I GSK 1481/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-07-31
Skład orzekający: Janusz Zajda, Zofia Przegalińska, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może dokonać retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego, gdy nie zostały spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC, a w szczególności, czy błąd organu celnego mógł być racjonalnie wykryty przez płatnika?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Sąd stwierdził, że w analizowanej sprawie nie można przypisać organowi celnemu błędu w rozumieniu art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC, ponieważ opis towaru w zgłoszeniu celnym nie był wystarczająco dokładny, aby umożliwić jego jednoznaczną identyfikację i klasyfikację. Brak błędu organu celnego wyklucza zastosowanie przepisu pozwalającego na odstąpienie od retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Ponadto, sąd uznał, że ciężar wykazania okoliczności zwalniających od obowiązku zapłaty odsetek spoczywa na dłużniku, a skarżący nie udowodnił, że podanie nieprawidłowych danych wynikało z przyczyn niezależnych od jego zaniedbania lub świadomego działania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia kwoty długu celnego w związku z importem towarów. Organ celny zmienił klasyfikację taryfową importowanych towarów (battery packów i pierścieni pośrednich), co skutkowało określeniem wyższej kwoty długu celnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżącego, uznając prawidłowość klasyfikacji dokonanej przez organ odwoławczy. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących klasyfikacji towarów, retrospektywnego zaksięgowania długu celnego oraz obowiązku zapłaty odsetek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od H. A. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 20 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 583/11 w sprawie ze skargi H. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od H. A. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. 135 (sto trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 583/10, oddalił skargę H. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego.
Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.
Naczelnik Urzędu Celnego w K. decyzją z [...] czerwca 2010 r. określił skarżącemu kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 2414,00 zł, z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu [...] maja 2009 r. do procedury celnej dopuszczenia do obrotu, powiadomił o retrospektywnym zaksięgowaniu ww. kwoty długu celnego oraz poinformował o obowiązku zapłaty odsetek. Organ zmienił klasyfikację taryfową importowanych towarów. Zdaniem organu towary opisane jako:
- "akcesoria do aparatów cyfrowych" będące "battery packami"- pojemniki na baterie-fotograficznych lamp błyskowych, winny być zaklasyfikowane do kodu CN 8543 70 90 99 ze stawką celną 3, 7 %,
- "akcesoria do aparatów cyfrowych" będące fotograficznymi pierścieniami pośrednimi, winny być zaklasyfikowane do kodu CN 9002 11 00 90 ze stawką celną 6,7%.
Zmiana elementów kalkulacyjnych (kodu CN oraz stawek celnych) spowodowała określenie kwoty długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu. Organ odrzucając prawidłowość klasyfikacji w/w towarów, dokonanej przez zgłaszającego (który zaklasyfikował je do kodu Taryfy Celnej 8529 90 20 00 ze stawką celną 0 %), określił ich taryfikację do kodu CN 8543.70.90, w przypadku bateriopacków do lamp błyskowych oraz do kodu CN 9002.11.00 dla fotograficznych pierścieni pośrednich.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Dyrektor Izby Celnej w K., decyzją z [...] marca 2011 r. uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia kwoty długu celnego i informacji o obowiązku zapłaty odsetek od kwoty 2414,00 zł i określił kwotę długu celnego, podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 1486,00 zł oraz poinformował o obowiązku zapłaty odsetek od tej kwoty za okres od [...] maja 2009 r., zmienił nieprawidłowo ustalone, przez organ I instancji, kody CN dla towarów:
1. pierścienie pośrednie i określił, jako prawidłowy kod towaru (kod CN) 9006.91.00. (ze stawką celną 3,7%);
2. battery pack do lamp błyskowych i określił, jako prawidłowy kod towaru (kod CN) 9006.99.00 (ze stawką celną 3,2%).
Organ stwierdził, że klasyfikacja dokonana przez organ celny I instancji jest nieprawidłowa. Odnośnie klasyfikacji battery packów do lamp błyskowych uznał, że właściwą pozycją Taryfy celnej dla tych towarów jest kod CN 9006 91 00 ze stawką celną 3,7%. Wskazał, że nie ma wątpliwości co do przeznaczenia tych towarów. Są one przeznaczone do współpracy wyłącznie z lampami błyskowymi, które klasyfikuje się do pozycji CN 9006. Sugerowana przez stronę pozycja CN 8529.90.20 obejmuje części nadające się wyłącznie lub głównie do aparatury objętej pozycjami od 8525 do 8528. Organ podkreślił, iż battery packi nie stanowią wyposażenia aparatów cyfrowych, a stanowią wyposażenie lamp błyskowych do aparatów cyfrowych. Z tego względu nie mogą być klasyfikowane jako części aparatów cyfrowych do pozycji 8529 (zgodnie z Uwagą 2 b) do sekcji XVI, zgodnie z którą pozostałe części nadające się do stosowania wyłącznie lub głównie do określonego rodzaju maszyny należy klasyfikować wraz z tymi maszynami lub odpowiednio do pozycji 8409, 8431, 8448, 8466, 8473, 8503, 8522, 8529 lub 8538), ponieważ pozycja 8529, obejmuje części nadające się wyłącznie lub głównie do aparatury objętej pozycjami od 8525 do 8528.
Odnośnie klasyfikacji taryfowej pierścieni pośrednich, Dyrektor Izby Celnej w K. wyjaśnił, że zgodnie z informacja podaną m.in. na stronie www.foto-tip.pl, pierścienie mogą współpracować zarówno z aparatami fotograficznymi, w których materiałem światłoczułym jest film fotograficzny, jak i z aparatami cyfrowymi, w których materiałem światłoczułym jest matryca CCD. W opisach zestawów pierścieni strona informuje, iż pierścienie pośrednie zakładane są pomiędzy aparatem i obiektywem, a ich działanie polega na zmianie odległości między soczewkami obiektywu a filmem fotograficznym lub matrycą CCD w aparacie. Zatem jest w posiadaniu wiedzy, że zestawy pierścieni pośrednich mogą współpracować tak z aparatami cyfrowymi, jak i z tradycyjnymi aparatami fotograficznymi. Wobec tego organ l instancji nie przeanalizował dość wnikliwie całego materiału dowodowego, z którego wynika, iż konstrukcja pierścieni jest dostosowana do rozwiązań konstrukcyjnych stosowanych w aparatach cyfrowych (uwzględniają najnowsze rozwiązania technologiczne). Są zatem, ze względu na zastosowanie odpowiednich systemów połączeń (np. AF) polecane do stosowania w aparatach cyfrowych, (co nie wyklucza ich stosowania w aparatach analogowych). Zatem organ I instancji niewłaściwe określił cechy i właściwości pierścieni. Organ odwoławczy przyznał rację stronie, że pierścienie pośrednie nie stanowią elementu, części, ani akcesorium obiektywu. Dlatego pierścienie pośrednie są równorzędnym elementem stosowanym w fotografii, co obiektywy, czy konwertery. Z tego względu nie można ich klasyfikować do pozycji 9002 obejmującej m.in. obiektywy fotograficzne, konwertery, filtry. Taka klasyfikacja nie uwzględnia obiektywnych cech i właściwości oraz przeznaczenia towaru. W związku z tym dokonana przez organ I instancji klasyfikacja pierścieni pośrednich do kodu 9002.11.00 jest nieprawidłowa (pozycja 9002.11.00 obejmuje bowiem soczewki obiektywów, jak i same obiektywy do aparatów fotograficznych, powiększalników lub pomniejszalników). Pierścienie pośrednie nie posiadają optyki, nie są wyposażone w żadne soczewki. Zatem nie jest to element optyczny. Zgodnie więc z regułą 1, 3c) i 6 ORINS oraz brzmieniem pozycji 8529 i 9006 oraz Uwagi 2b) do sekcji XVI i Uwagi 2a) do działu 90 Taryfy celnej, pierścienie pośrednie, należy klasyfikować do kodu CN 9006.91.00, który obejmuje "części i akcesoria do aparatów fotograficznych".
H. A. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. w części dotyczącej klasyfikacji celnej towaru będącego pierścieniami pośrednimi oraz od odsetek od określonej w decyzji kwoty długu celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. nie podzielił stanowiska skarżącego, iż sporne pierścienie należy taryfikować do kodu wskazanego w zgłoszeniu celnym tj. CN 8529 90 20 i uznał, że prawidłowym kodem dla tych towarów jest CN 9006 91 00. Stanowisko to jest zgodne z regułą 1, 3c) i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Sąd podkreślił, że skoro sporne pierścienie pozornie można zataryfikować do kodu CN 8529 90 20 – jak tego domagał się skarżący oraz do kody CN 9006 91 00 – jak ustalił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, to rozstrzygająca jest tu wyżej wskazana reguła 3c, zgodnie z którą, jeśli nie można przeprowadzić klasyfikacji według zasad określonych w regule 3 a ) lub b) – a w niniejszej sprawie taka właśnie okoliczność zachodzi – to należy stosować pozycje, która w kolejności numerycznej jest ostatnią z pozycji możliwych do zastosowania.
W ocenie Sądu, nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 220 ust. 2 lit. b) WKC, który stanowi, że organ celny nie dokonuje retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego, gdy kwota należności prawnie należnych zgodnie z przepisami prawa nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności działająca w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Strony zgodne są co do tego, że zastosowanie przytoczonego przepisu uzależnione jest od kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w tym przepisie. Jeżeli chodzi o pierwszą przesłankę - błąd organu – to Sąd w całości podzielił stanowisko Dyrektora Izby Celnej, że skoro w niniejszej sprawie zgłoszenie celne nie było poddane weryfikacji, a dane w nim zawarte przyjęto jako wiarygodne, to w tych bezspornych okolicznościach faktycznych sprawy nie można organom celnym przypisać błędu. Sąd wskazał, że weryfikacja zgłoszenia celnego jest uprawnieniem organu, a nie jego obowiązkiem i nie można wykazywać błędu po stronie organu faktem, że organ nie skorzystał ze swoich uprawnień i nie dokonał weryfikacji danych zadeklarowanych w zgłoszeniu, chociaż mógł to uczynić. Błąd organu wystąpi, gdy dane zawarte w zgłoszeniu celnym były weryfikowane przez organ, a wynik tej weryfikacji stanowił podstawę określenia należności celnych.
Odnosząc się z kolei do zarzutu skargi, że organy przyjmowały zgłoszenia celne przez dłuższy okres czasu nie kwestionując zadeklarowanej taryfikacji towarów, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie zamieszczał w dokumencie SAD dokładnego opisu towaru, który wystarczałby do prostego porównania go z zadeklarowanym kodem CN. W polu 31 dokumentu SAD widniał zapis "akcesoria do aparatów cyfrowych – bateriopaki, pierścienie pośrednie". Taki opis towaru uniemożliwiał niezwłoczną i jednoznaczną jego identyfikację i klasyfikację. Stanowi to, zdaniem Sądu, naruszenie przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
Sąd pierwszej instancji podniósł, że art. 65 ust. 5 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) w sposób jednoznaczny określa zasadę, że organ celny pobiera odsetki. Odstąpienie od poboru odsetek stanowi zatem wyjątek od zasady ich poboru, przy czym ciężar wykazania przesłanek określonych w tym przepisie spoczywa na dłużniku. Przywołany przepis nie określa, jakie okoliczności należy uznać za "szczególne", dające podstawę do uznania, że taki wyjątek zaistniał. Tym niemniej, w sposób precyzyjny ustawodawca wskazuje, że te okoliczności nie mogą wynikać z zaniedbania dłużnika, ani jego świadomego działania. Przepis powyższy znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym. Taki właśnie przypadek (podania nieprawidłowych danych) nastąpił w rozpoznawanej sprawie. Organy celne dowiodły, że dla importowanych towarów należało zastosować inny kod CN niż zadeklarowany, a w konsekwencji inną stawkę celną. Zdaniem Sądu pierwszej Instancji, prawidłowa jest ocena organów celnych, że za okoliczność uzasadniającą zastosowanie wyjątku od obowiązku pobrania przez organ celny odsetek nie można uznać samego przekonania skarżącego, co do prawidłowości zastosowanej przez niego klasyfikacji oraz przeznaczenia importowanych towarów. Zasadnie organ uznał, że w sprawie dłużnik nie wykazał, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania i nie zmienia tego fakt, że skarżący działał przez upoważnioną agencję celną. To skarżący powinien udostępnić przedstawicielowi wszystkie dane dotyczące towaru (określające jego obiektywne cechy i właściwości oraz przeznaczenie), aby możliwe było, po rzetelnym zastosowaniu przepisów klasyfikacyjnych, określenie prawidłowego kodu CN.
H. A. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie, tj.:
- obrazę przepisów zawartych w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1549/2006 z 17 października 2006 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, poprzez błędne uznanie, że organy celne dokonały prawidłowej klasyfikacji towaru objętego zgłoszeniem celnym, w postaci pierścieni pośrednich;
- obrazę art. 220 ust. 1 i art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC poprzez uznanie, że organy celne prawidłowo zaksięgowały retrospektywnie kwoty należności celnych, pomimo iż zostały spełnione przesłanki nakładające na organ celny obowiązek powstrzymania się od zaksięgowania retrospektywnego,
- obrazę art. 65 ust. 5 Prawa celnego poprzez uznanie, że obciążenie strony odsetkami z tytułu długu celnego zaksięgowanego retrospektywnie w związku z uznaniem, że skarżący nie udowodnił, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania.
Dyrektor Izby Celnej w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w stosunku do zaskarżonego orzeczenia jest zdeterminowany, poza przypadkami nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują, granicami środka zaskarżenia. Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Przystępując do rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej wypada na wstępie zauważyć, iż została ona oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego, to jest błędnym zastosowaniu przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1549/2006 (...) oraz art. 220 ust. 1 i ust. 2 lit. b/ WKC i art. 65 ust. 5 Prawa celnego.
Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
Oznacza to, że obowiązkiem kasatora jest wskazanie konkretnego przepisu prawa materialnego, który w jego ocenie został naruszony przez Sąd pierwszej instancji, a także wykazanie, na czym to naruszenie miałoby polegać i jak mogło wpłynąć na wynik sprawy.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż pierwszy z zarzutów nie spełnia wskazanych wymogów, co uniemożliwia merytoryczne jego rozpoznanie.
Sposób sformułowania tego zarzutu (naruszenie przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1549/2006 (...)) nie pozwala na ustalenie, jakie konkretne przepisy autor skargi kasacyjnej miał na myśli, a co za tym idzie, na czym miałoby polegać niewłaściwe ich zastosowanie. Nie wyjaśnia tego również towarzysząca temu zarzutowi argumentacja, która wskazuje na braki dowodowe postępowania wyjaśniającego. Regułą jest, iż tego rodzaju argumentację należy podnieść w ramach drugiej z podstaw kasacyjnych, tj. naruszenia przepisów postępowania. Natomiast w sytuacji, gdy nie jest kwestionowany stan faktyczny sprawy, na co wskazuje brak zarzutów natury procesowej, podstawą oceny czy doszło do nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego jest stan faktyczny przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, to nic innego jak dokonanie wadliwej subsumpcji przepisu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co wymaga, aby stan faktyczny nie budził uzasadnionych wątpliwości.
W stanie faktycznym sprawy organ celny, co następnie zostało zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, wziął pod uwagę obiektywne cechy i właściwości pierścieni pośrednich (zgodnie z opisem zamieszczonym w katalogu produktów stanowią one oprzyrządowanie aparatów fotograficznych cyfrowych i analogowych), a nie jak tego oczekiwała strona – jego faktyczne przeznaczenie (do aparatów cyfrowych), co doprowadziło do zmiany klasyfikacji taryfowej. Organ był bowiem obowiązany uwzględnić obowiązującą przy taryfikacji regułę mówiącą, że do każdego importowanego towaru przypisany jest jeden i tylko jeden odpowiedni kod Taryfy celnej z przypisaną do niego stawką celną. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy towar może być pozornie zaklasyfikowany do kodu CN 8529 90 20 (wg kasatora) oraz do kodu 9006 91 00 (wg organu celnego odwoławczego) to rozstrzygająca jest reguła 3c ORINS mówiąca, że jeśli nie można przeprowadzić klasyfikacji według zasad określonych w regule 3a lub 3b ORINS, to należy stosować pozycję, która w kolejności numerycznej jest ostatnią z pozycji możliwych do zastosowania. Innymi słowy, stosując regułę 3c oraz 1 i 6 ORINS, a także opierając się na brzmieniu pozycji 8529 i 9006 oraz Uwadze 2b) do sekcji XVI i Uwadze 2a) do działu 90 Taryfy celnej organ celny odwoławczy prawidłowo zaklasyfikował pierścienie pośrednie do kodu CN 9006 91 00, która obejmuje "części i akcesoria do aparatów fotograficznych", a nie do kodu CN 8529.90 20 obejmującej "części aparatur objętych podpozycjami 8525 60 00, 8525 80 30, 8528 41 00, 8528 51 00 i 8528 61 00".
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 220 ust. 1 i ust. 2 lit. b/ WKC w związku z retrospektywnym zaksięgowaniem długu celnego, mimo braku do tego podstaw, należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie.
Zgodnie ze wskazanym przepisem, retrospektywnego zaksięgowania należności celnych nie dokonuje się w przypadku wystąpienia czterech łącznych warunków:
1) brak zaksięgowania wynika z błędu organów celnych,
2) błąd ten nie mógł w racjonalny sposób być wykryty przez płatnika,
3) płatnik przestrzegał wszystkich przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego oraz
4) płatnik działał w dobrej wierze.
Zdaniem kasatora z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.
Kasator nie zgodził się bowiem ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że zawarty w zgłoszeniu celnym opis towaru nie pozwalał na wykrycie nieprawidłowości.
Podniósł, iż wielokrotnie, za pośrednictwem profesjonalnej agencji celnej, zgłaszał przedmiotowy towar jako akcesoria do aparatów cyfrowych, dołączając do tych zgłoszeń niezbędną dokumentację i dokonując klasyfikacji taryfowej, jak zakwestionowana.
Stanowisko to nie zasługuje na akceptację.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do przesłanki w postaci, tzw. błędu organu celnego należy wskazać, iż z orzecznictwa TSUE wynika, że popełniony błąd powinien wynikać przede wszystkim z czynnego działania organu celnego (wyroki z dnia: 27 czerwiec 1991 r. w sprawie C-348/89 "Mecanarte"; 14 listopada 2002 r. w sprawie C – 251/00 "Illumitronica" - www.eur-lex.europa.eu). TSUE w swoim orzecznictwie dopuszcza jednak, iż niektóre działania "bierne" organów celnych mogą być uważane za błędy (wyrok z dnia 1 dnia kwietnia 1993 r. w sprawie C – 250/91 "Hewlett Packard France" - www.eur-lex.europa.eu). Między innymi za błąd organów celnych TSUE uznaje brak zastrzeżenia ze strony organów celnych dotyczącego zgłoszeń celnych złożonych w znacznej liczbie i przez długi okres w szczególności, gdy dane zawarte w zgłoszeniu pozwalały na stwierdzeniu, że zgłoszenia te nie były prawidłowe.
Do takiej właśnie sytuacji nawiązuje argumentacja kasatora. Należy jednak przypomnieć, iż zarzut naruszenia prawa materialnego nie służy do kwestionowania ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co powinno się odbyć w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Jak wcześniej zostało wskazane kasator podniósł jedynie zarzut naruszenia prawa materialnego. Natomiast w zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji przyjął, iż kasator – wbrew twierdzeniom – nie zamieszczał w dokumentach SAD dokładnego opisu towarów, który wystarczałby do prostego porównania go z zadeklarowanym kodem CN. Jak wskazał Sąd w polu 31 dokumentu SAD widniał zapis "akcesoria do aparatów cyfrowych – bateriopaki, pierścienie pośrednie" i nie był on sprzeczny – przy prostym porównaniu – z zadeklarowanym kodem CN 8529 90 20, który obejmuje "części aparatur objętych podpozycjami 8525 60 00, 8525 80 30, 8528 41 00, 8528 51 00 i 8528 61 00". Sąd uznał również, iż opis towaru w zgłoszeniu celnym nie był jednoznaczny i wystarczająco dokładny, jak tego wymagały przepisy regulujące omawianą materię. Zatem z ustaleń tych nie wynika, aby można było przypisać organowi celnemu błąd, w rozumieniu art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC. Dokonane przez organ celne ustalenia co do stanu faktycznego, zaakceptowane następnie przez Sąd pierwszej instancji, wiążą sąd odwoławczy. Na marginesie wypada też zauważyć, iż przedmiotem rozważań Sądu pierwszej instancji nie były takie pojęcia jak: "długi okres" "znaczna liczba" oraz "zastrzeżenia", które powinny być określone osobno dla każdego przypadku, a które odgrywają istotną rolę w procesie badania czy mamy do czynienia z błędem organu celnego. Samo stwierdzenie, że porównanie między zgłoszoną pozycją taryfową a wyraźnym oznaczeniem towarów zgodnym ze specyfikacjami nomenklatury, pozwalało na stwierdzenie błędnej klasyfikacji taryfowej, nie stanowi jeszcze o błędzie organu celnego. Co do zasady za błąd organu celnego nie uważa się bowiem przyjęcia bez zastrzeżeń błędnych zgłoszeń celnych, co wynika chociażby z faktu, że zgłoszenie celne może być przyjęte bez weryfikacji przez organ celny. Inaczej jest jednak w przypadku, gdy brak zastrzeżeń dotyczy znacznej liczby zgłoszeń przedstawianych przez długi okres, co powinno być wykazane w postępowaniu wyjaśniającym. Okoliczności te nie były przedmiotem rozpoznania.
Brak możliwości przypisania błędu organom celnym powoduje, iż art. 220 ust. 2 lit. b/ WKC nie znajduje zastosowania w sprawie, a co za tym idzie niecelowe jest prowadzenie rozważań w zakresie pozostałych przesłanek.
Na marginesie wypada jedynie zauważyć, w nawiązaniu do argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej, iż druga z przesłanek jest oparta na założeniu, że organ celny popełnił błąd, z czym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia. Gdyby jednak hipotetycznie przyjąć istnienie błędu organu celnego, to wypada zauważyć, iż dla oceny czy błąd popełniony przez organ celny mógł być, z racjonalnego punktu widzenia, wykryty przez działającego w dobrej wierze płatnika, należy brać pod uwagę w szczególności rodzaj popełnionego błędu, doświadczenie zawodowe płatnika oraz wykazaną przez niego staranność (wyrok z 26 czerwca 1990 r. w sprawie C-64/89 "Deutsche Fernsprecher" - www.eur-lex.europa.eu), co także należy do sfery faktów, które powinny być poddane kontroli w ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Brak zarzutu w tym zakresie uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do argumentacji w tej części. Podkreślenia wymaga bowiem, iż ocena wszystkich okoliczności składających się na badany przypadek może odbyć się jedynie w ramach kontroli postępowania dowodowego.
Podobnie rzecz się ma, jeśli chodzi o pozostałe dwie przesłanki.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 65 ust. 5 Prawa celnego należy stwierdzić, iż nie zasługuje on na uwzględnienie.
Kasator podniósł, iż Sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, iż nie wykazał on, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.
Zgodnie z powołanym przepisem organ celny pobiera odsetki, w przypadku gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych, podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, chyba że dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. (...).
Zatem ciężar wykazania braku przesłanek do obciążania odsetkami za zwłokę od nieuiszczonych w terminie należności celnych spoczywa na dłużniku i należy do sfery faktów.
W stanie sprawy Sąd pierwszej instancji przyjął, iż podanie w zgłoszeniu celnym nieprawidłowych danych wynika z zaniedbania strony. Okoliczność ta, z uwagi na brak zarzutów natury procesowej, nie została skutecznie zakwestionowana. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że w ocenie Sądu pierwszej instancji organy celne prawidłowo oceniły, że samo przeświadczenie strony o prawidłowości dokonanej klasyfikacji taryfowej, skorzystanie z usług agencji celnej, czy wreszcie wielokrotne zgłaszanie przedmiotowego towaru z klasyfikacją taryfową, jak zakwestionowana, nie może uzasadniać odstąpienie od poboru odsetek za zwłokę, zwłaszcza w sytuacji, gdy przy znajomości podstawowych zasad taryfikacji strona powinna mieć co najmniej wątpliwości.
Z tym poglądem należy się zgodzić, ponieważ do obowiązków strony należało zbadanie, jakie przepisy mają zastosowanie do dokonywanej przez nią czynności oraz jakie są związane z nią należności (wyroki z dnia: 12 lipca 1989 r. w sprawie 161/88 "Binder"; 28 czerwiec 1990 w sprawie C – 80/89 "Behn" - www.eur-lex.europa.eu). Stąd też strona, dokonując błędnej taryfikacji nie może powoływać się na dochowanie należytej staranności, gdy na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów, prawidłowo opublikowanych, miała możliwość dokonania prawidłowej klasyfikacji taryfowej, a w razie uzasadnionych wątpliwości mogła również wystąpić o udzielenie wiążącej informacji taryfowej.
Podsumowując, skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło