III SA/Wr 393/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi "A" we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Marszałka Województwa D. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Marszałka Województwa D. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. "A" we W. (dalej jako: "strona skarżąca", "stowarzyszenie") wniosło skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w przedmiocie zwrotu dotacji. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji I instancji z uwagi na fakt, iż jej wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jak też trudne do odwrócenia skutki. W uzasadnieniu takiego żądania wskazano, że kwota, której żąda organ I instancji, znacznie przewyższa możliwości finansowe strony skarżącej, która mając status organizacji pożytku publicznego, działa dla dobra osób niepełnosprawnych, mając bardzo nikłe dochody. Pochodzą one głównie z dotacji, ewentualnych darowizn, 1% podatku itp. Obecnie jedyną kwotą, którą można było by pokryć koszt w takiej wysokości jest dotacja przyznana na wyjazd dzieci i młodzieży niepełnosprawnej z [...] na obóz wypoczynkowy połączony z warsztatami artystycznymi w S. Dotacja ta jak wiadomo jest przeznaczona na określony cel i nie można pokrywać z niej innych wydatków, czy tym bardziej zobowiązań, niż traktuje o tym umowa dotacyjna. Stowarzyszenie podniosło, że w przypadku wyegzekwowania tych środków nastąpi szkoda, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego lub spełnionego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Szkodę tą będzie stanowił brak możliwości wyjazdu podopiecznych stowarzyszenia na ww. obóz, który planowany jest w okresie wakacyjnym i na który oczekują oni przez cały rok. Powtórzenie zaś tego przedsięwzięcia nie będzie już możliwe, z uwagi na upływ czasu na realizację zadania określonego umową dotacyjną. Strona skarżąca wyjaśniła, że wyjazd ten ma na celu zapewnienie osobom niepełnosprawnym możliwie pełnego i równoprawnego uczestnictwa w życiu społecznym, stworzenie im możliwości aktywnego wypoczynku podczas prowadzonych warsztatów, poprawa ich orientacji przestrzennej. Wiele z tych osób ma sytuację materialną, która nie pozwala na jakiekolwiek wyjazdy łączące się z rehabilitacją społeczną i aktywizacją osób niepełnosprawnych i ten wyjazd jest dla nich jedyną szansą na odpoczynek i wzajemną integrację. Z kolei wyegzekwowanie od stowarzyszenia środków stanowiących dotację na konkretne zadanie, w jego sytuacji finansowej spowoduje trudne do odwrócenia skutki, ponieważ nic nie zwróci podopiecznym stowarzyszenia, które zmagają się m. in. z [...] możliwości rehabilitacji społecznej, odpoczynku w tym właśnie okresie, planowanym od roku i jedynym możliwym, z uwagi na trwający okres wakacyjny. W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W wyniku rozpoznania przedmiotowego wniosku postanowieniem starszego referendarza tutejszego Sądu z dnia 19 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 393/18 zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie zaś art. 61 § 3 zd. 1 tej samej ustawy po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym – wedle zd. 3 § 3 art. 61 - dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (jak w niniejszej sprawie decyzja I instancji). Podstawowym warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Okoliczności te powinny mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Inaczej rzecz ujmując, strona powinna wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lipca 2004 r., FZ 104/04; z 28 kwietnia 2005 r., II OZ 184/05, z 13 grudnia 2004 r., FZ 496/2004; z dnia 27 stycznia 2005 r., FZ 569/2004; z dnia 7 kwietnia 2005 r., II OZ 201/2005; z dnia 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/2006; wszystkie orzeczenia dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). W orzecznictwie sądowym przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu są definiowane w następujący sposób: "Niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków". (por. postanowienie NSA z 31 maja 2012 r.; II OZ 465/12; CBOSA). Należy podkreślić, że wykazanie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej. Jak podnoszono wielokrotnie w orzecznictwie, Sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć, lecz wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy. Wyjaśnić także należy, że rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Nie jest dopuszczalne w ramach tych przesłanek dokonywanie merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Ponadto, rozpoznając wniosek o wstrzymanie, wojewódzki sąd administracyjny nie może pomijać w swoim rozumowaniu informacji zawartych w aktach sprawy. Ich pełna analiza jest warunkiem prawidłowej oceny stanu faktycznego, która znajduje swoje odzwierciedlenie w postanowieniu sądu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II FZ 330/11, dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl]. Dokonując zatem oceny wniosku stowarzyszenia nie można tracić z pola widzenia, że zostało mu przyznane na mocy postanowienia starszego referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 19 listopada 2018 r. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z poczynionych we wskazanym postanowieniu ustaleń wynika, że stowarzyszenie wykazało w sprawie, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Świadczy o tym jego sytuacja finansowa i ekonomiczna wnioskującej strony, na którą składa się status stowarzyszenia nie prowadzącego działalności gospodarczej oraz brak możliwości prawnych przeznaczenia posiadanych środków na inne niż statutowe cele. Referendarz podniósł, że budżet stowarzyszenia zasilany jest z 1% podatku dochodowego od osób fizycznych, składek członkowskich, darowizn, dotacji przyznawanych na określony cel oraz celowych środków z PFRON-u przeznaczanych na wynagrodzenia dla swoich niepełnosprawnych pełnomocników Zdaniem Sądu w świetle dotychczasowych wywodów, wniosek stowarzyszenia zasługuje na uwzględnienie. Strona szczegółowo uzasadniła dlaczego, w przypadku wykonania decyzji Marszałka Województwa D. z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie zwrotu dotacji zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności oraz w oparciu o informacje wynikające z akt sprawy, Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż podniesione przez stowarzyszenie argumenty (przedstawione szczegółowo w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia) wskazują, że wykonanie decyzji organu I instancji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.