I GSK 1564/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku "W." H. S., D. K., B. S. Spółka jawna w R. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej "W." H. S., D. .K., B. S. Spółka jawna w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 czerwca 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 171/11 w sprawie ze skargi "W." H. S., D. K., B. S. Spółka jawna w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...]. "W." H. S., D. K., B. S. Spółka jawna w R. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 16 czerwca 2011 r., sygn. akt VIII SA/WA 171/11 oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. Następnie skarżąca złożyła na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniosek o wstrzymanie wykonania wskazanej powyżej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] maja 2007 r., nr [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. była już przedmiotem kontroli przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w W. oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym, który postanowieniem z 23 września 2009 r. o sygnaturze I GSK 458/09 (w niniejszej sprawie postanowienie o sygn. akt I GSK 427/09) wstrzymał wykonanie decyzji organu celnego pierwszej instancji. W związku z uchyleniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji upadło z mocy prawa. Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r., znak [...] podjął uprzednio zawieszone postępowanie egzekucyjne. Taki stan sprawy przemawia, w ocenie Spółki, uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych decyzji. Podniesiono ponadto, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności wspólników Spółki za jej zobowiązania co oznacza, iż obecnie egzekucja prowadzona jest również z majątku osobistego wspólników. Taki stan rzeczy doprowadzi do utraty przez wspólników dorobku życiowego. Zlicytowane w toku egzekucji składniki majątku nie będą mogły zostać odzyskane, tak przez Spółkę jak i jej wspólników. Spółka "W." w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Podejmowane czynności egzekucyjne i zabezpieczające uniemożliwiają jednak normalne prowadzenie tej działalności. Zajęte zostały bowiem samochody niezbędne do funkcjonowania Spółki, między innymi samochód ciężarowy DAF, nr rej. [...]. Postanowieniem z [...] kwietnia 2009 r., Dyrektor Izby Celnej w W. odmówił zwolnienia spod egzekucji zajętych składników majątku, zaś w maju 2009 r. dokonano licytacji samochodu Panda VAN. Niemożność faktycznego wykonywania działalności w normalnym zakresie spowodowało, że Spółka nie osiąga żadnych dochodów, co przy zaawansowanej egzekucji doprowadzi do jej likwidacji. Oznaczać to będzie utratę jedynego źródła dochodu i utrzymania wspólników Spółki i ich rodzin. Powyższe okoliczności uzasadniając występowanie po stronie Skarżącej przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody Spółce oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Spółki oraz jej wspólników. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] maja 2007 r., nr [...] zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że wskazana powyżej decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. była poprzednio przedmiotem wniosku strony o jej wstrzymanie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 23 września 2009 r., sygn. akt I GSK 427/09 wstrzymał wówczas wykonanie decyzji organu pierwszej instancji, uznając za uzasadnioną możliwość spełnienia się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez likwidację Spółki w związku z wykonaniem decyzji oraz wszczętym postępowaniem zabezpieczającym i egzekucyjnym dotyczącym majątku Skarżącej. Jak wskazano powyżej, postanowienie to utraciło moc w związku wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2010 r., uchylającym orzeczenie Sądu pierwszej instancji i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania. Sformułowany przez stronę wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji w niniejszym postępowaniu oparty został na zbieżnych okolicznościach jak podnoszone w uzasadnieniu poprzedniego wniosku. Strona bowiem powtórnie wskazała na okoliczność zajęcia samochodu marki DAF nr rej. [...] niezbędnego przy wykonywaniu działalności gospodarczej oraz fakt sprzedaży w drodze licytacji samochodu Panda VAN. Nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Celnej w W. wniosku o zwolnienie spod egzekucji składników majątku stanowiące znaczne ograniczenie w wykonywaniu działalności powoduje straty, a w konsekwencji może doprowadzić do likwidacji Spółki. Ponadto Skarżąca wskazała, że po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2010 r., Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z [...] marca 2011 r., znak [...] postanowił podając zawieszone postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., który stosuje się w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – na podstawie art. 193 tej ustawy (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07) – sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Niewątpliwie decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] maja 2007 r., której między innymi dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, jest decyzją podjętą "w granicach tej samej sprawy", skoro w tej sprawie jest to decyzja organu pierwszej instancji. Przystępując do oceny wniosku strony skarżącej w świetle przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., stwierdzić należy, że skarżąca spółka uprawdopodobniła niebezpieczeństwo wystąpienia wskazanych w tym przepisie skutków w następstwie wykonania decyzji. W szczególności z uwagi na wszczęte postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne dotyczące majątku strony skarżącej w postaci samochodów, które są jej niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej spółka może ponosić znaczne straty, które mogą doprowadzić do jej upadłości. Jeżeli wykonanie decyzji może doprowadzić do likwidacji przedsiębiorstwa, to przesłanki dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy uznać za spełnione. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przesłanki wstrzymania wykonania decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne. Nie jest wymagane, żeby w jakimś zakresie, mniejszym lub większym rzeczywiście wystąpiły. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine p.p.s.a. wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i tytułu wykonania aktu lub czynności w czasie zawisłości sprawy w sądzie administracyjnym (por. J. Borkowski, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym, "Monitor Prawniczy", 2006 r., nr 14, s. 677). W świetle przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności należy uznać, że ewentualnych strat poniesionych w wyniku wykonania decyzji, prowadzących do upadłości spółki, nie da się w przyszłości zrekompensować. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu na mocy art. 61 § 3 i 5 w związku z art. 193 p.p.s.a.