I FZ 57/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 lutego 2022 r. sygn. akt. I SA/Bd 286/21 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2021 r. sygn. akt. I SA/Bd 286/21 w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2022 r., sygn. akt. I SA/Bd 286/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę kasacyjną W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2021 r., oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 5 marca 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy miesięczne od sierpnia do grudnia 2016 r. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera wskazania podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem, przez co nie spełnia wymogu konstrukcyjnego z art. 176 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), a brak ten nie może być uzupełniony w drodze wezwania wnoszącego skargę kasacyjną. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, w którym zarzucił, że odrzucenie skargi kasacyjnej było niezasadne, gdyż prawidłowo ustalony stan faktyczny, po wezwaniu strony do uzupełnienia braku formalnego pisma w postaci podpisu i załączenia pozostałych stron skargi kasacyjnej, prowadzi do wniosku, że w skardze kasacyjnej wskazane zostały zarówno podstawy kasacyjne, jak też ich uzasadnienie. Podniósł, że w wyniku błędu pracownika przesłano jedynie pierwszą stronę pisma procesowego, a więc wystąpił brak formalny, który podlegał uzupełniniu. Skarga kasacyjna została złożona w terminie i była dopuszczalna. W ocenie pełnomocnika Sąd pierwszej instancji naruszył art. 177a i art. 178 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Z kolei według art. 177a p.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Na podstawie art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Z przywołanych powyżej przepisów wynika, że przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie stanowi element konstrukcyjny skargi kasacyjnej i brak tego elementu pociąga za sobą obowiązek odrzucenia skargi kasacyjnej bez uprzedniego wezwania do jego usunięcia. W doktrynie podnosi się że rygoryzm w tym zakresie uzasadniony jest wysokim stopniem formalizacji skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, służącym precyzyjnemu ustaleniu zakresu sprawy przedstawianej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozpoznania (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021). Z przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że w terminie otwartym do wniesienia środka zaskarżenia od wskazanego wyroku, pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe zatytułowane "skarga kasacyjna", w którym podniósł, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 286/20 (powinno być "I SA/Bd 286/21" – przypis) zaskarża w całości. Wobec takiej treści pisma procesowego zasadnie postąpił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucając skargę kasacyjną, albowiem nie zawierała wskazania podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem. Jak to powyżej wyjaśniono, brak tego rodzaju nie podlega uzupełnieniu w trybie wezwania przez przewodniczącego, stąd nie można Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy w sposób usprawiedliwiony zarzucić, że pozostał bierny i nie wzywał pełnomocnika do podjęcia działań sanacyjnych. W świetle powyższego, dla wyniku sprawy nie miało znaczenia to, że skarga kasacyjna nie była opatrzona podpisem wnoszącego, zaś Sąd nie wzywał do uzupełninia tego braku. Ewentualne uzupełnienie braku podpisu nie zmieniłoby oceny, że w terminie otwartym do zaskarżenia wyroku Sądu pierwszej instancji, wniesiona skarga kasacyjna obarczona była wadą dyskwalifikującą ten środek zaskarżenia. Należy odnotować, że odpis wyroku Sądu wraz z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi w dniu 15 grudnia 2021 r., zaś skarga kasacyjna wniesiona została w dniu 14 stycznia 2022 r. (w ostatnim dniu przepisanego terminu) za pośrednictwem operatora pocztowego. Przesyłka zawierająca skargę kasacyjną wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w dniu 17 stycznia 2022 r., a więc już po upływie ustawowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 177 § 1 p.p.s.a.). W orzecznictwie zwraca się uwagę, że uzupełninie braku skargi kasacyjnej w postaci przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia może nastąpić odrębnym pismem procesowym, uzupełniającym skargę kasacyjną, jeżeli pismo takie zostanie złożone przed upływem terminu zakreślonego do jej wniesienia (wyrok NSA z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt I OSK 41/05 oraz postanowienie NSA z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt FSK 1077/04). Tak więc po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała możliwość zgłoszenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia ze skutkiem dla uznania dopuszczalności skargi kasacyjnej. Zasadnie więc postąpił Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę kasacyjną. Odnosząc się jeszcze do argumentacji zażalenia to trzeba podkreślić, że ocena tego, czy skarga kasacyjna obejmowała, czy też nie obejmowała wskazania podstaw kasacyjnych wraz z uzasadnieniem, każdorazowo odnosić trzeba do egzemplarza pisma wnoszonego w sformalizowanym trybie określonym przepisami p.p.s.a. Okoliczność, że egzemplarz skargi kasacyjnej pozostający w dyspozycji pełnomocnika, czy jego pracowników, zawierał wskazanie podstaw kasacyjnych jest bez znaczenia, skoro zaskarżenie wyroku wdrożone zostało na podstawie innego egzemplarza pisma, dotkniętego konstrukcyjnym mankamentem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.