I FZ 285/14
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-02
Skład orzekający: Marek Kołaczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania spadkodawcy, wartość przedmiotu zaskarżenia, od której pobierany jest wpis stosunkowy, stanowi kwota zakwestionowana w skardze, czy też kwota zobowiązania spadkodawcy?Ratio decidendi
Wartość przedmiotu zaskarżenia, od której pobierany jest wpis stosunkowy w sprawie dotyczącej odpowiedzialności spadkobiercy za zobowiązania spadkodawcy, stanowi kwota zakwestionowana w skardze, a nie cała kwota zobowiązania spadkodawcy. Ustalenie wpisu od kwoty wyższej niż ta, za którą odpowiada wnioskodawca, narusza konstytucyjne prawo do sądu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał stronę skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w sprawie podatku VAT, ustalając jego wysokość na 4160,00 zł, bazując na wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie 415.917,00 zł. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie, zarzucając błędne ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia i tym samym wysokości wpisu, wskazując, że powinna ona obejmować jedynie wysokość stanu czynnego spadku, a nie całe zobowiązanie spadkodawcy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone zarządzenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. T. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1508/14 o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie.
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 30 czerwca 2014 r. Przewodnicząca Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała stronę skarżącą, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej również jako "P.p.s.a.") w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej również jako "rozporządzenie") do uiszczenia wpisu od skargi, na oznaczoną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 lutego 2014 r., w wysokości 4160,00 zł. Jak podano w przedmiotowym zarządzeniu kwota wpisu ustalona została przy uwzględnieniu wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości 415.917,00 zł.
W zażaleniu powyższemu zarządzeniu, reprezentujący stronę pełnomocnik zarzucił błędną wykładnię art. 216, art. 230, art. 233 P.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów, polegającą na niewłaściwym ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia, a co za tym idzie błędnym ustaleniu wysokości wpisu od skargi. Zdaniem autora zażalenia przedmiot zaskarżenia w sprawie stanowić powinna wysokość stanu czynnego spadku, a nie wysokość określonego zobowiązania spadkodawcy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie okazało się zasadne.
Stosownie do art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 P.p.s.a.), a przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, a w razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W przypadku nieuiszczenia wpisu pomimo wezwania skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).
Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, a w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a). W orzecznictwie przyjmuje się, iż przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie (por. postanowienie NSA z 23 czerwca 2008 r., II FZ 227/08 publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W przypadku, gdy jak w rozpoznawanej sprawie należny jest wpis stosunkowy konieczne jest ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 28 stycznia 2008 r., sygn. akt I FPS 7/07 (publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) przyjął, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi tylko ta część należności pieniężnej, która została zakwestionowana w skardze.
W wydanej w sprawie, następnie zaskarżonej, decyzji organ odwoławczy ograniczył odpowiedzialność strony skarżącej, jako spadkobiercy, za zobowiązania spadkodawcy do wysokości wartości stanu czynnego spadku, którą w przedmiotowym rozstrzygnięciu ustalono na kwotę 355.826,60 zł. Dlatego też zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wartością przedmiotu zaskarżenia, tj. kwotą którą kwestionuje się w skardze będzie kwota 355.826,60 zł, a nie podana przez Sąd pierwszej instancji kwota 415.917,00 zł. W innym przypadku wszczęcie odpowiedniej procedury sądowej uzależnione byłoby od uiszczenia wpisu od kwoty wyższej od tej za którą odpowiada wnioskodawca, co w sytuacji gdy kwota odpowiedzialności znana jest w momencie wszczęcia danego postępowania, narusza konstytucyjne prawo do sądu.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniesione zażalenie za zasadne i na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło