I FZ 265/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Janusz Zubrzycki (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. Sp. j. z siedzibą w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1354/14 w zakresie odmowy umorzenia należności sądowej z tytułu opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi P. Sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia 21 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług postanawia: 1) uchylić zaskarżone zarządzenie, 2) odrzucić wniosek o umorzenie należności sądowej z tytułu opłaty kancelaryjnej. Zarządzeniem z 25 lipca 2016 r., w sprawie o sygnaturze akt III SA/Wa 1354/14, Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił P. Sp. J. z siedzibą w W. umorzenia należności sądowej w kwocie 100 zł z tytułu nieziszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis wydanego w tej sprawie wyroku z 3 grudnia 2014 r. wraz z uzasadnieniem. Przewodniczący Wydziału w uzasadnieniu zarządzenia wskazał, że Strona pismem z 8 grudnia 2014 r. zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1353/14. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie z 12 grudnia 2014 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem, w terminie 7 dni pod rygorem jej ściągnięcia. Odpis tego zarządzenia został doręczony Skarżącej 22 grudnia 2014 r. W związku z nieuiszczeniem ww. opłaty, zarządzeniem z 9 marca 2016 r. Przewodniczący Wydziału III WSA w Warszawie wystąpił o jej ściągnięcie. W dniu 24 marca 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo, w którym radca prawny G. F., jako pełnomocnik Skarżącej, poinformował o jej likwidacji i wykreśleniu z Krajowego Rejestru Sądowego. Wniósł również o uchylenie zarządzenia o ściągnięciu opłaty i umorzenie postępowania w tej sprawie. Pismem z 9 maja 2016 r. wezwano radcę prawnego G. F. do wykazania, iż Skarżąca została zlikwidowana i wykreślona z KRS (np. poprzez nadesłanie postanowienia o wykreślenia Spółki z rejestru) - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wymagany wezwaniem dokument ww. radca prawny złożył 24 maja 2016 r. Wynikało z niego, iż Skarżąca została na podstawie uchwały wspólników z 3 lipca 2015 r. rozwiązana bez przeprowadzenia likwidacji i postanowieniem z 2 września 2015 r. Sądu Rejonowego w W. wykreślona z KRS. Przewodniczący Wydziału powołując się na treść art. 229 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej powoływana jako "P.p.s.a.") oraz § 2 ust. 1 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2194, dalej powoływane jako "rozporządzenie") stwierdził, że brak jest podstaw do umorzenia przedmiotowej opłaty. Przede wszystkim Przewodniczący Wydziału podniósł, że do chwili obecnej nie stwierdzono aby egzekucja przedmiotowej opłaty okazała się bezskuteczna. W uzasadnieniu zarządzenia podkreślono, że z przepisów ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 ze zm., dalej powoływana jako "K.s.h.") oraz utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że mimo rozwiązania P. Sp. J. bez przeprowadzenia likwidacji i wykreślenia jej z KRS, istnieją podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego w związku z nieuiszczeniem przez Skarżącą opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem, gdyż w takiej sytuacji wspólnicy stali się zobowiązanymi w miejsce rozwiązanej spółki jawnej. Zażalenie na opisane wyżej zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Warszawie z 25 lipca 2016 r. w imieniu P. Sp. J. wniósł radca prawny G. F., żądając uchylenia tego zarządzenia i umorzenia należności sądowej z tytułu opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Rozpatrując zażalenie od zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lipca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie tej zaistniała przesłanka do uchylenia kwestionowanego zarządzenia i odrzucenia wniosku z 21 marca 2016 r., złożonego przez radcę prawnego G. F. Z akt sprawy wynika, że P. Sp. J. z siedzibą w W., będąca stroną postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1354/14, została na podstawie uchwały wspólników z 3 lipca 2015 r. rozwiązana bez przeprowadzenia likwidacji i postanowieniem z 2 września 2015 r. Sądu Rejonowego w W. wykreślona z KRS (karta 68). W związku z tym trzeba wskazać, że spółka ta utraciła zdolność sądową, a w konsekwencji tego również zdolność procesową (art. 25 i art. 26 P.p.s.a.). Wobec tego należy uznać, że radca prawny G. F. nie był uprawniony do działania w imieniu Spółki i złożenia w dniu 21 marca 2016 r. wniosku, który stał się podstawą wydania zaskarżonego zarządzenia, gdyż pełnomocnictwo, którego odpis znajduje się w aktach sprawy (karta 19), udzielone temuż radcy prawnemu przez Spółkę w dniu 5 stycznia 2014 r., wygasło z mocy prawa w związku z rozwiązaniem Spółki i wykreśleniem jej z Krajowego Rejestru Sądowego. W konsekwencji należy stwierdzić, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 lipca 2016 r. wydane w związku z przedmiotowym wnioskiem wobec P. Sp. J., a zatem wobec podmiotu, który nie posiadał zdolności sądowej, jest dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Na podstawie art. 64 § 3 P.p.s.a. przepisy o skardze stosuje się odpowiednio do wniosków wszczynających postępowanie sądowe, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Z treści przepisu art. 189 P.p.s.a. wynika natomiast, że Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest z urzędu do uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji i odrzucenia skargi, jeśli zachodzą ku temu podstawy. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 w związku z art. 58 § 1 pkt 5 w związku z art. 64 § 3 oraz w związku z art. 197 § 1 i 2, a także art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.