze polecenia przelewu za pośrednictwem banku. Potwierdzenie dokonania tego przelewu zostało przesłane jako załącznik do przedmiotowej skargi. Stąd też wpis ten należało przyporządkować do tejże skargi. W tym świetle ustalenie Sądu, iż wpis od skargi w niniejszej sprawie nie wpłynął, jest niezgodne z rzeczywistością. Sąd sprzecznie z intencją strony przyporządkował w/w wpłatę z dnia 30 marca 2006 r., dołączoną do skargi o sygn. akt I SA/Gd 397/03, do sprawy o sygn. akt I SA/Gd 296/06, kierując się kolejnością wpływu spraw do Sądu. Powyższe działanie sądu nie ma oparcia w obowiązujących przepisach prawnych, a ponadto narusza zasadę pewności prawa (art. 2 Konstytucji RP) i zamyka stronie drogę do dochodzenia ochrony jej prawa w procesie, co prowadzi do naruszenia zasad wyrażonych w art. 45 ust. 1 oraz 77 ust. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszym rzędzie należało zwrócić uwagę na brak precyzji przy formułowaniu podstaw zaskarżenia w obecnie rozpoznawanym środku odwoławczym. Kwestionowane rozstrzygnięcie opierało się bowiem na treści art. 221 u.p.p.s.a., którego w niniejszej skardze kasacyjnej nie powołano w ramach postawionych w niej zarzutów, zamykając tym samym Sądowi kasacyjnemu drogę do kontroli zastosowania tego przepisu. Stosownie bowiem art. 183 § 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym NSA - poza nie występującymi w niniejszej sprawie przypadkami nieważności postępowania - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, Sąd ten związany jest zarzutami skargi kasacyjnej, jak również zakresem zaskarżenia. Sąd odwoławczy nie jest zatem uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw zaskarżenia, czy wreszcie samodzielnego formułowania zarzutów, gdyż oznaczałoby to działanie z urzędu, co w świetle powołanego art. 183 § 1 u.p.p.s.a. nie jest dopuszczalne (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2004 r. sygn. akt FSK 13/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 15; wyrok NSA z dnia 22 lipca 2004 r., sygn. akt GSK 356/04, ONSAiWSA 2004 nr 3, poz. 72). Sąd kasacyjny nie może się domyślać intencji autora skargi kasacyjnej, powinna być ona bowiem tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych (por. post. NSA z dnia 16 marca 2004 r., sygn. akt FSK 209/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 13). Niemniej z art. 174 pkt 2 u.p.p.s.a. wynika, że w tej podstawie kasacyjnej należy powołać przepisy postępowania, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd uznać należało, że wystarczające było przytoczenie art. 219 § 1 u.p.p.s.a. stosowanego przez Sąd w trakcie postępowania, gdyż to ocena czynności wynikających z dyspozycji m.in. tej regulacji doprowadziła do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z tym przepisem opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Jest to więc przepis ustanawiający ogólną zasadę opłacania pism wnoszonych do Sądu (i tym samym ponoszenia kosztów czynności procesowych z tego tytułu wynikających), którego uszczegółowieniem jest m.in. obowiązek wynikający ze stanowiącego podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia art. 221 u.p.p.s.a. Przechodząc do meritum sprawy w tak zakreślonym obszarze badań Sądu kasacyjnego, rację należy przyznać stronie skarżącej, iż samodzielne przyporządkowanie przez Sąd I instancji wniesionej opłaty sądowej do innej sprawy skarżącego o niższym numerze wpływu, doprowadziło w istocie do wadliwej oceny działania pełnomocnika strony, wynikającego m.in. z art. 219 § 1 u.p.p.s.a. Jeżeli bowiem Sąd stwierdził, na podstawie rejestru dochodów budżetowych oraz kwitariusza (karta nr 12 akt o sygn. I SA/Gd 397/06), że w dniu 30 marca 2006 r. wpłynęła na konto Sądu kwota odpowiadająca wysokości wpisu jedynie w jednej ze spraw skarżącego, to powinien w takiej sytuacji wezwać wpłacającego (w tym przypadku Roberta Studzińskiego) do wskazania, jakiej sprawy dotyczy wpłata (por. post. NSA z dnia 29 lipca 2005 r., sygn. akt II FZ 52/05, niepubl.). W niniejszej sprawie było to o tyle konieczne, że na potwierdzeniu przelewu nie figuruje sygn. akt sprawy, od której wniesiono opłatę, a tej skarżący nie mógł przecież znać, w odniesieniu do skargi złożonej w niniejszej sprawie. Nie jest zatem wykluczone, że wpis ten dotyczył właśnie przedmiotowej sprawy. Sąd ustalając samodzielnie, iż wniesiona opłata sądowa dotyczy wcześniej zarejestrowanej sprawy skarżącego, działał niejako "za stronę", co w efekcie uczyniło przedwczesnym ustalenie nieuiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi. Powołane względy przesądziły o treści niniejszego orzeczenia, wydanego na podstawie art. 185 § 1 u.p.p.s.a. Zawarty w środku odwoławczym wniosek o zwrot kosztów postępowania nie mógł zostać uwzględniony, gdyż art. 203 pkt 1 u.p.p.s.a., odnosi się wyłącznie do sytuacji, w których w wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej został uchylony wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę. Przepis ten nie znajduje zatem zastosowania w przypadku, gdy Sąd odwoławczy uchylił postanowienie Sądu I instancji (por. post. NSA z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt II FSK 531/05, niepubl.).