I FZ 106/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki , po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Łd 101/24 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie Wyrokiem z 2 października 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 101/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd pierwszej instancji), oddalił skargę W. J. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 7 grudnia 2023 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za grudzień 2011 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2025 r. w oparciu o art. 180 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), zwrócono skargę kasacyjną skarżącego Sądowi pierwszej instancji w celu usunięcia dostrzeżonych braków w zakresie pełnomocnictwa. Następnie, zarządzeniem z 17 lutego 2025 r. Sąd pierwszej instancji wezwał pełnomocnika strony skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez podpisanie elektronicznym podpisem pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego bądź nadesłanie pełnomocnictwa opatrzonego prawidłowym podpisem elektronicznym – stosownie do treści art. 46 § 2a i § 2b P.p.s.a., w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych, pełnomocnik skarżącego nadesłała pismo z 7 marca 2025 r. w którym zakwestionowała potrzebę uzupełnienia wskazanego braku, twierdząc, że pełnomocnictwo jest podpisane, ponieważ było nadesłane w jednym pliku PDF razem ze skargą, a plik ten został prawidłowo podpisany podpisem zaufanym. Przy piśmie z 7 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącego przedłożyła wydruk z systemu e-PUAP pełnomocnictwa opatrzonego podpisem zaufanym. Postanowieniem z 28 marca 2025 r. sygn. akt I SA/Łd 102/24 WSA w Łodzi, działając na podstawie art. 178 P.p.s.a. w punkcie pierwszym odrzucił skargę kasacyjną i w punkcie drugim zwrócił skarżącemu uiszczoną kwotę tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, dokumenty nadesłane przez pełnomocnika drogą pocztową – stosownie do zarządzenia NSA i będącym jego konsekwencją zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA – uzupełnienia wskazanego braku formalnego, a argumentacja pełnomocnika skarżącego jest błędna. Mimo, że załączone do pliku PDF (skargi) pełnomocnictwo zostało połączone ze skargą w jednym dokumencie PDF, stanowiło zatem załącznik do skargi (osobny dokument), który powinien być podpisany odrębnie. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił m.in. naruszenie: - art. 178 P.p.s.a. w zw. art. 176 § 2 P.p.s.a. w zw. art. 46 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 46 § 2a i § 2b P.p.s.a. na skutek ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania w sprawie poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu niepodpisania pełnomocnictwa i nienadesłania pełnomocnictwa opatrzonego podpisem elektronicznym, - art. 20 ae ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne na skutek ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania w sprawie, - art. 46 § 2a i § 2b P.p.s.a., art. 3 pkt 2 i art. 20 ae ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, art. 37 § 1 P.p.s.a., na skutek ich błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowywania w sprawie, - art. 45 ust. 1 i art. 176 ust. 1 Konstytucji RP na skutek naruszenia prawa skarżącego do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie podstawą do odrzucenia skargi kasacyjnej było ustalenie Sądu pierwszej instancji, że pełnomocnik skarżącego nie uzupełniła braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez podpisanie elektronicznym podpisem pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego bądź nadesłanie pełnomocnictwa opatrzonego prawidłowym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym bądź podpisem osobistym. Wskazać należy, że uchwałą z 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzygając kwestię konieczności opatrzenia załączników do pisma ogólnego odrębnym podpisem (niezależnie od podpisu złożonego na piśmie ogólnym), przesądził, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zdaniem NSA nie ma też jakichkolwiek podstaw, by w świetle art. 46 § 2b w związku z § 2a P.p.s.a., dotyczącej ogólnie załączników do pisma wnoszonego drogą elektroniczną, różnicować zasady ich podpisywania w zależności od tego, czy zawartość załącznika stanowi sam środek zaskarżenia (skarga), czy też pełnomocnictwo. Na mocy art. 269 § 1 P.p.s.a. uchwała ma moc ogólnie wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie odrzucił skargę kasacyjną skarżącego ze względu na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przypomnieć należy, że art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 307 ze zm.; dalej ustawa o informatyzacji) wprowadził definicję legalną dokumentu elektronicznego. W myśl tego przepisu: "dokumentem elektronicznym jest stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych". W sprawie tej, pełnomocnik skarżącego wniósł do Sądu pierwszej instancji skargę za pośrednictwem organu stanowiącą jeden dokument w formacie PDF, zawierający skargę i pełnomocnictwo. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokument PDF przesłany przez pełnomocnika strony, oczywiście nie cechuje się "odrębną całością znaczeniową", o której mowa w ww. definicji legalnej. Stanowi bowiem nie odrębnie, a łącznie, kilka różnych oświadczeń i informacji. Nie stanowi więc dokumentu elektronicznego, w znaczeniu ww. ustawy. W tym stanie rzeczy należało uznać, że dokument ten zawierał możliwe do konwalidacji braki formalne. Możliwe było bowiem przedłożenie dwóch cechujących się odrębną całością znaczeniową dokumentów (plików elektronicznych: skargi oraz pełnomocnictwa, podpisanych podpisami elektronicznymi lub dokumentów w formie tradycyjnej). Pełnomocnik skarżącego, pomimo formalnego doręczenia mu stosownego wezwania, braków formalnych jednak nie uzupełnił. Rację ma przy tym Sąd pierwszej instancji, że nie stanowi podpisanego pełnomocnictwa załączona do pisma z 10 marca 2025 r., podpisana podpisem zaufanym, a następnie wydrukowana z systemu e-PUAP kopia pełnomocnictwa, które nie została oryginalnie uwierzytelniona (por. art. 37 § 1 P.p.s.a.). Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należy, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, z uwagi na to, że nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.