I FZ 93/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia z dnia 15 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Po 5/16 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 26 października 2015 r., Nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Po 5/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku R.W. (dalej: skarżący), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w P. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 24 lipca 2015 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia 25 czerwca 2015 r. określającej skarżącemu kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2014 r. Uzasadniając swoje orzeczenie Sąd pierwszej instancji podał, że z uwagi na fakt, iż postanowienie to nie podlega wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym i (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej jako "P.p.s.a.") nie może mieć do niego zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu uregulowana w powyższym przepisie. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, skarżący działając przez pełnomocnika, wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie art. 61 § 3 P.p.s.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Przesłanki jakimi powinien kierować się sąd przy rozstrzyganiu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, zostały w sposób wyczerpujący określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., a mianowicie: po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu w całości, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie uznał, że zaskarżone postanowienie jest aktem niepodlegającym wykonaniu, co tym samym przesądza o niemożliwości pozytywnego rozpoznania wniosku skarżącego o wstrzymanie jego wykonania. Należy zgodzić się z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, że przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć, spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią aktu. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do wykonania i nie każdy wymaga wykonania (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II OZ 1377/11). Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. Zgodnie z tezą postanowienia NSA z dnia 23 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 282/09, zagadnienie wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Zważywszy na powyższe zgodzić należało się ze stanowiskiem Sądu I instancji zawartym w zaskarżonym postanowieniu, że postanowienie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności należy do kategorii aktów administracyjnych niepodlegających wykonaniu. Postanowienie to ani nie nakłada na stronę skarżącą żadnych obowiązków, ani nie przyznaje żadnych uprawnień. Jedynym skutkiem prawnym tego postanowienia jest uczynienie wykonalnym akt, który jako nieostateczny nie podlega, co do zasady wykonaniu, zgodnie z art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 poz. 749 ze zm.). W niniejszej sprawie, aktem tym jest decyzja określająca zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2014 r. Decyzja ta, w przeciwieństwie do rzeczonego postanowienia, posiada przymiot wykonalności i jej wykonanie może zostać wstrzymane przez sąd. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.