III SA/Kr 583/10
WyrokWSA w Krakowie2011-03-17
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Barbara Pasternak, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może z urzędu wprowadzić zmianę w ewidencji polegającą na wydzieleniu działki ewidencyjnej na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu, które nie zawiera precyzyjnego określenia przedmiotu wywłaszczenia?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może samodzielnie interpretować orzeczenia o wywłaszczeniu ani uzupełniać jego treści w celu wydzielenia działki ewidencyjnej i ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa. Ewidencja gruntów ma charakter rejestru deklaratoryjnego, odzwierciedlającego stan prawny ustalony przez inne organy lub sądy, a nie kształtującego nowy stan prawny. Wprowadzenie zmian w ewidencji wymaga istnienia jednoznacznej podstawy prawnej w postaci prawomocnych orzeczeń, aktów notarialnych lub ostatecznych decyzji administracyjnych, które bezspornie wskazują zakres zmian.Stan faktyczny
Skarżąca B. S. zaskarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 9 kwietnia 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta dotyczącą zmiany w ewidencji gruntów polegającej na wydzieleniu działki ewidencyjnej nr 390/2 jako własności Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu z 30 grudnia 1958 r. Skarżąca zarzuciła, że orzeczenie to nie stanowi podstawy do takiej zmiany, gdyż nie precyzuje przedmiotu wywłaszczenia, a organ prowadzący ewidencję przekroczył swoje kompetencje dokonując wykładni decyzji wywłaszczeniowej i uzupełniając jej treść.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 457 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej B. S. kwotę 457,00 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] 2009 r. , [...] na podstawie art. 7d pkt 1, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), § 2 ust. 2 pkt. 2, § 9 ust. l i 2 pkt 2, § 36 pkt 5, § 45 ust. l, § 46 ust. l i § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami) oraz upoważnień Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia 13.01.2003 r, Nr [...] z dnia 09.01.2004 r, Nr [...] z dnia 03.06.2005 r i Nr [...] z dnia 06.02.2009 r. Prezydent Miasta orzekł z urzędu o ujawnieniu w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu Nr 61 j.ewid. A zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej Nr 390 o pow. 1.1848 ha, nieruchomości obj. księgą wieczystą Nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...] z dnia 30 grudnia 1958 r, w wyniku czego powstały nowe działki ewidencyjne Nr Nr:
390/1 o pow. 1.0041 ha obj. księgą wieczystą Nr [...], [...], [...],
390/2 o pow. 0.1807 ha obj. księgą wieczystą Nr [...] i orzeczeniem o wywłaszczeniu [...]
zgodnie z mapą uzupełniającą wraz z wykazem zmian, sporządzoną w dniu 23 grudnia 2008 r Nr ks.rob. [...] przez geodetę uprawnionego mgr inż. B. S. – J., przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 lutego 2009 r Nr [...].
W uzasadnieniu Prezydent Miasta wskazał, że w działce ewidencyjnej Nr 390 o pow. 1.1848 ha położonej w obr. 61 j.ewid. A połączone są różne własności, w tym:
- objęta księgą wieczystą Nr [...], składająca się z l.kat. 837/10 o pow. 0.1807 ha b.gm. kat. B, stanowiąca własność Skarbu Państwa
w całości na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...],
-objęta księgą wieczystą Nr [...], stanowiąca własność osób fizycznych, objęta księgą wieczystą Nr [...] stanowiąca własność osób fizycznych i objęta księgą wieczystą Nr [...] stanowiąca własność Skarbu Państwa w całości. W toku postępowania wszczętego z urzędu w celu – jak wynika z akt postępowania - wydzielenia w działce ewidencyjnej nr 390 nieruchomości stanowiącej parcelę katastralną o pow. 0,1807 ha wywłaszczoną na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu Nr [...] z dnia 30 grudnia 1958 r., uczestnicy – następcy prawni wywłaszczonych właścicieli, wnosili o umorzenie postępowania z uwagi na brak podstaw do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym, lub jego zawieszenie do czasu zakończenia ostateczną decyzją postępowania toczącego się przed Ministrem Infrastruktury w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta z dnia 30 grudnia 1958 r. nr [...] o wywłaszczeniu na cele budownictwa szkolnego m.in. części parceli l.kat. 837/4 b.gm.kat. B wynoszącej 1807m 2.
Organ wskazał, że obowiązkiem Prezydenta Miasta jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Orzeczenie o wywłaszczeniu [...] z dnia 30 grudnia 1958 r czyni zadość tej zasadzie, orzeka bowiem, że część nieruchomości objętej księgą wieczystą Nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa. Operat pomiarowy sporządzony w dniu 23 grudnia 2008 r przez geodetę uprawnionego, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 lutego 2009 r [...] ten stan prawny pokazuje, a zatem zdaniem organu, bez wątpienia może on stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Wskazano również, że zmiana tego stanu prawnego przez ewentualne wydanie decyzji o stwierdzeniu nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu, także będzie stanowiła podstawę do ujawnienia jej w operacie ewidencji gruntów, a wydzielenie obecnie w działce ewidencyjnej Nr 390 obr. 61 j.ewid. A przedmiotu wywłaszczenia (wydzielona działka nr 390/2) zadanie to ułatwi. Ujawnienie zmiany w sposób wskazany w operacie doprowadzi zapisy w operacie ewidencji gruntów i budynków do częściowej zgodności z dokumentami prawnymi. Nie znaleziono podstaw do umorzenia postępowania ani do jego zawieszenia. Organ wskazał, że podstawę dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków stanowiły: materiały prawno-geodezyjne, mapa ewidencyjna dla obr. 61 j.ewid. A, dane numeryczne, mapa katastralna b.gm.kat. B, mapy podziału parcel katastralnych, wykazy zmian gruntowych (równoważniki) oraz przedłożone dokumenty własności w postaci wypisów z ksiąg wieczystych oraz postanowień sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Obecnie parceli l.kat. 837/10 b.gm.kat. B odpowiada działka ewidencyjna Nr 390/2 obr. 61 j.ewid. A. Działka ewidencyjna Nr 390/1 obr. 61 j.ewid. A ma nadal połączone różne własności.
W odwołaniach od decyzji Prezydenta Miasta uczestnicy postępowania - następcy prawni wywłaszczonych właścicieli wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie o jego zawieszenie na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia prawomocną decyzją administracyjną postępowania toczącego się przed Ministrem Infrastruktury w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta z dnia 30 grudnia 1958 r. nr [...] o wywłaszczeniu na cele budownictwa szkolnego m.in. części parceli l.kat. 837/4 gm. kat. B wynoszącej 1807 m2. Zarzucono niezgodność ze stanem faktycznym i prawnym ustalenia, iż teren obecnej działki ew. nr 390 o pow. 1,1848 ha, obejmuje obszar rzekomo wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa na mocy decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta z dnia 30 grudnia 1958 r. nr [...] parceli katastralnej l.kat 837/10 o pow. 0,1807 ha, która powstała w wyniku podziału parceli katastralnej l. kat 837/4, ujawnionej w księdze wieczystej [...] jako własność I. H. w 82/246 cz., H. R. w 82/243 cz., S. G. w 41/246 cz., M. L. w 8/246 cz. oraz M. Ż. w 33/246 cz., ponieważ celem wprowadzenia do operatu ewidencyjnego wskazanych zmian miało być umożliwienie Skarbowi Państwa przeprowadzenia postępowania sądowego, w wyniku którego dojdzie do odłączenia z księgi wieczystej [...] nieruchomości odpowiadającej parceli katastralnej l.kat. 837/10 o pow. 0,1807 ha (odtworzonej w wyniku podziału działki ew. nr 390 na działkę ew. nr 390/2 obr. 61 o pow. 0,1807 ha oraz działkę ew. nr 390/1), co dotychczas nie było możliwe z powodu braku prawnej możliwości założenia księgi wieczystej dla parceli katastralnej. Zarzucono, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej Miasta z dnia 30 grudnia 1958 r. nr [...] o wywłaszczeniu oraz operat pomiarowy Nr [...], obejmujący podział działki ew. 390 na działki ew. 390/1 i 390/2 nie mogły stanowić podstawy aktualizacji ewidencji, ponieważ decyzja ta nie może być podstawą stwierdzenia, że Skarb Państwa stał się właścicielem parceli katastralnej l.kat. 837/10 o pow. 0,1807 ha, która powstała w wyniku podziału parceli katastralnej l. kat 837/4 ujawnionej w księdze wieczystej [...]. Brak jest przesłanek aby organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków podejmował z urzędu działania, mające prowadzić do ujawnienia podziału obecnej działki ew. nr 390 obr. 61 jed. ew. A, w celu wydzielenia z niej działki ew. nr 390/2 odpowiadającej parceli katastralnej l.kat. 837/10 o pow. 0,1807 ha, która zostanie ujawniona w ewidencji jako własność Skarbu Państwa. Wskazano, że orzeczenia odnoszące się do wywłaszczenia części parceli l.kat. nr 836/4, zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 1974 Nr 10 poz. 64 ) albowiem nie wskazano w nich istotnego i koniecznego elementu, jakim jest prawidłowe określenie przedmiotu wywłaszczenia. Z decyzji wywłaszczeniowej wynika jedynie, że wywłaszczeniu podlega powierzchnia 1807 m2 z całkowitego obszaru tej parceli l. kat. 637/4, który wynosił wówczas 4863 m2, tym samym niemożliwe jest ustalenie, do jakiej nieruchomości Skarb Państwa nabył tytuł prawny. Powyższe stanowiło przyczynę oddalenia przez Sąd Rejonowy wniosku Skarbu Państwa o urządzenie księgi wieczystej dla działki ew. nr 390 obr. 61 jed. ew. A i ujawnienia w niej prawa własności Skarbu Państwa, czego Skarb Państwa domagał się na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta z dnia 10 kwietnia 1958 r. nr [...] oraz decyzji tegoż organu z dnia 30 grudnia 1958 r. nr [...]. Skarb Państwa wystąpił z powództwem o uzgodnienie treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym, żądając ujawnienia w w/w księdze, w miejsce wpisanych obecnie właścicieli, tj. I. H. w 82/246 cz., H. R. w 82/243 cz., S. G. w 41/246 cz., M. L. w 8/246 cz. oraz M. Ż. w 33/246 cz., Skarbu Państwa jako wyłącznego właściciela parceli katastralnej nr l.kat. nr 837/4. Sprawa ta jest prowadzona obecnie przez Sąd Rejonowy do sygn. [...]. Dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków taki sposób, jak to uczynił organ, w efekcie doprowadzi do dookreślenia jaka część w/w nieruchomości została wywłaszczona decyzją z dnia 30 grudnia 1958 r. nr [...] i będzie przekroczeniem przez organy administracji publicznej kompetencji, które ograniczają się do obowiązku rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ponieważ w treści decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta z dnia 30 grudnia 1958 r. nr [...], nie odwołano się do żadnych materiałów prawno -geodezyjnych ani map ewidencyjnych, a moc dowodową pozwalającą na ustalenie prawa własności ma w przypadku przedmiotowej sprawy wyłącznie powołana decyzja wywłaszczeniowa, już sam fakt wykorzystania przy sporządzaniu operatu pomiarowego dokumentów, które nie mogą stanowić podstawy wydzielenia działki ew. nr 390/2 o pow. 0,1807 ha jako własności Skarbu Państwa świadczy o braku podstaw do wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 9 kwietnia 2010 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, po rozpatrzeniu odwołań S. G., D. P. S., J. H., P. H., H. H., B. S., K. P., M. G., B. G., L. B. G., M. P., J. W., Z. W., W. W., M. L. i M. Ż. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 28 grudnia 2009 r.
W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił przebieg postępowania, ustosunkował się do zarzutów odwołania i żądania zawieszenia bądź umorzenia wszczętego z urzędu postępowania. Dokonując analizy stanu faktycznego i prawnego, stwierdził, co następuje: żądanie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości z dnia 30.12.1958 r. nr [...] nie znajduje podstaw prawnych. Przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu wymienione są enumeratywnie w art. 97 § 1 k.p.a., natomiast zawieszenie postępowania na wniosek może nastąpić w okolicznościach wskazanych w art. 98 k.p.a. Ze skutecznym wnioskiem o zawieszenie postępowania może wystąpić tylko strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte. Jako, że prowadzone postępowanie zostało wszczęte z urzędu, brak możliwości żądania zawieszenia postępowania przez stronę. Jeśli chodzi natomiast o przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu określone w art. 97 § 1 pkt 4 to nie można uznać, że orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest zagadnieniem wstępnym w sprawie dotyczącej aktualizacji operatu ewidencyjnego. Decyzja o wywłaszczeniu z dnia 30.12.1958 r. nr [...] weszła do obrotu prawnego i jest prawnie wiążąca. Skutki z niej wynikające muszą zostać ujawnione w operacie ewidencji gruntów i budynków. Jeśli by natomiast stan prawny uległ zmianie (np. w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji), zostanie to ujawnione w trybie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.
Wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obr. 61 A zmiany polegającej na rozdzieleniu w działce ewidencyjnej nr 390 połączonych nieruchomości będących własnością różnych podmiotów było uzasadnione koniecznością zachowania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Zgodnie z § 9 rozporządzenia "działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych". Objęcie jedną działką ewidencyjną gruntu, który nie jest jednorodny pod względem prawnym narusza przewidziane ustawą i rozporządzeniem zasady i cele, którym służyć ma ewidencja gruntów i budynków. Ustalenie zatem przez organ prowadzący ewidencję, że działka ewidencyjna obejmuje obszary gruntu niejednorodne pod względem prawnym, daje podstawę do wprowadzenia z urzędu lub na wniosek stron stosownych zmian w ewidencji, aktualizujących jej stan w sposób zgodny z aktualnym stanem prawnym. Orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia 30.12.1958 r. nr [...] orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części parceli katastralnej Lkat. 837/4 - o pow. 0,1807 ha (całkowita jej pow. 0,4863 ha), stanowiącej przed wywłaszczeniem współwłasność: E. Ż., I. H. i H. R. w udziałach po 1/3 cz. - na cele budownictwa szkolnego. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 5 grudnia 1973 r. Do chwili obecnej Skarb Państwa nie ujawnił jej w księgach wieczystych. Jednakże w dziale III księgi wieczystej [...] wpisane jest ostrzeżenie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego odnośnie części działki l.kat. 837/4 o pow.0,1807 ha na cele Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych.
Na organie prowadzącym operat ewidencji gruntów i budynków ciąży obowiązek utrzymania go w stanie aktualności (§ 44 rozporządzenia), tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowym, a także obowiązek wprowadzania zmian usuwających błędy lub niedokładności w bazie danych ewidencyjnych o ile nie pozostają one w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym. Zmian w operacie ewidencyjnym dokonuje się na podstawie m.in.: prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian gruntowych. O zmianach danych ewidencyjnych orzeczono w oparciu o wykazy synchronizacyjne sporządzone dla działek nr 390/1 i nr 390/2 przez geodetę uprawnionego B. S. – J., przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4 lutego 2009 r. pod nr [...]. Wykazy te miały wyodrębnić tę część parceli l. kat. 837/4, która była przedmiotem postępowania wywłaszczeniowego, zakończonego ostatecznym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia 30.12.1958 r. nr [...].
Operatem [...] z dn. 1.02.2008 r. l.kat. 837/4 o pow. 0,4863 ha objęta [...] podzieliła się na : l.kat. 837/10 o pow. 0,1807 ha i l.kat. 837/11 o pow. 0,3056 ha. Zgodnie z wykazem synchronizacyjnym, nowo wydzielona działka nr 390/2 o pow. 0,1807 ha, która na mocy ostatecznego orzeczenia z dn. 30.12.1958 r. nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa odpowiada l.kat. 837/10 o pow. 0,1807 ha.
Organ uznał za nietrafny zarzut braku załącznika graficznego do orzeczenia z dnia 30.12.1958 r. nr [...] obrazującego, który fragment obecnej działki nr 390 został na jej podstawie wywłaszczony. Postępowanie wywłaszczeniowe zostało zainicjowane wnioskiem Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych z 22 października 1958 r. Do wniosku tego załączono między innymi Zaświadczenie Lokalizacji nr [...] z 27.X.1954 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej oraz plan sytuacyjny z wykazaniem terenu objętego lokalizacją. Na planie tym (odrysie z mapy katastralnej A - B szkoła [...]), który był załącznikiem do Zaświadczenia Lokalizacji nr [...] kolorem czerwonym została zaznaczona ta część parceli l.kat. 837/4, która była przedmiotem wywłaszczenia zgodnie z orzeczeniem [...]. Z porównania powyższego planu z mapami: mapą podziału parcel m.in. l.kat. 567/4 ( tu omyłkowo wskazano w uzasadnieniu numer l.kat 567/4 zamiast 837/4) na l.kat. 837/10 i l.kat. 837/11, oraz z mapą uzupełniającą rozdzielenia ciał hipotecznych w działce nr 390 - obie sporządzone przez geodetę uprawnionego B. S. – J. wynika jednoznacznie, że sporządzony przez nią projekt rozdzielenia ciał hipotecznych połączonych w działce ewidencyjnej nr 390 został wykonany w sposób prawidłowy i nie może być kwestionowany. Zdaniem organu rozdzielenie w działce 390 odrębnych nieruchomości pozwoli na usunięcie błędów w operacie ewidencji gruntów i budynków i doprowadzi do zgodności z obowiązującym stanem prawnym.
Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 9 kwietnia 2009 r. [...] wniosła
B. S., zarzucając naruszenie :
- prawa materialnego - § 9 ust. 1, § 12 ust. 1 pkt. 4, § 44 pkt. 2, § 45 ust. 1, Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, oraz
- przepisów postępowania – art. 6, art. 113 § 2, art., 7, art. 77, art. 97 § 1 pkt. 4 i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa.
Skarżąca zarzuciła, jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, że treść orzeczenia wywłaszczeniowego [...] nie daje podstaw do wydzielenia działki ewidencyjnej nr 390/2 obr. 61, jedn. ew. A, zgodnie mapą uzupełniającą., sporządzoną w dniu 23 grudnia 2008 r. Nr ks.rob. [...] 2008 r., oraz do ujawnienia Skarbu Państwa jako właściciela tej działki. Nieuzasadnione i bezpodstawne jest przyjęcie, że orzeczenie wywłaszczeniowe nr [...] z dnia 30 grudnia 1958 r. mogło stanowić podstawię ujawnienia przez Prezydenta Miasta w operacie gruntów i budynków Skarbu Państwa jako właściciela dz. ew. nr 390/2 o pow. 0.1807 ha, wydzielonej zgodnie mapą uzupełniającą Nr ks.rob. [...]. Dlatego brak było podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu gruntów i budynków, w szczególności brak ostatecznej decyzji administracyjnej, której treść pozwalałaby na ujawnienie zmian w bazie danych ewidencyjnych. Skarżąca zarzuciła także organom wykroczenie poza granice przyznanych kompetencji zakresie prowadzenia i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez nieuprawnione dokonanie wykładni decyzji wywłaszczeniowej, oparcie rozstrzygnięcia na opracowaniu, które stanowi niedopuszczalne doprecyzowanie orzeczenia wywłaszczeniowego, oraz niezawieszenie postępowania pomimo toczącego się postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta i zasądzenie kosztów postępowania. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki okreslone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ppsa), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) ppsa). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 ppsa), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027) zwanej dalej ustawą, oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., nr 38, poz. 454) zwanego dalej rozporządzeniem. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1). Przepis art. 20 ust. 1 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach, budynkach i lokalach (ust. 1 ), tj. dane przedmiotowe, oraz ich właścicielach (ust. 2), tj. dane podmiotowe, które obejmuje ewidencja gruntów. Zawiera je tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy). Sposób zakładania ewidencji gruntów i budynków, sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu § 44 pkt. 2 rozporządzenia wynika, że do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy między innymi utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami żródłowymi. Obowiązek starosty, o którym mowa w tym przepisie wynika z jednej z podstawowych funkcji katastru nieruchomości, jaką jest funkcja ewidencyjna. Jest ona realizowana przez stosowanie określonych przepisami ustawy i rozporządzenia procedur, ustalających zasady aktualizacji danych podlegających uwidocznieniu w operacie ewidencyjnym. Przepisy rozdziału 3 rozporządzenia dotyczą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zawierają szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. Zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Wprowadzanie tych zmian następuje z urzędu, bądź na wniosek . Stosownie do § 46 ust. 2 rozporządzenia z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z :
1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych,
2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych,
3) dokumentacji architektoniczno – budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej,
4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów.
Zgodnie § 12 ust.1 rozporządzenia prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie:
1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,
2) prawomocnych orzeczeń sądowych,
3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,
4) ostatecznych decyzji administracyjnych,
5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,
6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2".
Zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych i nie mogą uzasadniać zmiany danych w zakresie praw podmiotowych do gruntu (por. wyrok WSA w Białymstoku z 19.02.2008 r., II SA/Bk 636/07, Lex nr 480114). Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego, w tym szczególnie prawa własności, mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. W przypadku gdy aktualizacja operatu wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje się art. 22 ust. 3 ustawy. Z przytoczonych przepisów wynika, że zmiany danych ewidencyjnych wprowadzane z urzędu przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, mogą być zarówno zmianami podmiotowymi, tj. dotyczącymi właściciela gruntu - art. 20 ust. 2 pkt. 1 ustawy, jak i przedmiotowymi, tj. dotyczącymi elementów wymienionych w art. 20 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 ustawy.
Z ewidencyjnej funkcji katastru wynika, że jest on rejestrem obejmującym dane o gruntach i ich właścicielach, wynikające z określonej przepisami prawa dokumentacji urzędowej. Cecha ta wynika z zarówno treści art. 2 ust. 8 ustawy, określającego kataster nieruchomości jako zbiór informacji, jak i z przepisów rozporządzenia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego nieruchomości i nie kształtuje nowego stanu prawnego, oraz że organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.(por. wyroki NSA z 8.07.2010 r. I OSK 1251/09, LEX nr 594994, z 20.11.1998 r. II SA 914/98, LEX nr 41816, z 20.08. 1998 r. II SA 766/98, LEX 41298, WSA z 23.11.2009, II SA/Rz 297/09, LEX nr 589210). Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego (w tym szczególnie prawa własności), mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 września 2002 r., IV SA/Wa 896/06, Lex nr 255795 oraz wyrok NSA z 19 marca 2003 r., II SA 1018/02, Lex nr 156374). Wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, nie może natomiast kształtować nowego stanu prawnego. W konsekwencji nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2007 r., IV SA/Wa 698/07, Lex nr 351329, wyrok NSA z 20 listopada 1998 r., II SA 914/98, Lex nr 41816,). Z uwagi na powyższe cele oraz przedmiot ewidencji, jak i zasady jej prowadzenia i wymiany danych ewidencyjnych przypomnieć należy, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta, który jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał przepisy art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 , art. 22 ust. 1 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz § 9 ust. 1 i 2 pkt. 2, § 36 pkt. 5 , § 45 ust. 1, § 46 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie wszczęte zostało z urzędu, jak określono : "w sprawie ujawnienia w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obr. 61 j. ewid. A zmiany polegającej na rozdzieleniu w działce ewidencyjnej nr 390 połączonych różnych własności w tym jednej obj. księgą wieczystą Nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...], zgodnie z operatem pomiarowym sporządzonym przez (....) w dniu 23. 12. 2008 r. przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 4. 02. 2009 r. Nr [...].
Rozważenia i wyjaśnienia więc wymagało, czy w świetle przepisów ustawy i rozporządzenia istniały podstawy do wprowadzenia w ewidencji gruntów zmiany polegającej na wydzieleniu z działki ewidencyjnej nr 390, działki nr 390/2 jako przedmiotu wywłaszczenia na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z dnia 30 grudnia 1958 r. [...]. Z treści tego orzeczenia wynika, że orzeczono nim o wywłaszczeniu powierzchni 1807 m2 działki stanowiącej parcelę katastralną l. kat 837/4 , obj. Lwh 320 stanowiąca współwłasność E. Ż., I. H. i H. R. po 1/3 części. Prawidłowe jest ustalenie organu, ze dotychczas Skarb Państwa nie ujawnił w księgach wieczystych tej decyzji. Z wypisu z księgi wieczystej [...] (k.188, t.I akt adm.) wynika, że w dziale I Karta A wpisana jest l.kat 837/4 rola o pow. 0,4863 ha , w dziale II Karta B wpisani są właściciele: I. H., H. R., S. G., M. L. i M. Ż., w dziale III Karta C wpisano (m.in.) wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego odnośnie części l. kat 837/4 o pow. 0, 1806 ha na cele dyrekcji budowy osiedli robotniczych na rzecz Skarbu Państwa. Z wypisu z rejestru gruntów dla jednostki rejestrowej [...] (k. 217, t.I akt adm.) obejmującego działkę nr 390 o pow. 1,8848 ha wynika, że jej współwłaścicielami są: Z. D., I. G., F. K., M. L., M. Ż., Gmina i Skarb Państwa, a stan taki wynika z następujących ksiąg wieczystych: Kw [...], Kw [...] i Kw [...]. Wypisy z powyższych ksiąg wieczystych znajdują się również aktach administracyjnych (k. 185 i 189, t.I ). Operat stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji zawiera wykaz synchronizacyjny (równoważnik) dla działki nr 390/2, z którego wynika, że odpowiada ona działce l.kat. 837/10 o pow. 18a07m2 własności Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu [...] z dn. 30.12.1958 . W równoważniku tym podano, że operatem [...] z dnia 1. 02. 2008 r. l. kat. 837/4 o pow. 0,4863 ha obj. [...] podzieliła się na : l.kat. 837/10 o pow. 0,1807 ha i l.kat. 837/11 o pow. 0,3056 ha. W aktach znajduje się wykaz synchronizacyjny (równoważnik) dla działki nr 390, z którego wynika między innymi, że orzeczeniem o wywłaszczeniu nr [...] z dn. 30.12.1958 l. kat. 837/4 o pow. 0,4863 ha obj. [...] podzieliła się na 837/10 o pow. 0,1807 ha i 837/11 o pow. 0,3056 ha. Wykaz ten obrazuje, z jakich działek powstała działka nr 390 i zawiera adnotacje, że służy za podstawę wpisu do księgi wieczystej po uregulowaniu stanu prawnego. Zawiera on nieścisłości : z pieczęci UM wynika, że został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 1.02.2008 r. natomiast sporządzony został dnia 14.12.2008 r., czyli po dacie przyjęcia go do zasobu. Nie można wykluczyć, że nieścisłość ta może być wynikiem pomyłki, jednak nie została przez organy dostrzeżona. Istotnym jest jednak, że zawiera on nieprawdziwe stwierdzenie, iż p.gr. l. kat. 837/4 podzieliła się na 847/10 i 837/11 orzeczeniem o wywłaszczeniu z dnia 30 grudnia 1958 r. [...]. Z treści tego orzeczenia nie wynika., aby podział taki na jego podstawie miał miejsce. Dane z powyższego równoważnika posłużyły do sporządzenia wykazu synchronizacyjnego dla działki nr 390/2, oraz mapy uzupełniającej dla działki nr 390, która dzieli się na 390/1 i 390/2. Taka treść dokumentów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji jest kontynuacją błędnego i bezpodstawnego przyjęcia, że p. gr. l. kat. 837/4 podzieliła się na 837/10 i 837/11 orzeczeniem o wywłaszczeniu. Skoro dokument ten opiera się na błędnym założeniu, to jest obarczony błędem polegającym w konsekwencji na uznaniu, że Skarb Państwa stał się na podstawie orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia 30.12. 1958 r. [...] właścicielem działki noszącej aktualnie oznaczenie 390/2, położonej w obr. 61 j. ewid. A, a zatem taki stan prawny podlega ujawnieniu w zapisach ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem sądu, jeżeli przepis § 46 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia mówi o wprowadzaniu w ewidencji z urzędu zmian wynikających z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, to chodzi o takie orzeczenia czy akty, które zawierają dane objęte ewidencją gruntów i budynków i w świetle obowiązujących przepisów rozporządzenia stanowią samodzielną podstawę do ujawnienia zmiany w sposób bezsporny wynikającej z ich treści, bez konieczności czy potrzeby uzupełniania orzeczenia czy aktu przez organy prowadzące ewidencję. Jakiekolwiek uzupełnianie przez organ prowadzący ewidencję wymienionych w § 46 ust. 2 pkt. 1 rozporządzenia dokumentów stanowiących podstawę wprowadzania zmian w ewidencji nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy i jest sprzeczne z deklaratoryjnym charakterem rejestru ewidencji gruntów i budynków, z którego wynika wyłącznie jego funkcja rejestrująca, a nie rozstrzygająca. W kontrolowanej sprawie mającej za przedmiot ujawnienie w zapisach ewidencji treści orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia 30.12.1058 r. [...] organ podjął czynności polegające na uzupełnieniu treści owego orzeczenia, a następnie, wydzielając działkę 390/2 samodzielnie rozstrzygnął o zasięgu prawa własności, co w postępowaniu mającym za przedmiot wprowadzenie zmian w ewidencji jest niedopuszczalne. stanowi naruszenie § 46 ust. 2 pkt. 1, § 12 ust. 1 pkt. 4 i § 36 pkt. 5 rozporządzenia. Ten ostatni przepis, stanowiący (m. in) podstawę wydania decyzji organu I instancji utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, stanowi, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Powołanie go jako jednej z podstaw rozstrzygnięcia wskazuje na błędne odczytanie jego treści przez organy orzekające w sprawie. Co prawda w toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją została sporządzona dokumentacja geodezyjna i została ona przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jednak przepis § 36 pkt. 5 rozporządzenia mówi o dokumentacji sporządzonej nie w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych przez organ prowadzący ewidencję, a dokumentacji sporządzonej na potrzeby postępowania zakończonego wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiących podstawę wykazania przebiegu granic przy wykazywaniu ich w ewidencji. Oczywiste bowiem i niekwestionowane jest, że organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mają żadnych kompetencji do samodzielnego ustalania przebiegu granic nieruchomości. Ustalenie przebiegu granic wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania i wydania rozstrzygnięcia decydującego tym przebiegu. Granice nieruchomości są jednym z elementów decydujących o jej stanie prawnym, ich przebieg decyduje bowiem o zasięgu prawa własności danego podmiotu. O przebiegu tym nie może decydować treść operatu, gdyż - jak już wskazano wyżej, zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych mogą dotyczyć wyłącznie zmian przedmiotowych a nie podmiotowych. Za nieuzasadnione należy uznać także stanowisko organu odwołujące się do treści planu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do Zaświadczenia Lokalizacji nr [...] z 27.10.1954 r., jako podstawy weryfikacji prawidłowości sporządzonego w sprawie operatu. Dokumenty te stanowiły tylko załączniki do wniosku o wywłaszczenie, nie są więc dokumentami, o których mowa w § 46, § 12 i § 36 rozporządzenia, nie mogą stanowić podstawy wydzielenia działki ew. 190/2 ani tym bardziej uznania, że Skarbowi Państwa przysługuje prawo własności do tak wydzielonej działki. Tym samym przyjąć należało, że kwestionowane rozstrzygnięcie narusza zasadę prawdy obiektywnej, oraz obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wyrażone w przepisach art. 7 i 77 kpa. Pomimo, iż rozstrzyga ona o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów i budynków wynikających z orzeczenia o wywłaszczeniu, co było powodem wszczęcia postępowania z urzędu, to opiera się w istocie na błędnie ocenionym przez organy opracowaniu geodezyjno-kartograficznym, którego treść nie wynika z orzeczenia o wywłaszczeniu i którego sporządzanie nie miało oparcia w przepisach. Zaskarżona decyzja nie znajduje także podstawy w powołanym przez organ I instancji § 9 ust. 1 i 2 pkt. 2 rozporządzenia. Istota bowiem problemu wynika z treści orzeczenia wywłaszczeniowego, w którym orzeczono o wywłaszczeniu powierzchni gruntu a nie działki w rozumieniu tego przepisu, ponieważ obszar wywłaszczony nie był wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych Tylko objęcie jedną działką ewidencyjną gruntu niejednorodnego pod względem prawnym i wydzielonego z otoczenia za pomocą linii granicznych stanowi naruszenie powołanego przepisu. Obszar gruntu będący przedmiotem wywłaszczenia nie był natomiast wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Nie może mieć wpływu na taką ocenę naruszenia § 9 rozporządzenia okoliczność, że wydzielona zaskarżona decyzją działka 390/2 odpowiada uprzednio powstałej działce l. kat. 837/10, skoro brak było podstaw także do wydzielenia działki 837/10. Nie znajduje natomiast zdaniem sądu uzasadnienia zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt. 4 kpa. Jak powszechnie przyjmuje się w literaturze i orzecznictwie, zagadnieniem wstępnym jest wyłącznie zagadnienie prawne, bez rozstrzygnięcia którego przez inny organ lub sąd nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Jak słusznie zauważył WSA w Krakowie w wyroku z dnia 15.04.2008 r. III SA/Kr 141/08 (LEX nr 488326) : "Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno "zależeć" rozpatrzenie sporawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji". Samo prowadzenie postępowania nadzwyczajnego - w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu z dnia 30.12.1958 r. nie stanowi zagadnienia wstępnego dla wydania decyzji w sprawie wszczętej przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków. Zgodnie bowiem z podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jaką jest zasada aktualności, zmiana stanu prawnego wynikająca z dokumentów, o których mowa w § 36, § 46 i § 12 rozporządzenia stanowi podstawę ujawnienia tych zmian z urzędu, bądź domagania się ujawnienia ich w ewidencji przez podmiot legitymowany. Nie zachodzi również zarzucane przez skarżącą naruszenie art. 6 i 113 § 2 kpa. Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie. Skoro podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły obowiązujące w dacie jej wydania przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków to nie można zarzucić organowi naruszenia zasady praworządności. Stwierdzenie błędnego zastosowania przepisu prawa materialnego lub niewłaściwej jego interpretacji nie stanowi przesłanki stwierdzenia naruszenia zasady praworządności. Naruszenie art. 113 § 2 kpa nie zachodzi, ponieważ organy w toku kontrolowanego postępowania przepisu tego w ogóle nie stosowały.
Ponownie rozpatrując sprawę, w szczególności dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organy winny przed wydaniem rozstrzygnięcia dokonać tej oceny z uwzględnieniem wyżej przedstawionego stanowiska co do treści powołanych przepisów prawa materialnego, oraz skutków orzeczenia o wywłaszczeniu z 30. 12. 1958 r. w kontekście regulacji przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Skoro zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na ten wynik, to na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 200 ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło