I FZ 239/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 994/10 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 18 października 2010 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2006 r., I kwartał 2007r. i od kwietnia do grudnia 2007 r. oraz od stycznia do grudnia 2008 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił W. S. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 18 października 2010 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2006 r., I kwartał 2007 r. i od kwietnia do grudnia 2007 r. oraz od stycznia do grudnia 2008 r. Sąd I instancji podkreślił, że w przedmiotowej sprawie skarżący ograniczył się w istocie do sformułowania wniosku oraz przytoczenia przesłanek zawartych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej: P.p.s.a. Skarżący ogólnikowo wskazał, że wykonanie decyzji spowoduje dla niego wymierne szkody, uniemożliwiając mu zbieranie środków na systematyczne regulowanie zobowiązań podatkowych i innych długów a także, że nie posiada on środków wystarczających na zapłatę zobowiązania podatkowego, które w niniejszej sprawie jest bardzo duże, zaś skutki prowadzenia egzekucji tak dużego zobowiązania będą trudne do odwrócenia. W związku z powyższym Sąd wywiódł, że samo wskazanie możliwości wystąpienia znacznej szkody nie stanowi właściwego uzasadnienia wniosku i nie uzasadnia wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona stwierdziła, że Sąd nie rozstrzygnął złożonego przez niego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, bazując jedynie na ogólnych stwierdzeniach o braku dostarczonych przez stronę argumentów i dowodów mogących być podstawą do przychylenia się do złożonego wniosku. Sąd nie odniósł się również do konsekwencji egzekwowania należności, które w niniejszej sprawie wynosi 3.187.844 zł. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wnosił również o zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega uwzględnieniu. Wniesienie skargi ze względu na treść art. 61 § 1 P.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo złożenia skargi na nią. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (vide postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07). Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość nastąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Jednak sąd rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien uwzględnić nie tylko treść samego wniosku, ale także mieć na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 P.p.s.a. Wskazuje na to również sam art. 61 § 3 P.p.s.a. Oznacza to, że sąd może udzielić ochrony tymczasowej zawsze, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a nie tylko, gdy strona udowodni we wniosku, że niebezpieczeństwo takie zachodzi. W niniejszej sprawie skarżący dość ogólnikowo - w kontekście przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. - uzasadnił wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, jednak z uzasadnienia postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie nie wynika, czy Sąd ten oprócz analizy wniosku badał także akta sprawy. Znajduje się w nich m.in. wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, który został przez Sąd częściowo uwzględniony. Postanowieniem z dnia 11 marca 2011 r. Sąd I instancji przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi ponad kwotę 1.600 zł, a w pozostałym zakresie wniosek strony oddalił. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można utożsamiać przesłanek przyznania prawa pomocy z tymi, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, istnieje jednak możliwość oceny okoliczności wskazanych we wniosku strony o przyznanie prawa pomocy pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika czy taka ocena przez Sąd I instancji została dokonana. W związku z powyższym Sąd I instancji nie uczynił zadość ciążącemu na nim obowiązkowi rzetelnej analizy akt sprawy, co wskazuje na niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 133 § 1 w związku z art. 166 P.p.s.a. W konsekwencji uzasadnia to uchylenie zaskarżonego postanowienia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji powinien ocenić przedmiotowy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez pryzmat przesłanych zawartych w art. 61 § 3 P.p.s.a. z uwzględnieniem wszystkich okoliczności wynikających z akt sprawy oraz z uwzględnieniem kwoty zobowiązania podatkowego wynikającej ze spornej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku a art. 197 § 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. W świetle art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy rozdziału 1 działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania pomiędzy stronami, które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia. W związku z tym wniosek skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania nie może zostać uwzględniony.