I FZ 224/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek po rozpoznaniu w dniu 30 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2731/18 odrzucające skargę J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 września 2018 r., nr 1401-IOV-2.4103.21.2018.APW w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r. postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym zażaleniem postanowieniem z 21 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2731/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, powołując się na art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", odrzucił - z powodu nieuiszczenia w zakreślonym terminie wpisu - skargę J. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 26 września 2018 r., wydaną wobec Spółki w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r. Z przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego sprawy wynikało, że w sprawie, na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 kwietnia 2019 r. wezwano Skarżącą do uiszczeniu wpisu sądowego od skargi w kwocie 75.028 zł. Powyższe wezwanie doręczone zostało pełnomocnikowi Skarżącej 15 kwietnia 2019 r. Spółka do 20 maja 2019 r. nie uiściła jednak należnego wpisu od skargi. Na powyższe postanowienie WSA w Warszawie Skarżąca, działając za pośrednictwem pełnomocnika - radcy prawnego - złożyła zażalenie, w którym wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzuciła przy tym zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a., poprzez uznanie, iż Spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego w jakiejkolwiek kwocie, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi wobec nieopłacenia wpisu. W uzasadnieniu zażalenia argumentowano, że Skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a odmowa przyznania Spółce prawa pomocy i w konsekwencji odrzucenie skargi stanowiło rażące naruszenie konstytucyjnego prawa do Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie prawomocnym postanowieniem z 19 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2731/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie Starszego Referendarza Sądowego WSA w Warszawie z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2731/18, mocą którego odmówiono Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. W konsekwencji na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 kwietnia 2019 r. wezwano Skarżącą do uiszczeniu wpisu sądowego od skargi w kwocie 75.028 zł. Powyższe wezwanie, w którym zawarto pouczenie o skutkach jego niewykonania tj. wskazano na rygor w postaci odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu w terminie 7 dni, doręczone zostało pełnomocnikowi Skarżącej 15 kwietnia 2019 r. Spółka do 20 maja 2019 r. nie uiściła jednak należnego wpisu od skargi. Wbrew przedstawionej w uzasadnieniu zażalenia argumentacji w granicach niniejszej sprawy, wyznaczonych przedmiotem zażalenia, którym jest postanowienie o odrzuceniu skargi leży badanie przesłanek formalnych, których spełnienie warunkuje skuteczne wniesienie skargi. Jedną z tych przesłanek jest opłacenie takiej skargi w terminie, w przypadku gdy Strona nie ma przyznanego prawa pomocy w zakresie całkowitym lub prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych w całości lub w części. Nie jest natomiast istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy, tj. oceny prawidłowości postanowienia o odrzuceniu skargi to z jakiego powodu nie opłacono skargi w terminie, ani czy Strona posiada ku temu odpowiednie środki. Kwestie te badane mogą być bowiem odpowiednio przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu albo wniosku o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie natomiast Strona, której nie przyznano prawa pomocy w zakresie obejmującym choćby częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, mimo stosownego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, nie opłaciła tej skargi w terminie. W konsekwencji zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. prawidłowo odrzucono taką skargę. Ponadto należy podkreślić, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od niej nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 486/10; CBOSA), Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., sygn. akt SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), jak i Europejski Trybunał Praw Człowieka (m. in. w wyroku w sprawie 6289/73 Airey v. Ireland, § 20 i nast.). Powyższe oznacza, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego postanowienia.