I GSK 1844/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Izabela Janson po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 393/18 w sprawie ze skargi A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej niezgodnie z przeznaczeniem i w nadmiernej wysokości oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 5 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 393/18, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę A. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. [...] w przedmiocie zwrotu dotacji pobranej niezgodnie z przeznaczeniem i w nadmiernej wysokości. Skargą kasacyjną skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 z późn. zm., dalej: u.f.p.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący pobrał dotację w nadmiernej wysokość, pobrał ją nienależnie i wykorzystał niezgodnie z przeznaczeniem; II naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że stan faktyczny sprawy warunkował oddalenie skargi skarżącego w całości, podczas gdy okoliczności faktyczne sprawy i jej materiał dowodowy wskazuje i wskazywał na uwzględnienie skargi w części. Argumenty na poparcie zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony - w tym przypadku organ - w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z treścią art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza, zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał, zatem fakultatywne uprawnienie do przedstawienia wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Wobec niestwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Ustosunkowując się do zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługują one na uwzględnienie. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego jak też prawa procesowego. Uzasadniając naruszenia art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, jej autor nie wskazuje, którą postać naruszenia zarzuca Sądowi I instancji. Z uzasadnienia tego zarzutu wynika, że nie podziela stanowiska organu i Sądu, że udzielona dotacja została w całości wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Istota argumentacji skarżącego kasacyjnie sprowadza się do twierdzenia, że nawet jeśli jedynie 12 osób z 40 beneficjentów ostatecznych zadania, zamieszkiwało bądź było zameldowane na terenie województwa [...], nie można zgodzić się z twierdzeniem, że cel umowy "w ogóle nie został zrealizowany, a kwota dotacji nie została w ogóle przeznaczona na cel określony w umowie dotacyjnej". Tymczasem co podkreślono, "do części osób biorących udział w przedmiotowym projekcie spełniony został wymóg Donatora a osoby te są mieszkańcami województwa [...]". Wypada zatem przypomnieć, że cel zadania został określony w umowie z dnia 29 czerwca 2015 roku. Jednym z warunków przyznania przez Województwo [...] środków w ramach otwartego konkursu na realizację zadań publicznych było to, aby końcowymi beneficjentami dotowanych zadań byli mieszkańcy województwa [...], co wiązało się z regionalnym źródłem pochodzenia środków dotacji. Konkurs przewidywał dofinansowanie wyłącznie zadania o charakterze regionalnym, w ramach którego oferent ubiegający się o zlecenie realizacji zadania skieruje je do osób (uczestników zadania), których miejsce zamieszkania lub zameldowania znajduje się na terenie co najmniej dwóch powiatów tego województwa. Oferty nie spełniające tego kluczowego warunku, nie mogły otrzymać dofinansowania. Oczywistym jest w świetle zapisu w złożonej ofercie realizacji zadania, że A. ubiegając się o przyznanie z budżetu Województwa [...] dotacji, miało świadomość regionalnego charakteru dofinansowania (spis powiatów w przedstawionej ofercie). Mimo tego 28 osób tj. 70% uczestników, będących końcowymi beneficjentami zadania, zamieszkiwało/było zameldowane, poza województwem [...]. Powyższe oznacza, że jeden z kluczowych obligatoryjnych warunków przyznania środków, w ramach otwartego konkursu na realizację zadań publicznych nie został spełniony, co oznacza, że zasadnym jest żądanie od beneficjenta zwrotu wraz z odsetkami, przyznanej i wypłaconej kwoty dotacji, jako wydatkowanej niezgodnie z przeznaczeniem. Wbrew stanowisku kasatora, nie jest dopuszczalne proporcjonalne dzielenie środków, gdyż warunki otrzymania dotacji takiej możliwości nie przewidywały a cel dotacji został jednoznacznie określony. Tym samym wykluczone jest uznanie, że dotacja powinna być rozliczana proporcjonalnie. Nie została również podważona zasadność stanowiska organu i Sądu, że dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości. Wspominając o kwocie 1073,76 zł, autor skargi kasacyjnej, nie wyjaśnia jakie znaczenie, a tym samym jaki wpływ na wynik sprawy miało "błędne zinterpretowanie przez sąd charakteru" zwróconej w tej kwocie dotacji. Natomiast z akt sprawy wynika, że charakter środków zwróconych w tej kwocie nie budził sporu między organem i stroną i kwota ta obejmowała zwrot środków niewykorzystanej dotacji. Z tych wszystkich względów zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się nieusprawiedliwiony. Zdaniem NSA nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Kasator dokonując w istocie błędnej wykładni ww. przepisu prawa materialnego (pkt I petitum skargi kasacyjnej), niezasadnie twierdzi, że braki w prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, uniemożliwiły uwzględnienie skargi w części. Jak wynika z wcześniejszych rozważań, Sąd I instancji na podstawie prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zasadnie zaakceptował stanowisko organu, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem i jako taka powinna zostać zwrócona do budżetu województwa. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.