I GSK 1409/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Marta Woźniak po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2024 r. sygn. akt V SAB/Wa 19/24 w sprawie ze skargi J. P. na przewlekłość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przewlekłości postępowania w sprawie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SAB/Wa 19/24, przyznał od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych J. P. sumę pieniężną w wysokości 500 zł. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2022 r. sygn. akt V SAB/Wa 38/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi J. P. 1. stwierdził przewlekłość prowadzenia postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek; 2. stwierdził, że przewlekłość, o której mowa w pkt 1, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania ZUS do wydania decyzji w sprawie z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek; 4. w pozostałym zakresie skargę oddalił. WSA w Warszawie w sprawie V SAB/Wa 38/22 orzekał w następującym stanie sprawy. Skarżący J. P. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek (pismo z 11 lutego 2019 r.), który wpłynął do organu w dniu 12 lutego 2019 r. Organ wielokrotnie informował skarżącego o przewidywanych, późniejszych terminach zakończenia postępowania. Po upływie ostatniego ze wskazanych przez organ terminów, pismem z 30 sierpnia 2021 r. skarżący ponownie wniósł ponaglenie w wyniku, którego otrzymał kolejną informację o planowanym terminie załatwienia sprawy określonym na dzień 29 października 2021 r. W dniu 29 października 2021 r., ponad 2,5 roku po wniesieniu przez skarżącego wniosku wszczynającego postępowanie ZUS wydał decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej, będącej jednocześnie płatnikiem składek, należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek oraz odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w łącznej kwocie 238 178,06 zł oraz umorzeniu należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w kwocie 26 046,94 zł. Działając z zachowaniem terminu do zaskarżenia decyzji, pismem z 22 listopada 2021 r., skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja kończąca postępowanie wydana została w dniu 24 stycznia 2022 r. i doręczona w dniu 27 kwietnia 2022 r. Pismem z dnia 15 kwietnia 2022 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłość ZUS w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, który w wyroku o sygn. akt V SAB/Wa 38/22. stwierdził, jak na wstępie uzasadnienia. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżył powołany wyrok w części, co do punktu 3 oraz co do punktu 4. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 grudnia 2023 r. sygn. akt I GSK 1109/23: w punkcie 1 uchylił zaskarżony wyrok w zakresie punktu 4, w punkcie 2 - w pozostałym zakresie oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8) i pkt 9) p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. Wskazał, iż Sąd, w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. NSA wskazał, że w świetle art. 149 § 2 p.p.s.a. jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przepis nie zawiera więc żadnych przesłanek, którymi miałby kierować się sąd ustalając wysokość sumy pieniężnej. Kryteria, które powinny zostać uwzględnione przy orzekaniu w powyższym zakresie, zostały wypracowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji powinien wziąć pod uwagę "krzywdę" czy też uciążliwość dla skarżącego sprowadzoną zachowaniem organu, a nie oczekiwać wskazania uszczerbku, który miałby podlegać zrekompensowaniu. Powinien podjąć czynności wyjaśniające odnoszące się do ewentualnego przyznania sumy pieniężnej, jeśli istnienie takich okoliczności wynika z uzasadnienia skargi lub wniosku wyartykułowanego przed rozpoznaniem skargi, a przyznanie tej sumy jest uzasadnione względami materialnoprawnymi. NSA wskazał również, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji powinien mieć na względzie, że kwota otrzymywana na tej podstawie ma zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania oraz z naruszeniem prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W pozostałym zakresie NSA oddalił skargę kasacyjną. Ponownie rozpoznając sprawę, w zakresie punktu 4 orzeczenia pierwotnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych sumę pieniężną w kwocie 500 zł. argumentując, iż przy wydawaniu wyroku związany był oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2023 r. sygn. akt I GSK 1109/23. Zdaniem Sądu przyznana na rzecz skarżącego suma pieniężna 500 zł jest w adekwatnej wysokości do zaistniałego stanu przewlekłości postępowania prowadzonego przez organ. Sąd wziął pod rozwagę okoliczność, że skarżący stwierdził, że jest chory na nowotwór, ma depresję i nerwicę, jest niepełnosprawny w stopniu znacznym, a także wniósł o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Sąd korzystając z możliwości przyznania sumy pieniężnej wskazał skarżącemu, że nie jest bezbronny wobec przewlekłości organu administracji. Przy orzekaniu w przedmiocie sumy pieniężnej Sąd wziął pod uwagę rodzaj sprawy i jej znaczenie oraz dotkliwość przewlekłości dla strony skarżącej. Przewlekłość mogła narazić skarżącego na rożnego rodzaju negatywne konsekwencje w związku z niepewnością co do ostatecznego rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Zaznaczył, że przewlekłe prowadzenie postępowania blokowało skarżącemu możliwość wniesienia skargi na ostateczną decyzję ZUS. W ocenie Sądu należało zwrócić organowi uwagę na naganność występującej przewlekłości nie tylko poprzez stwierdzenie, że miała ona charakter rażącego naruszenia prawa, ale także poprzez przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 500 zł. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, ewentualnie o rozpoznanie sprawy w trybie art. 188 p.p.s.a. i przyznanie skarżącemu kasacyjnie sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8) w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., przez nieodpowiednie zastosowanie środka określonego w ustawie, polegające na przyznaniu skarżącemu od organu za stwierdzoną przewlekłość postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa niewspółmiernie niskiej w czasach trwającej inflacji sumy 500 zł, oraz nieprzyznanie skarżącemu zawnioskowanej sumy 10.000 zł, która w okolicznościach sprawy stanowiłoby odpowiedni środek nadzorczy wobec oczywistej krzywdy, którą organ wyrządził skarżącemu przewlekłością postępowania trwającego blisko 3 lata, a tym samym niedostateczną kontrolę organu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6 Kpa w zw. z art. 7 Kpa w zw. z art. 8 § 1 Kpa w zw. z art. 9 Kpa w zw. z art. 11 Kpa w zw. z art. 12 § 1 i § 2 Kpa w zw. z art. 35 § 1 - § 3 Kpa w zw. z art. 36 § 1 i § 2 Kpa, przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób wadliwy, polegający na braku wyjaśnienia lub wskazana przyczyn, dla których Sąd I instancji uznał, że kwota 500 zł jest odpowiednią sumą należną skarżącemu od organu, biorąc pod uwagę, że po pierwsze, przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. dopuszcza przyznanie sumy do połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. 10 - krotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (a zatem sumy ponad 71 razy wyższej niż przyznana w wyroku Sądu I instancji), a po drugie, w sprawie została stwierdzona przewlekłość postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 3) art. 149 § 2 p.p.s.a., w zw. z art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 6 Kpa w zw. z art. 7 Kpa, w zw. z art. 8 § 1 Kpa, w zw. z art. 9 Kpa, w zw. z art. 11 Kpa, w zw. z art. 12 § 1 i § 2 Kpa, w zw. z art. 35 § 1 - § 3 Kpa w zw. z art. 36 § 1 i § 2 Kpa, przez przyznanie skarżącemu od organu rażąco niskiej, nieadekwatnej w okolicznościach sprawy sumy 500 zł i nieprzyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy w zawnioskowanej wysokości 10.000 zł, chociaż nie przekracza ona połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 PPSA, zważywszy, że organ naruszył szereg przepisów postępowania, przewlekłość prowadzenia postępowania przez organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przewlekłość postępowania trwała blisko 3 lata, skarżącemu została wyrządzona znaczna krzywda (silne zdenerwowanie, brak snu, narażenie na duży stres w trakcie leczenia onkologicznego, pogorszenie stanu zdrowia psychicznego potwierdzone zaświadczeniem lekarskim) i w istotny sposób podważone zostało jego zaufanie do organu, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożył. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod uwagę przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, zatem spełnione zostały warunki do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ze skargi kasacyjnej wynika, iż oparta została na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszeniu przepisów postępowania. Istota zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej sprowadza się do kwestionowania stanowiska sądu I instancji, który przyznał rażąco niską, zdaniem skarżącego kasacyjnie, sumę pieniężną, bez jakiegokolwiek merytorycznego uzasadnienia. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Pojęcie "bezczynność" znalazło swą definicję ustawową w art. 37 § 1 pkt 1 i k.p.a., z którego wynika, że bezczynność ma miejsce, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie, ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada ta jest równocześnie jedną z gwarancji realizacji zasady zaufania do działań organów administracji publicznej (art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP) oraz elementem prawa do dobrej administracji. Jej konsekwencją jest przy tym reguła, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawę bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) Wskazać należy, że art. 35 § 1 - 3 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że – zgodnie z powołanym przepisem – niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Ponadto, zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Jednocześnie zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. w przypadku każdego niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Naruszenie powyższych reguł może w okolicznościach danej sprawy stanowić o bezczynności organu. Przy czym organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art.35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. W niniejszej sprawie bezczynność organu została stwierdzona już w pierwszym postępowaniu sądowym, w którym WSA w Warszawie w wyroku z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt V SAB/Wa 38/22 nie dość że stwierdził bezczynność ZUS to jeszcze uznał, że bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszenie prawa. Zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej w zasadzie, pomimo ich rozbicia na poszczególne punkty, są tożsame. Sprowadzają się bowiem do stwierdzenia strony skarżącej kasacyjnie o przyznaniu przez WSA w Warszawie kwoty rażąco niskiej w stosunku do sytuacji faktycznej skarżącego kasacyjnie oraz w stosunku do obecnie obowiązującej inflacji. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zatem zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8) i pkt 9) p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. w zw. z art. 9 Kpa, art. 12 § 1 i art. 35 § 1 Kpa. Sąd, w przypadku stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (tj. połowy dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego). W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie żądał zasądzenia sumy pieniężnej ze wskazanego ustawowo przedziału kwotowego. W świetle art. 149 § 2 p.p.s.a. jedyną przesłanką warunkującą przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, jest uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Nie zawiera więc żadnych przesłanek, którymi miałby kierować się sąd ustalając wysokość sumy pieniężnej. Kryteria, które powinny zostać uwzględnione przy orzekaniu w powyższym zakresie, zostały wypracowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej oparte jest na instytucji uznania sędziowskiego i należy do sfery dyskrecjonalnej władzy sędziowskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca jednak uwagę, że brak jest podstaw do uzależnienia możliwości przyznania sumy pieniężnej od przytoczenia przez stronę okoliczności uzasadniających to przyznanie i to jeszcze w konkretny sposób, a mianowicie przez wykazanie uszczerbku. Ustawodawca w ogóle nie wskazał, że suma pieniężna z art. 149 § 2 p.p.s.a. ma być przyznawana celem naprawienia poniesionej przez stronę szkody majątkowej bądź niemajątkowej, wprowadzając instytucję "sumy pieniężnej" jako całkowicie odrębną od występujących w kodeksie cywilnym "odszkodowania" i "zadośćuczynienia". W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej ma przede wszystkim na celu danie stronie "swoistego zadośćuczynienia" za ignorowanie jej uzasadnionego interesu w terminowym załatwieniu sprawy (zob. wyrok NSA z 22 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1905/16; wyrok NSA z 11 października 2024, sygn. akt I GSK 820/24). Ma być swego rodzaju rekompensatą za krzywdę moralną spowodowaną bezczynnością organu i za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ (zob. wyroki NSA: z 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2230/17; z 1 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 1216/18; z 4 grudnia 2018 r. sygn. akt II GSK 1551/18). Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów strony postępowania. Pełni funkcję prewencyjno-represyjną, gdyż z uwagi na groźbę konieczności wydatkowania określonej kwoty ze środków publicznych na rzecz strony, wzmacnia gwarancję terminowego załatwiania spraw. Jednak przede wszystkim pełni funkcję kompensacyjną. Sąd nie jest związany wnioskiem ani zakresem żądania strony, ale oceniając przesłanki do przyznania sumy pieniężnej bierze pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy, zarówno leżące po stronie organu, jak i samej strony, takie jak np. czas trwania postępowania, stopień bezczynności, jej okoliczności indywidualne i dolegliwości, jakich w związku z tym mogła doświadczyć strona, rodzaj sprawy, w której nastąpiła bezczynność (przewlekłość) oraz jej znaczenie dla strony skarżącej. Nie może budzić wątpliwości, że negatywne odczucia strony związane z przewlekłym prowadzeniem postępowania są dotkliwe w sytuacji, gdy przewlekłość jest długotrwała, jak to miało miejsce w niniejszym przypadku (od dnia złożenia wniosku do ostatecznego zakończenia postępowania upłynęło prawie 3 lata). Pogląd ten koreluje z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który wskazuje na istnienie silnego domniemania, że nadmierna długość postępowania powoduje "szkodę moralną" (por. np. sprawa Scordino przeciwko Włochom, 36813/97 wyrok z 29 marca 2006 r.). Jest to domniemanie, możliwe do obalenia, jednak to nie skarżący ma wykazywać fakt poniesienia określonego uszczerbku i jego rozmiarów, lecz ciężar wykazania, że uszczerbek taki nie powstał, obciąża podmiot wykonujący władztwo publiczne, jeśli kwestionuje on zasadność roszczeń skarżącego w tym zakresie (por. wyrok NSA z 6 lipca 2021 r. sygn. akt. I OSK 259/19). Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie ograniczył się wyłącznie do bardzo pobieżnych stwierdzeń, że wziął pod uwagę stan zdrowia skarżącego kasacyjnie oraz jego krzywdę. Sąd wskazał ponadto, że udzielił J. P. dodatkowej ochrony oraz, że kwota 500 zł jest adekwatna do okoliczności sprawy. Nie uzasadnił natomiast na czym ta "adekwatność" polegała, co w sprawie dotyczącej wysokości przyznania i wypłaty sumy pieniężnej jest zupełnie niezrozumiałe. Jednocześnie zaznaczył także, nie oceniając jednak tej kwestii, że wniesienie ponaglenia zwróciło uwagę organu na to, że wcześniejsza decyzja i zawiadomienie o zakończeniu postępowania, były przesyłane na błędny adres, wskutek czego nie były doręczane skarżącemu. Jest to tym bardziej interesujące, że wcześniejsza korespondencja doręczana była w sposób prawidłowy. Zdaniem Sądu I instancji ponaglenie nie sprowokowało organu do wydania decyzji, a jedynie do jej doręczenia. Decyzja wydana była bowiem ponad dwa miesiące przed ponagleniem. Nie zmienia to faktu, że organ doręczając wcześniej pisma prawidłowo, nagle doręczył decyzję na błędny adres. Błąd organu jest oczywisty i nie może być w tym zakresie niekwestionowany. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd I instancji powinien wziąć pod uwagę "krzywdę" czy też uciążliwość dla skarżącego sprowadzoną zachowaniem organu, oceniając jednocześnie adekwatność przyznanej kwoty. Powinien podjąć czynności wyjaśniające odnoszące się do ewentualnego przyznania wyższej sumy pieniężnej, gdyż nie ulega wątpliwości, że w dzisiejszych czasach, przy obecnej inflacji kwota 500 zł jest niewspółmierna i na pewno nieadekwatna do sytuacji skarżącego kasacyjnie. Zgodnie z powyższym przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd I instancji powinien mieć na względzie, że kwota otrzymywana na tej podstawie ma zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z bezczynnością organu. Kompensacja dla strony, za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania jurysdykcyjnego, powinna nastąpić w wysokości proporcjonalnej do wielkości zwłoki, przyczyn, rodzaju sprawy i jej znaczenia oraz dotkliwości dla skarżącego kasacyjnie. Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.