I GSK 1421/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-21
Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Cezary Pryca, Piotr Pietrasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot należności celnych, naliczonych i pobranych na podstawie decyzji o nałożeniu cła antydumpingowego, może być uwzględniony, jeśli w momencie uiszczenia należności cło było prawnie należne, mimo późniejszych ustaleń organów WTO wskazujących na niezgodność przepisów unijnych z umowami międzynarodowymi?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ustalenia organu rozstrzygania sporów WTO dotyczące niezgodności rozporządzenia antydumpingowego z umowami międzynarodowymi nie niweczą ważności tego rozporządzenia ani nie stanowią podstawy do zwrotu należności celnych, jeśli w momencie ich uiszczenia były one prawnie należne. Sąd podkreślił, że jedynie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do stwierdzenia nieważności aktu prawnego UE, a datą istotną dla oceny prawnej jest data przyjęcia zgłoszenia celnego.Stan faktyczny
C. B. importował towary z Malezji, które zostały objęte ostatecznym cłem antydumpingowym. Naczelnik Urzędu Celnego w G. decyzją z listopada 2011 r. określił należności celne, w tym cło antydumpingowe w wysokości 85%. Po nieuiszczeniu odwołania decyzja stała się ostateczna. C. B. wystąpił o zwrot należności celnych, powołując się na późniejsze ustalenia organu rozstrzygania sporów WTO dotyczące niezgodności rozporządzeń unijnych z prawem międzynarodowym. Organy celne odmówiły zwrotu, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od C. B. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w G. 1800 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Agata Zdunek po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 808/12 w sprawie ze skargi C. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od C. B. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w G. 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 29 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 808/12, działając na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę C. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] września 2012 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] czerwca 2012 r. odmawiającą zwrotu należności celnych określonych decyzją z dnia [...] listopada 2011 r.
W dniu 6 maja 2011 r. C. B. zgłosił celem dopuszczenia do obrotu towar - podkładki okrągłe ze stali węglowej, importowany z Malezji. W zgłoszeniu celnym wskazano kod Taric 7318 22 00 95, ze stawką celną 0% oraz stawką podatku VAT 23%.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. określił dla tego towaru stawkę rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (A30) w wysokości 85% z dodatkowym kodem Taric B999; niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego (A30), podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 68.339 zł; podatek od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 34.210 zł. Od decyzji tej skarżący nie wniósł odwołania i wobec tego z dniem 21 grudnia 2012 r. stała się ona ostateczna.
Pismem z dnia 4 kwietnia 2012 r. skarżący wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego w G. z wnioskiem o zwrot należności celnych, naliczonych i pobranych na podstawie ww. decyzji, w trybie art. 236 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L. 302 z dnia 19 października 1992r. ze zm.; dalej: WKC).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w G. odmówił zwrotu należności celnych określonych w decyzji z dnia [...] listopada 2011 r.
W uzasadnieniu organ, powołując treść art. 236 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (WKC) oraz art. 220 ust. 2 WKC, wskazał, że zwrot lub umorzenie jest możliwe pod warunkiem spełnienia jednej z wymienionych w tych przepisach przesłanek, tj. gdy w chwili uiszczenia kwota nie była prawnie należna lub została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC. W dniu objęcia towaru importowanego z Malezji procedurą dopuszczenia do obrotu obowiązywało rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r., wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (Dz. Urz. L 282/29 z 28 października 2010 r. - dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010". W dniu 27 lipca 2011 r. weszło w życie rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji - dalej: "rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 723/2011".
W ocenie organu fakt zaskarżenia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, jak i przyjęcia przez Unię Europejską zastrzeżeń Światowej Organizacji Handlu (WTO) dotyczących naruszeń niektórych przepisów Umowy o Implementacji Artykułu VI GATT 1994 oraz art. 1.1 GATT 1994 i Art.XVI:4 Umowy z Marakeszu ustanawiającej WTO - w związku z wprowadzeniem rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, nie oznacza od razu uchylenia czy wycofania z obiegu prawnego rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009, jak i rozporządzeń wydanych na jego podstawie.
Do dnia wydania decyzji nie zapadły żadne wiążące orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości, mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Zatem zarówno rozporządzenie WE 91/2009, jak i rozporządzenie Rady (UE) 723/2011) były aktami nadal obowiązującymi, regulującymi import niektórych elementów złącznych przywożonych z Chin i Malezji.
W następstwie odwołania wniesionego przez skarżącego Dyrektor Izby Celnej w G. decyzją z dnia [...] września 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ w uzasadnieniu wskazał, że w dniu 28 lipca 2011 r. Organ Rozstrzygania Sporów WTO przyjął raport organu apelacyjnego i raport zespołu orzekającego zmieniony przez raport organu apelacyjnego w sprawie dotyczącej sporu w sprawie o numerze DS397, dotyczącego cła antydumpingowego nałożonego zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) 91/2009 na import niektórych elementów złącznych z Chin. Wykazanie jednak nieprawidłowości nie jest jednoznaczne ze stwierdzeniem nieważności rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009, ponieważ Organ Rozstrzygania Sporów WTO nie posiada kompetencji do usuwania z obiegu prawnego aktów prawa unijnego, które w jego ocenie zostały wydane z naruszeniem postanowień międzynarodowych. Kompetencje takie zostały bowiem zarezerwowane dla Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Organ wyjaśnił, że stwierdzenie przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO nieprawidłowości dotyczących zagadnień antydumpingowych spowodowało uruchomienie trybu naprawczego, zgodnego z postanowieniami rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001 w sprawie środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubstydyjnych (Dz. U. L. nr 201 z 2001 r.). Po przyjęciu zastrzeżeń Organu Rozstrzygania Sporów WTO dotyczących rozporządzenia Rady (WE) 91/2009, Komisja Europejska, działając na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1515/2001, wszczęła przegląd sposobu traktowania przyznanego niektórym zainteresowanym stronom w dochodzeniu w sprawie elementów złącznych środków nałożonych rozporządzeniem Rady (WE) 91/2009. Nie oznacza to jednak, że ostateczne cło antydumpingowe, do którego zapłaty strona została zobowiązana na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., było prawnie nienależne.
Przyjęcie zastrzeżeń Organu Rozstrzygania Sporów WTO uruchomiło procedurę naprawczą, która ma na celu ponowne zweryfikowanie dokonanych ustaleń. Efekty podjętych działań mogą, lecz nie muszą doprowadzić do uchylenia kwestionowanego środka antydumpingowego, przy czym wszelkie podjęte ustalenia będą wiążące od daty ich wejścia w życie.
Organ podał, że ocena wpływu ustaleń dokonanych przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO na ważność rozporządzeń dotyczących środków antydumpingowych w kontekście warunków dokonania zwrotu cła na podstawie art. 236 WKC była przedmiotem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 czerwca 2012 r. w sprawie C-533/10. Zgodnie z uzasadnieniem tego wyroku ustalenie przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO, że rozporządzenie antydumpingowe jest niezgodne z porozumieniem antydumpingowym nie stanowi czynnika pozwalającego na zwrot należności celnych zgodnie z art. 236 ust. 1 i 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Ponieważ jedynie Trybunał jest właściwy do stwierdzania, że akt Unii, taki jak rozporządzenie antydumpingowe jest nieważny, okoliczność, że Organ Rozstrzygania Sporów WTO ustalił, iż rozporządzenie antydumpingowe narusza porozumienie antydumpingowe, nie wpływa na domniemanie zgodności z prawem takiego rozporządzenia.
Organ nie zgodził się z zarzutem, że nie wykazał, iż nastąpiła wcześniejsza rejestracja przywozu towaru, która stanowiła podstawę do nałożenia na ten towar rozszerzonego cła antydumpingowego. Wyjaśnił, iż fakt dokonywania rejestracji zgłoszeń celnych, dotyczących towaru klasyfikowanego do kodu TARIC 7318 22 00 95, został podany do publicznej wiadomości w dniu opublikowania rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r., które weszło w życie w dniu 29.10.2010 r. Od tego dnia informacja o zastosowaniu rejestracji dumpingu wobec towarów o kodzie TARIC 7318 22 00 95, przywożonych z Malezji, została umieszczona w wykazie środków przypisanych towarom o ww. kodzie, w elektronicznej wersji Wspólnotowej Taryfy Celnej. Obok informacji o objęciu rejestracją dumpingu towarów, wskazano podstawę prawną zastosowania tego środka, poprzez przytoczenie numeru rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010. Zatem importer, przed złożeniem zgłoszenia celnego, winien był sprawdzić we Wspólnotowej Taryfie Celnej środki określone dla towaru klasyfikowanego do kodu TARIC 7318 22 00 95 oraz zapoznać się z treścią rozporządzenia Komisji (UE) nr 966/2010. W punkcie E preambuły przedmiotowego rozporządzenia wyjaśniono, że poddanie rejestracji przywozu produktu objętego dochodzeniem antydumpingowym ma na celu dopilnowanie, aby, jeżeli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną.
C. B. wniósł skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w G. wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wskazał, że w dacie dokonania przez skarżącego zgłoszenia celnego, tj. w dniu [...] maja 2011 r., kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE. L 2009.343.51 ze zmianami). Punkt 25 Preambuły rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Art. 14 ust. 5 rozporządzenia stanowił zaś, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.
Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego należał do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 966/2010 z dnia 27 października 2010 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji, przewidywało obowiązek rejestracji (Dz.U.UE.L.2010.282.29), zwane dalej "rozporządzeniem Komisji nr 966/2010". Punkt 18 powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 29 października 2010 r., a zatem obowiązywało w dacie dokonania zgłoszenia celnego przez skarżącego. Towary objęte zgłoszeniem podlegały zatem rejestracji.
Wydanie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia [...] listopada 2011 r. o nałożeniu cła antydumpingowego i uiszczenie tych należności celnych przez skarżącego miało miejsce po przyjęciu zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz. U. UE.L. 2009.29.1 ze zm.) przez organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu w dniu 28 lipca 2011 r.
Nie oznacza to jednak, że uznać należy, że kwota należności celnych, uiszczona przez skarżącego, nie była prawnie należna. Ustalenia organu rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu nie niweczą ważności kwestionowanego przez skarżącego rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009. Właściwym do stwierdzenia nieważności rozporządzenia jest jedynie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W przypadku wydania przez TSUE wyroku takiej treści istnieje możliwość wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.).
Sąd nie podzielił twierdzeń skargi, że począwszy od dnia 18 sierpnia 2011 r. państwa Unii Europejskiej powinny odmówić stosowania rozporządzenia (WE) nr 91/2009 w tym zakresie, w jakim jego treść jest sprzeczna z przyjętymi przez kraje członkowskie Unii zasadami zawartymi w Porozumieniu Antydumpingowym.
Sąd wskazał, że rozporządzenie Rady (WE) nr 1515/2001 z dnia 23 lipca 2001 r. w sprawie środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych (Dz. U. UE. L 2001.201.10) stanowi w art. 3, że wszelkie środki przyjęte na podstawie tego rozporządzenia stają się skuteczne od daty ich wejścia w życie i nie stanowią podstawy do zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą, chyba że ustalono inaczej.
Zdaniem Sądu w czasie uiszczenia należności wynikających z decyzji z dnia [...] listopada 2011 r., nakładającej na skarżącego obowiązek uiszczenia rozszerzonego ostatecznego cła antydumpingowego (co miało nastąpić w ciągu 10 dni od dnia doręczenia decyzji) nie podjęto jeszcze żadnych środków, które Wspólnota może podjąć po przyjęciu przez organ ds. rozstrzygania sporów WTO sprawozdania dotyczącego zagadnień antydumpingowych i antysubsydyjnych. Takie środki nie zostały także podjęte w datach wydania decyzji przez organy obu instancji, rozstrzygających o wniosku skarżącego w oparciu o art. 236 WKC. W tej sytuacji nie można uznać, by w chwili uiszczenia należności celnych przez skarżącego kwota tych należności nie była prawnie należna.
Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia pkt 6 (części wstępnej) rozporządzenia 1515/2001 Sąd stwierdził, że jest on niezasadny. Za właściwe uznaje się stwierdzenie, czy wszelkie środki przyjęte na mocy tego rozporządzenia staną się skuteczne z datą ich wejścia w życie, chyba że ustalono inaczej, a co za tym idzie, nie stanowią podstawy do żądania zwrotu opłat celnych pobranych przed tą datą.
W ocenie Sądu zarzuty skargi o naruszeniu art. 1 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego nr 723/2011, nakazującego pobieranie cła rozszerzonego od przywozu produktów wysyłanych z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 966/2010 oraz zarzuty o braku rejestracji przywozu przedmiotowego towaru i - co za tym idzie - niemożliwości nałożenia rozszerzonego cła antydumpingowego - są bezzasadne.
Przyjęcie przez organ zgłoszenia celnego towaru, co do którego akt prawa wspólnotowego nałożył obowiązek rejestracji, jednoznaczne jest z zarejestrowaniem przez organy celne dokonania obrotu. Informacja o tym, że dane towary podlegają rejestracji, w związku z toczącym się postępowaniem wyjaśniającym w sprawie podejrzenia antydumpingu, nie jest kierowana do każdego zgłaszającego taki towar oddzielnie, lecz jest umieszczana w elektronicznej wersji Wspólnotowej Taryfy Celnej.
W tej sytuacji pogląd skarżącego, że jedynym dowodem na fakt dokonania rejestracji towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem celnym jest wypis z rejestru prowadzonego przez ministra właściwego do spraw gospodarki, jest poglądem błędnym.
W ocenie Sądu dokonującego oceny legalności zaskarżonej decyzji nie tylko pod kątem zarzutów skargi, brak było podstaw do uznania przez organy celne, że w chwili uiszczenia należności celnych przez skarżącego kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2 WKC.
C. B. skargą kasacyjną zaskarżył w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Wyrokowi zarzucono naruszenie:
Przepisów postępowania określonych w art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie uchylił zaskarżonej decyzji, mimo naruszenia przez organy administracyjne przepisów postępowania, to jest art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, to jest na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
Przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów art. 236 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 291/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, to jest na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
Ponadto, zgodnie z art 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanego dalej "TFUE"), skarżący wniósł o zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd krajowy, od którego orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu, do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w trybie prejudycjalnym o zbadanie zgodności z prawem podstawowym Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 723/2011 z dnia 18 lipca 2011 rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz.U. L 194, str. 6).
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w G. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje zasada związania Naczelengo Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. Zasada ta wynika z art. 183 § 1 p.p.s.a. i oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku odwoławczym przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W punkcie I petitum skargi kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Powołany przepis stanowi, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W ocenie autora skargi kasacyjnej zagadnieniem wstępnym, które winno skutkować zawieszenie postępowania była publikacja "Zawiadomienia wszczynającego przegląd zastosowanych środków oraz informacja wszystkich zainteresowanych stron o sposobie uwzględnienia ustaleń dotyczących środków obowiązujących względem przywozu niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej. Wynika z tego zawiadomienia (Dz. Urz. Nr C-66 z 6.03.2012 r.) informacja, że Komisja zamierza zmienić swoją ocenę szkody przez wyłączenie przywozu, co do którego nie stwierdzono występowania dumpingu. Zdaniem strony skarżącej w tej sytuacji obowiązkiem Organów Celnych było zawieszenie niezakończonych do dnia 6.03.2012 r. postępowań w sprawach, w których miało być zastosowane rozporządzenie (WE) nr 91/2009, do czasu zakończenia przeglądu i przyjęcia stosownych środków.
Odnosząc się do tego zarzutu wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 67 WKC, jeśli szczególny przepis nie stanowi inaczej, datą, którą należy uwzględniać przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary, jest data przyjęcia zgłoszenia przez organy celne – pod warunkiem przedstawienia towarów organom celnym; zgłoszenia, które spełniają warunki określone w art. 62 są natomiast przyjmowane przez te organy (art. 63 WKC).
Dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, a z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego powstaje dług celny (art. 201 ust. 1 lit. a/ i ust. 2 WKC).
Z powołanej regulacji wynika, że to moment zaistnienia określonego nią zdarzenia, z którym przepis prawa wiąże określone skutki prawne, ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia reżimu prawnego stosowanego dla prawnej oceny tego zdarzenia oraz ustalenia konsekwencji prawnych. Podkreślając, że zgłoszenie celne ma ze swej istoty charakter deklaracji zawierającej oświadczenie wiedzy odnośnie do zgłoszonego towaru, jego wartości i pochodzenia, z czym z kolei wiąże się uprawnienie organów celnych do ewentualnego zweryfikowania (również następczego) tego zgłoszenia w celu ustalenia prawidłowości zawartych w nim danych, w kontekście zastrzeżenia zawartego w art. 67 WKC, zwrócić należy uwagę na to, że dzień przyjęcia zgłoszenia celnego jest także wyznacznikiem dla zastosowania wobec towarów objętych zgłoszeniem celnym środków polityki handlowej, jeżeli takie mają zastosowanie do danego towaru. Chodzi mianowicie o środki pozataryfowe, takie jak środki antydumpingowe w postaci ceł antydumpingowych, wprowadzane na mocy rozporządzeń Rady (WE) w wyniku postępowania antydumpingowego prowadzonego przez Komisję Europejską, jeżeli postępowanie takie wykaże stosowanie praktyk dumpingowych w przywozie określonego towaru na wspólnotowy obszar celny.
Uwzględniając tę właśnie konsekwencję wypływającą z przywołanej regulacji WKC podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie, w dacie zgłoszenia celnego, objęte nim towary stanowiły przedmiot prowadzonego na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 966/2010 dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem Rady (WE) nr 91/2009. Zgodnie też z jego art. 2, na podstawie art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej, podlegały rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostałoby stwierdzone obchodzenie środków, cło antydumpingowe mogło być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od daty rejestracji przywozu wysłanego z Malezji. W związku z tym, że dochodzenie prowadzone na podstawie rozporządzenia nr 966/2010 ujawniło istnienie praktyki obchodzenia cła antydumpingowego nałożonego na przywóz towarów w postaci złączy elementów z żeliwa lub stali z Chin poprzez ich przeładunek w Malezji, rozporządzeniem Rady (WE) nr 723/11 z dnia 18 lipca 2011 r. doszło do rozszerzenia ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 85% mającego zastosowanie do "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" a nałożonego art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 91/2009 na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali, innych niż ze stali nierdzewnej, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, także na przywóz niektórych elementów z żeliwa lub stali, innych niż stal nierdzewna, wysłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji. Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia nr 723/11, pobór cła rozszerzonego od przywozu produktów wysłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, dotyczył towarów zarejestrowanych zgodnie z art. 2 rozporządzenia (WE) nr 966/2010 oraz art. 13 ust. 3 i ust. 4 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009.
Dnia 28 lipca 2011 r. organ rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu przyjął szereg zaleceń i ustaleń dotyczących przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009 z dnia 26 stycznia 2009 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, z których wynika, że naruszają one Porozumienie Antydumpingowe (ADA). Jednakże ustalenia organu rozstrzygania sporów Światowej Organizacji Handlu nie niweczą ważności kwestionowanego przez skarżącego rozporządzenia Rady (WE) nr 91/2009. Niezgodność rozporządzenia nr 91/2009 z Porozumieniem Antydumpingowym w istotnym dla sprawy zakresie uznana została przez Komisję Europejską, a w konsekwencji tego wszczęty został przegląd stosownych środków antydumpingowych i w jego wyniku wydane zostało rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 924/2012 z dnia 4 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 91/2009 nakładające ostateczne cło antydumpingowe na przywóz niektórych elementów złącznych z żeliwa lub stali pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej (Dz.U.UE.L.2012.275.1). Rozporządzenie to weszło w życie 11 października 2012 r. Z pkt 9 Preambuły tego rozporządzenia wynika, że jego celem jest doprowadzenie do zgodności między rozporządzeniem (WE) nr 91/2009 a zaleceniami i orzeczeniami Organu Rozstrzygania Sporów. Art. 2 zd. 2 rozporządzenia nr 924/2012 stanowi, że po jego wejściu w życie wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przyjęte na podstawie tego rozporządzenia zmiany dotychczas stosowanych środków antydumpingowych stają się zatem skuteczne od daty jego wejścia w życie.
W świetle powyższego organy celne nie miały podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, bowiem w sytuacji gdy datą istotną z punktu widzenia ustalenia stanu prawnego mającego zastosowanie w sprawie jest data przyjęcia zgłoszenia celnego i rejestracja objętych nim towarów, sprawę zasadności poboru cła nie można poddawać ocenie prawnej z punktu widzenia nieobowiązującego w tej dacie rozporządzenia.
Zarzut naruszenia art. 236 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 291/92 jest zarzutem nieusprawiedliwionym. Przepis ten stanowi, że należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają zwrotowi, gdy okaże się, że z chwilą uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2. Autor skargi kasacyjnej stawia zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów art. 236 ust 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 291/92. W świetle art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący nie podaje, którą z postaci naruszenia prawa materialnego zarzuca Sądowi I instancji, używając zwrotu "błędna interpretacja", co sugeruje, że zarzut dotyczy błędnej wykładni art. 236 ust. 1 WKC. Natomiast uzasadnienie tego zarzutu wskazuje raczej na to, że w ocenie skarżącego błąd Sądu I instancji polegał na niezastosowaniu art. 236 ust. 1 WKC.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji co do tego, że art. 236 ust. 1 WKC nie może być w sprawie zastosowany, jest prawidłowe. W sytuacji gdy, jak to wyżej zaznaczono, datą istotną z punktu widzenia ustalenia stanu prawnego mającego zastosowanie w sprawie jest data zgłoszenia celnego, nie ma podstaw, aby przyjęcie zgłoszenia celnego i rejestrację objętych nim towarów poddawać ocenie prawnej z punktu widzenia rozporządzenia Rady (UE) 924/2012. Rozporządzenie to nie mogło mieć zastosowania do już zamkniętego stanu faktycznego. Rozporządzenie to dotyczyło bowiem stanów faktycznych powstałych po wejściu w życie rozporządzenia Rady (UE) nr 924/2012 dnia 11 października 2012 r.
W rozpatrywanej sprawie nie ziściły się przesłanki uzasadniające zainicjowanie postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w trybie pytania prejudycjalnego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło