I FZ 257/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 336/22 odrzucające skargę w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2022 r. nr 2201-IOV-2.4103.404.2021/10/09, 2201-IOV-4.4103.92.2021/10/09 w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r. postanawia oddalić zażalenie. 1.1. Postanowieniem z 5 września 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 336/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Gdańsku odrzucił skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej jako: Strona lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako: Organ drugiej instancji lub DIAS) z dnia 17 stycznia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I kwartał 2015 r. 1.2. W uzasadnieniu tego orzeczenia WSA wskazał następujący stan faktyczny sprawy. Zarządzeniem z dnia 24 marca 2022 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1966 zł. W otwartym terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy. Następnie zarządzeniem z dnia 7 czerwca 2022 r. referendarz sądowy tut. Sądu pozostawił wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W wyniku rozpoznania wniesionego sprzeciwu, Sąd postanowieniem z dnia 18 lipca 2022 r. utrzymał w mocy wskazane zarządzenie referendarza sądowego. Zarządzeniem z dnia 21 lipca 2022 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wezwał Skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 24 marca 2022 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1966 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 34) wynika, że zarządzenie doręczono Skarżącej w dniu 9 sierpnia 2022 r. Pismem z dnia 16 sierpnia 2022 r. (nadanego 17 sierpnia 2022 r. w urzędzie pocztowym) Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie rejestru dochodów budżetowych oraz kwitariusza ustalono, że pomimo upływu wyznaczonego terminu strona nie uiściła żądanego wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając odrzucenie skargi WSA wskazał, że z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (powołując się przy tym na wybrane orzecznictwo NSA). W konsekwencji zdaniem Sądu pierwszej instancji, nawet pomimo wniesienia w terminie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, pozostaje on bez wpływu na wykonalność zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu. W konsekwencji wobec bezskutecznego upływu terminu skargę należało odrzucić. 1.3. Od powyższego postanowienia zażalenie wywiodła Skarżąca, zarzucając mu naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu tego zażalenia w pierwszej kolejności przywołano orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i NSA traktujące o wymogach stawianych wezwaniom do uzupełnienia braków formalnych, jednak nie odniesiono ich w ogóle do przedmiotowej sprawy, stawiając tylko tezę, że Strona nie została prawidłowo wezwana do uiszczenia wpisu, nie wskazując na to w czym można dopatrywać się wadliwości wezwania. Następnie autor zażalenia przechodzi do argumetacji, że wobec złożenie w terminie do uiszczenia wpisu nowego wniosku o przyznanie prawa pomocy powinno skutkować jego merytorycznym rozpoznaniem i wstrzymać ewentualne rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia skargi do czasu rozpoznania wniosku. W dalszej części Skarżąca zreferowała prowadzone wobec niej postępowania podatkowe w innych sprawach i oględnie opisała swoją sytuację majątkową. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone orzeczenie, pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. 2.2. Zgodnie z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W niniejszej sprawie linią sporu pomiędzy zaskarżonym postanowieniem a Skarżącą jest kwestia skutku jaki wywiera złożenie ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy na ponowione wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że w skutek prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie uprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy kolejne wnioski nie wywierają wpływu na bieg terminu zawitego do uiszczenie wpisu. Z kolei zdaniem Skarżącej wniosek taki, o ile poprzedni wniosek nie został rozpoznany merytorycznie lub nowy wniosek przedstawia inną sytuację majątkową strony winien powodować zawieszenie terminu na uiszczenie wpisu. 2.3. Kwestia ta co do zasady stanowi spór w doktrynie, jednak uwadze WSA i Strony umknęło, że w istocie przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po upływie terminu na uiszczenie wpisu. W konsekwencji, niezależnie od stanowiska w przedmiocie tej kwestii skarga podlegała odrzuceniu. Jak prawidłowo zreferował WSA, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru znajdującym się na k. 34 wezwanie do uiszczenia wpisu zostało Skarżącej doręczone sierpnia 2022 r. W związku z tym ostatni dzień terminu na uiszczenie wpisu wypadał na 16 sierpnia 2022 r. Z kolei wniosek o przyznanie pomocy, pomimo iż datowany na 16 sierpnia 2022 r. został nadany w urzędzie pocztowym 17 sierpnia 2022 r. (k. 9 akt I SPP/Gd 208/22). Zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, albo polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. W niniejszej sprawie nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po upływie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, w związku z czym, wobec bezskutecznego upływu terminu do dokonania tej czynności skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. 2.4. Warto przy tym zaznaczyć, że autor zażalenia nie powołał się na żadną okoliczność mogącą świadczyć o ewentualnej wadliwości przedmiotowego wezwania do uiszczenia wpisu. Tutejszy Sąd również nie dopatrzył się nieprawidłowości w tym zakresie. Na marginesie, odnosząc się do części uzasadnienia zażalenia powołującej się na sytuację majątkową Spółki i mnogości prowadzonych wobec niej postępowań podatkowych stwierdzić należy, że okoliczności tego rodzaju nie mogą mieć wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Pozostają one bez związku z bezsprzecznym upływem terminu do uiszczenia wpisu i skuteczność przedmiotowego wezwania. 2.5. Podsumowując powyższe rozważania, pomimo opisanej wadliwości uzasadnienia postanowienia pierwszej instancji, w którym Sąd błędnie uznał, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został wniesiony w terminie do uiszczenia wpisu, wskazać należy, że nieprawidłowość ta pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Niezależnie od tego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., zaś częściowa nieprawidłowość uzasadnienia co do przyczyn tego stanu rzeczy nie świadczy o wadliwości rozstrzygnięcia. 2.6. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.