I FZ 59/19
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2019-03-12
Skład orzekający: Bartosz Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, pomimo złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, stanowi naruszenie prawa do sądu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wymaganego wpisu sądowego, mimo złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, którego nie uwzględniono, jest zasadne. Kwestia przyznania prawa pomocy została już prawomocnie rozstrzygnięta, a odrzucenie skargi z powodu braku opłaty nie stanowi nieuprawnionego ograniczenia prawa do sądu, co potwierdzają orzeczenia sądów krajowych i międzynarodowych.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę spółki T. sp. z o.o. sp. k. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT. Powodem odrzucenia było nieuiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100.000 zł, mimo wezwania do jego zapłaty. Spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został prawomocnie odmówiony. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie i brak przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 535/18 odrzucające skargę w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 15 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2014 r. do marca 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Postanowieniem z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 535/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę T. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w D. (dalej: spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia 15 grudnia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od sierpnia 2014 r. do marca 2015 r.
W uzasadnieniu WSA wskazał, że zarządzeniem z dnia 28 lutego 2018 r. skarżąca spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000 zł, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca pismem z dnia 14 marca 2018 r. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia, po rozpoznaniu którego sąd postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 13 lipca 2018 r., skarżąca, pismem z dnia 16 lipca 2018 r. została wezwana do wykonania, w terminie 7 dni, prawomocnego zarządzenia z dnia 28 lutego 2018 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100.000 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 18 lipca 2018 r. Jak wynika z dokumentacji księgowej WSA w Warszawie dotyczącej opłat sądowych, skarżąca do dnia 3 października 2018 r. nie uiściła należnego wpisu sądowego od skargi. Ponieważ w zakreślonym terminie wpis nie został uiszczony, skarga podlega odrzuceniu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła o jego uchylenie, przyznanie prawa pomocy i rozpatrzenie skargi.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 220 § 3 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe zastosowanie objawiające się odrzuceniem skargi, podczas gdy wystąpiły przesłanki do przyznania prawa pomocy na podstawie art. 243 § 1 P.p.s.a., przyznanie którego umożliwiałoby prawidłowe rozpoznanie sprawy przez sąd i skorzystanie z prawa do sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreślone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania (zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi) przedmiotem oceny NSA jest jedynie zasadność odrzucenia skargi przez WSA w Warszawie. Kwestia przyznania prawa pomocy została już prawomocnie rozstrzygnięta.
Tymczasem rozpatrywane zażalenie opiera się w całości na argumencie, że zaskarżone rozstrzygnięcie sądu I instancji jest niesprawiedliwe, bowiem spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy, a sąd wojewódzki wniosku nie uwzględnił.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę, albowiem mimo wezwania sądu nie została ona opłacona.
Podkreślenia wymaga przy tym, że odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od niej nie jest nieuprawnionym ograniczeniem prawa do sądu, o czym wypowiadał się zarówno Naczelny Sąd Administracyjny (por. postanowienie z 23 listopada 2010 r., sygn. akt II FZ 486/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl) jak i Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 16 listopada 2011 r., SK 45/09, OTK-A 2011, Nr 9, poz. 97), oraz Europejski Trybunał Praw Człowieka (m.in. w wyroku w sprawie 6289/73, § 20 i n.).
Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło