I FZ 233/24
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2024-10-22
Skład orzekający: Ryszard Pęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, która nie zawiera wniosku o rozpoznanie na rozprawie ani oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, może zostać odrzucona mimo uiszczenia wpisu sądowego?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna, która nie spełnia wymogu złożenia wniosku o rozpoznanie na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, podlega odrzuceniu na podstawie art. 178 w związku z art. 176 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nawet jeśli uiszczono wpis sądowy. Wezwanie do usunięcia braków formalnych jest skuteczne, jeśli jednoznacznie wskazuje na konieczność uzupełnienia tych braków, a nieuważne odczytanie wezwania nie zwalnia z obowiązku ich usunięcia.Stan faktyczny
Skarżący P. S. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. dotyczące ustalenia wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika w sprawie podatku VAT za wybrane miesiące 2015 r. WSA w Gliwicach uchylił postanowienie organu, a Dyrektor Izby złożył skargę kasacyjną. Sąd wezwał pełnomocnika Dyrektora do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, w tym do złożenia wniosku o rozpoznanie na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz do uiszczenia wpisu. Pełnomocnik uiścił wpis, ale nie złożył wymaganego wniosku lub oświadczenia, w efekcie czego skarga została odrzucona.Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. od postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2024 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 110/24 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 11 kwietnia 2024 r., sygn. I SA/Gl 110/24 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 20 grudnia 2023 r. nr [....] w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec i czerwiec 2015 r. postanawia oddalić zażalenie.
1. Wyrokiem z 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt sygn. akt I SA/Gl 110/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi P. S. (dalej skarżący) uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 20 grudnia 2023 r. w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia tymczasowego pełnomocnika szczególnego w sprawie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec i czerwiec 2015 r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 6 listopada 2023 r. i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
2. Od powyższego wyroku skargi kasacyjne wnieśli: pełnomocnik skarżącego oraz pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.
3. Postanowieniem z 12 sierpnia 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 110/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, odrzucił skargę kasacyjną od wyroku tego Sądu z 11 kwietnia 2024 r.
4. Sąd pierwszej instancji przedstawiając okoliczności faktyczne w jakich zapadło powyższe postanowienie ustalił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 14 czerwca 2024 r. wezwano pełnomocnika Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przyjął, że powyższe wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało doręczone pełnomocnikowi Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. 14 czerwca 2024 r. (k. 96), który w zakreślonym terminie uiścił wymagany wpis. Nie uzupełnił jednak drugiego braku formalnego skargi, tj. nie złożył oświadczenia o rozpoznaniu skargi kasacyjnej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.
5. Mając na uwadze powyższe, Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 178 w związku z art. 176 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę kasacyjną.
6. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. wnosząc o jego uchylenie w całości.
6.1. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 178 w związku z art. 176 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez przyjęcie, że nie usunął braku formalnego skargi kasacyjnej, przez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy w sytuacji, w której wezwanie powyższe zostało przekazane wraz z odpisem zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w formie elektronicznej w taki sposób, że wprowadzono w błąd co do ilości braków formalnych, a pełnomocnik wykonując zarządzenie w zakresie wpisu sądowego pozostawał w usprawiedliwionym przeświadczeniu, że braki formalne zostały usunięte.
4.2. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
5.2. Na wstępie odnotować należy, że rozpoznawanej sprawie skargi kasacyjne od wyroku z 11 kwietnia 2024 r. wnieśli zarówno pełnomocnik skarżącego oraz pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. Z sentencji zaskarżonego postanowienia wynika, że Sąd pierwszej instancji "odrzucił skargę kasacyjną" nie wskazując jednak, która skarga kasacyjna została odrzucona. Jedynie z treści uzasadnienia postanowienia można wnioskować, że dotyczy ono odrzucenia skargi kasacyjnej wniesionej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K.
5.3. Elementy składowe sentencji postanowienia określa stosowany odpowiednio art. 138 w związku z art. 166 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja postanowienia powinna zatem zawierać: oznaczenie sądu, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania postanowienia, imię i nazwisko lub nazwę skarżącego, przedmiot zaskarżenia oraz rozstrzygnięcie sądu.
Powyższe oznacza, że jeżeli od wyroku Sądu pierwszej instancji skargi kasacyjne wniosły wszystkie strony postępowania, to sąd pierwszej instancji odrzucając skargę kasacyjną – powinien w sentencji postanowienia wskazać, której skargi kasacyjnej dotyczy rozstrzygnięcie.
Brak takiego oznaczenia w realiach rozpoznawanej sprawy nie miało jednak istotnego wpływu na jej wynik w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynikało jednoznacznie, która skarga kasacyjna została odrzucona i że nie dotyczy ono skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżącego.
5.4. Poddając natomiast ocenie zarzuty podniesione w zażaleniu należy w punkcie wyjścia odnotować, że zgodnie z art. 176 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
W świetle natomiast art. 176 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
5.5. Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w powyższym przepisie, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 177a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
5.6. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarga kasacyjna wniesiona przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. zawierała braki, gdyż nie został uiszczony należny wpis oraz nie zawierała wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.
Z akt sprawy wynika, że Sąd pierwszej instancji wydał 13 czerwca 2024 r. dwa odrębne zarządzenia wzywające do usunięcia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, braków formalnych skargi kasacyjnej:
- do złożenia wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (k. 93),
- do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. (k. 94).
5.7. Z akt sprawy wynika także, że pełnomocnikowi organu drugiej instancji doręczono odpis zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.
Jednocześnie, wraz z doręczonym zarządzeniem wezwano pełnomocnika do złożenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej, wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (k. 95).
Bezspornym jest, że w zakreślony terminie uiszczono wymagany wpis od skargi kasacyjnej, natomiast nie uzupełniono drugiego braku formalnego, tj., wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.
5.8. Wbrew twierdzeniom zażalenia pełnomocnik organu drugiej instancji został skutecznie wezwany do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej przez "złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (art. 176 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi)".
Nie była zasadna argumentacja, że sposób przekazania wezwania polegający na podaniu w jego treści, że dotyczy ono wymogów przewidzianych w art. 176 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy oraz załączenie zarządzenia (opisanego jako odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu) mógł wprowadzać w błąd co do treści braków formalnych skargi kasacyjnej.
Zauważyć bowiem w tym miejscu należy, że z wezwania wzywającego do uzupełnienia braków skargi kasacyjnej (k. 95) jednoznacznie wynikało jakich braków formalnych pismo to dotyczy. Nieuważne odczytanie treści wyzwania nie stanowiło podstaw do przyjęcia, że wnoszący skargę kasacyjną nie został prawidłowo wezwany do uzupełnienia jej wszystkich braków formalnych skargi kasacyjnej.
Zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że ponieważ skarżący kasacyjnie organ drugiej instancji nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej w terminie, skarga ta podlegała odrzuceniu na podstawie art. 178 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
5.5. Zauważyć przy tym należy, że – wbrew zarzutom zażalenia – wnoszący w tej sprawie skargę kasacyjną nie został pozbawiony prawa do sądu, skoro na skutek nieuważnej lektury wezwania do usunięcia braków, nie złożył wniosku lub oświadczenia, o którym mowa w art. 176 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 175 § 1 powołanej wyżej ustawy, skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 – 3. Wymóg złożenia wniosku lub oświadczenia z art. 176 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest oczywisty i powinien być znany każdemu profesjonalnemu pełnomocnikowi.
Przywołane w uzasadnieniu zażalenia postanowienia Naczelnego Sąd Administracyjnego z 24 maja 2913 r., sygn. akt II OSK 1188/23 oraz z 24 maja 2023r., sygn. akt II OZ 122/23 podobnie jak postanowienie z 19 lipca 2023 r., sygn. akt I FZ 186/23 dotyczyło odmiennych stanów faktycznych i nie mogły prowadzić do odmiennej oceny podniesionych w nim zarzutów.
5.6. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło