I GSK 215/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-16

Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Henryk Wach, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną towaru (koncentratu soku jabłkowego) i ustaliły ją metodą towarów podobnych, pomimo istnienia powiązań między podmiotami transakcji oraz czy możliwe było zastosowanie art. 221 ust. 4 WKC (dłuższy termin na powiadomienie o długu celnym) w sytuacji, gdy dług celny powstał na skutek czynu podlegającego postępowaniu karnemu?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną towaru ze względu na uzasadnione wątpliwości co do jej rzeczywistości, wynikające z analizy transakcji łańcuchowych i rażąco zaniżonej ceny. Sąd uznał również, że zastosowanie art. 221 ust. 4 WKC (wydłużony termin na powiadomienie o długu celnym) było uzasadnione, ponieważ dług celny powstał w związku z czynem podlegającym postępowaniu karnemu, co potwierdziło wszczęcie śledztwa przez Prokuraturę Okręgową. Metoda ustalenia wartości celnej metodą towarów podobnych została uznana za prawidłową, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego uznano za niezasadne.
Stan faktyczny
Skarżący importował koncentrat soku jabłkowego, deklarując jego wartość celną na poziomie 0,57 EUR/kg. Organy celne zakwestionowały tę wartość, uznając ją za rażąco zaniżoną w stosunku do cen podobnych towarów importowanych w tym samym okresie (ok. 1,10-1,75 EUR/kg). Ustalono, że transakcja miała charakter łańcuchowy, z udziałem powiązanych podmiotów, co miało na celu zaniżenie wartości celnej. W związku z podejrzeniem popełnienia czynu podlegającego postępowaniu karnemu, organy celne zastosowały art. 221 ust. 4 WKC, wydłużając termin na powiadomienie o długu celnym. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Anna Wojtowicz-Hess po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt III SA/Lu 1480/15 w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z dnia 8 września 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę P.P. (dalej: Skarżący), na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B (dalej: DIC), z dnia [...], wydanej w przedmiocie określenia kwoty cła podlegającej retrospektywnemu zaksięgowaniu. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że: W dniu 19 marca 2012 r. A sp. z o .o., działając w imieniu Skarżącego, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu koncentrat soku jabłkowego, bez dodatku cukru, brix 66, w ilości 22.000 kg. Zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne Rozdział 2 Tom 4, str. 307, dalej: WKC). Po dokonaniu kontroli zgłoszenia celnego stwierdzono, że wartość importowanego towaru, zadeklarowana w zgłoszeniu celnym, rażąco odbiega od wartości podobnych towarów sprowadzanych na obszar celny Wspólnoty, w zbliżonym czasie. Ustalono, że w badanym okresie Skarżący dokonał zakupu, umową z dnia 27 lutego 2012 r. zagęszczony sok jabłkowy, nieklarowny, w ilości 1.000 ton, w cenie 570 EUR/t. Dostawy miały być realizowane transportem firmy C. W dniach 6 marca 2012 r. i 23 marca 2012 r. zostały podpisane aneksy do powyższej umowy, na podstawie których zwiększono ilość zakupionego soku do 2.000 ton, a następnie do 2.400 ton. Na skutek weryfikacji dokumentów handlowych, dokonanych przez ukraińską administrację celną ustalono, że producent soku jabłkowego, B z Ukrainy, sprzedał koncentrat soku jabłkowego firmie D, Ukraina. Firma ta odsprzedała ten sam towar brytyjskiej firmie C za cenę 1,80 EUR/kg. Tego samego dnia firma ta odsprzedała koncentrat Skarżącemu, za cenę 0,57 EUR/kg, wystawiając fakturę o numerze i dacie identycznej, jak w przypadku poprzedniej transakcji. Wobec powyższego, Naczelnik Urzędu Celnego w Zamościu, postanowieniem z dnia [...], wszczął z urzędu postępowanie celne, w sprawie określenia kwoty długu celnego, od towaru dopuszczonego do wolnego obrotu, w Unii Europejskiej. W toku postępowania ustalono, że biuro C jest zarejestrowane w Wielkiej Brytanii. Firma ta nie jest płatnikiem VAT, jest zarejestrowana w rejestrze spółek "Companies House", jako spółka komandytowa, którą założono 19 stycznia 2012 r. Pod adresem firmy C znajduje się również około tysiąca innych firm. Natomiast jako właściciel spółki, zostały wskazane dwie firmy zarejestrowane na Seszelach pod tym samym adresem, które są właścicielami wielu innych firm. Organ ustalił również ceny koncentratu soku jabłkowego w imporcie z Ukrainy do Wspólnoty (Niemcy) w okresie od listopada 2011 do kwietnia 2012, które wynosiły: 1,03 EUR/kg, 1,16 EUR/kg, 1,11 EUR/kg, 1,75 EUR/kg, 1,37 EUR/kg, 1,04 EUR/kg. Opierając się na powyższych ustaleniach Naczelnik Urzędu Celnego w Zamościu, decyzją z dnia [...] określił niezaksięgowaną kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 7.077 zł., ustalając wartość celną importowanego koncentratu soku jabłkowego na podstawie art. 30 ust. 2 lit. b) WKC, metodą towarów podobnych. Za podstawę wyliczeń przyjął materiał porównawczy z ceną jednostkową towaru w wysokości 1.100 EUR/t (zgłoszenie celne z dnia 28 grudnia 2011 r.). Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...], DIC utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Zamościu z dnia [...]. DIC podkreślił, że na podstawie analizy transakcji jakie miały miejsce, uznać należało, że transakcja ma charakter łańcuchowy. Nastąpiło bowiem odsprzedanie towaru w tym samym dniu, za cenę ponad 3-krotnie niższą, niż w przypadku poprzedniej transakcji. W ocenie organu odwoławczego takie działania nie miały ekonomicznego uzasadnienia, a ukierunkowane były wyłącznie na stworzenie fikcji zdarzeń gospodarczych, co było przyczyną powstania wątpliwości w rozumieniu art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10.1993 r. z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdział 2 tom 6, str. 3, dalej: RWKC). Z dokumentów dołączonych do zgłoszenia ukraińskiego, jak i dokumentów dołączonych do zgłoszenia przywozowego wynikało bowiem, że towar w postaci koncentratu soku jabłkowego został załadowany w miejscowości G. na Ukrainie, gdzie mieści się siedziba producenta B i przetransportowany następnie bezpośrednio do spółki E z siedzibą w D. Towar ten znajdował się na jednym i tym samym środku transportu, od momentu załadunku u nadawcy towaru, do momentu zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu na obszarze Wspólnoty, co świadczy o tym, że towar zakupiony przez firmę C, od firmy D w cenie 1,8 EUR/kg jest tym samym towarem, który został zgłoszony do procedury dopuszczenia do obrotu przez Skarżącego w cenie 0,57 EUR/kg . DIC uwzględnił również okoliczności wynikające z postanowienia Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie z dnia [...] r. (sygn. akt V Ds. 25/14) wydanego w sprawie działania, w okresie od 2012 r. do czerwca 2014 r. grupy przestępczej, której celem było uszczuplenie należności celnych i podatkowych, w obrocie koncentratem jabłkowym. Wskazał, że transakcje zakupu koncentratu soku jabłkowego importowanego przez E sp. z o.o. oraz inne polskie firmy, w tym firmę Skarżącego, kontrolowała firma E na Ukrainie, która jest zintegrowaną pionowo grupą firm z zamkniętym cyklem produkcji (uprawa surowca, przetwarzanie, transport). Założycielem grupy i głównym udziałowcem E jest T.B. Grupa posiada własne sady, siedem zakładów przetwórstwa owoców i warzyw na terenie Ukrainy, Polski i Mołdawii oraz własne firmy transportowe. W skład F wchodzą: E Dwikozy, G oraz firma transportowa H w P. Producent towaru będącego przedmiotem niniejszego postępowania - firma B z Gródka na Ukrainie również wchodzi w skład grupy F, podobnie jak przewoźnik koncentratu - ukraińska firma I. Koncentrat soku jabłkowego, wyprodukowany przez B, importowany był przez J oraz inne polskie firmy, w tym firmę Skarżącego. Firmy brytyjskie, kupujące i sprzedające koncentrat, założone zostały w imieniu T.B. i były przez niego kontrolowane, a stworzenie mechanizmu transakcji łańcuchowych miało na celu wprowadzenie organu celnego w błąd. Faktyczny obrót towaru odbywał się ramach tego samego koncernu, czyli pomiędzy podmiotami powiązanymi. Wobec powyższego stwierdził, że faktura dołączona do zgłoszenia celnego wystawiona na rzecz Skarżącego jako dowód zakupu koncentratu soku jabłkowego nie stanowi dokumentu wiarygodnego, co do danych wskazanych przez eksportera. Analizując wartości transakcyjne w ogólnopolskiej bazie Alina stwierdził, że ceny koncentratu soku jabłkowego są dużo wyższe od ceny zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym, bowiem wynosiły 1,10 EUR/kg w zgłoszeniach celnych z dnia 19 i 28 grudnia 2011 r. Nadto, ceny w imporcie z Ukrainy do Wspólnoty (Niemcy) soku jabłkowego w okresie od listopada 2011 r. do kwietnia 2012 r. kształtowały się na poziomie 1,03 EUR/kg, 1,16 EUR/kg, 1,11 EUR/kg, 1,75 EUR/kg, 1,37 EUR/kg, 1,04 EUR/kg i nie oscylowały w granicach wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym. Tym samym uznał iż wartość transakcyjna zadeklarowana w zgłoszeniu celnym jest rażąco zaniżona w stosunku do cen stwierdzonych w wymienionych wyżej zgłoszeniach celnych. Konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru było ustalenie tej wartości przy zastosowaniu metody określonej w art. 30-31 WKC, to jest metody wartości transakcyjnej towarów podobnych. Jako podstawę ustalenia wartości celnej importowanego towaru metodą towarów podobnych, przyjęto cenę jednostkową koncentratu soku jabłkowego w wysokości 1,10 EUR/kg, zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym SAD Nr 444020/001340/2011 z dnia 28 grudnia 2011 r., uznając, że towar będący przedmiotem importu, objęty kodem CN 2009 79 98 (obowiązującym w roku 2012) oraz towar z materiału porównawczego, przyjęty do ustalenia wartości celnej o kodzie CN 2009 79 99 (obowiązującym w roku 2011) jest takim samym towarem. W ocenie DIC istniały także podstawy do zastosowania terminu określonego w art. 221 ust. 4 WKC, ponieważ dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego. Związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym postępowaniu karnemu, polegał na dołączeniu do zgłoszenia celnego faktury zawierającej zaniżoną wartość towaru, w celu umyślnego wprowadzenia organu celnego w błąd. Stworzenie mechanizmu transakcji łańcuchowych poprzez zakup na Ukrainie towaru przez firmę K, a następnie jego sprzedaż w tym samym dniu importerowi w Polsce za kwotę ponad trzykrotnie niższą spowodowało zaniżenie wartości celnej towaru i w konsekwencji uszczuplenie należności celnych i podatkowych, z tytułu importu koncentratu soku jabłkowego. Sąd I instancji po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 8 września 2016r. oddalił skargę Skarżącego. Podkreślił, że zgodnie z art. 78 WKC organy celne po dokonaniu zwolnienia towarów mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Jednym z takich działań jest możliwość odstąpienia od ustalenia wartości celnej na podstawie metody wartości transakcyjnej, przewidziane w art. 181a ust. 1 RWKC. Przepis ten stanowi, że organy celne nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej, jeżeli mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. W ocenie Sądu I instancji, organ celny zasadnie uznał, że zakup towaru dokonywany przez brytyjskiego sprzedawcę po cenie 1,80 EUR/kg, a następnie jego sprzedaż tego samego dnia na rzecz polskiego odbiorcy po cenie prawie 3-krotnie niższej, narusza zasady rachunku ekonomicznego i budzi uzasadnione wątpliwości. Porównując zgłoszenia celne przedmiotowego towaru oraz towarów podobnych przywożonych przez innych importerów w zbliżonym okresie, zasadnie organ powziął wątpliwości, bowiem cena koncentratu była o wiele wyższa niż cena towarów podobnych importowanych przez inne podmioty. Zauważył również, że daty i numery faktur wystawianych dla transakcji pomiędzy ukraińską firmą D. a brytyjskim sprzedawcą są tożsame z datami i numerami faktur wystawianych przez niego na rzecz Skarżącego, a cena koncentratu sprzedawanego firmie brytyjskiej była o wiele wyższa, niż cena tego koncentratu sprzedanego Skarżącej. Ponadto, towar został przemieszczony na jednym środku transportu (pojazd cysterna), od momentu jego załadunku u producenta B, bezpośrednio do odbiorcy końcowego, czyli do spółki E. Sąd uznał również, że materiał dowodowy uzasadniał przyjęcie powiązań pomiędzy firmami które dokonywały obrotu koncentratem w pierwszej fazie obrotu, w rozumieniu art. 29 ust. 1 lit d WKC, jednak okoliczność ta nie ma znaczenia w sprawie, bowiem podstawą do zakwestionowania wartości transakcyjnej stanowił art. 181a RWKC. W konsekwencji, w ocenie Sądu, organy zasadnie zakwestionowały wartość transakcyjną i na podstawie zebranych danych dostępnych w ogólnopolskiej bazie Alina, jak też informacji przekazanych przez Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w Warszawie, ustaliły, że ceny koncentratu soku jabłkowego brix 66, w zbliżonym okresie, były dużo wyższe niż wartość zadeklarowana w kontrolowanym zgłoszeniu celnym. Kształtowały się bowiem na poziomie od 1,10 do 1,75 EUR za kilogram. Skarżący natomiast nie wykazał, że zgodnie z art. 29 ust. 2 lit b ppkt ii WKC, cena 570 EUR/t, jest wartością zbliżoną do wartości celnej towarów identycznych lub podobnych ustalonej zgodnie za art. 30 ust. 2 lit c WKC. Skarżący nie wykazał również stosownie do art. 29 ust. 2 lit b ppkt iii WKC, że wartość 0,57 EUR/kg jest adekwatna cenowo do występujących w tym samym lub zbliżonym czasie wartości celnej identycznych lub podobnych towarów ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. d WKC, a więc metodą wartości kalkulowanej. Podkreślił, iż podnoszona przez Skarżącego konieczność wystąpienia do włoskich organów celnych o udostępnienie zgłoszeń celnych dotyczących dopuszczenia do obrotu koncentratu soku jabłkowego importowanego z Ukrainy, mogła jedynie wskazywać, że stara się on przekonać organ celny (mający poważne wątpliwości co do zadeklarowanej wartości transakcyjnej) o konieczności zastosowania innej zastępczej metody ustalenia wartości celnej towarów, niż wartość transakcyjna towarów podobnych, określona w art. 30 ust. 2 lit. b WKC. Wskazał, iż odmowa ustalenia wartości celnej w oparciu o metodę wartości transakcyjnej, warunkowana jest powzięciem przez organ celny "uzasadnionych wątpliwości", w rozumieniu art. 181a ust. 1 RWKC. W ocenie Sądu organy celne prawidłowo przyjęły, że cena transakcyjna w wysokości 570 EUR/t importowanego towaru, w sposób rażący odbiegała nie tylko od ceny 1800 EUR/t deklarowanej jako zapłaconej na dwóch poprzednich etapach obrotu handlowego tym samym surowcem, ale także od cen stosowanych w obrocie tym towarem na rzecz innych odbiorców na rynkach państw Wspólnoty (Niemcy). Skarżący nie kwestionował tych ustaleń, prezentując jedynie własny pogląd na temat ekonomicznych uwarunkowań 3-krotnego spadku ceny na ostatnim etapie obrotu. W opinii Sądu I instancji materiał dowodowy będący podstawą powzięcia "uzasadnionych wątpliwości" został zebrany i rozpatrzony z zachowaniem reguł procesowych wyrażonych w art. 120, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: ordynacja podatkowa) Sąd podzielił stanowisko organów celnych, że dokumenty nadesłane przez ukraińską administrację celną oraz dołączone do akt sprawy dokumenty Urzędu Podatkowego i Celnego w Wielkiej Brytanii posiadały walor dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 194 ordynacji podatkowej. Organy celne nie miały zatem podstaw do zakwestionowania prawdziwości wynikających z tych dokumentów informacji. W świetle zasady otwartego katalogu środków dowodowych (art. 180 § 1 ordynacji podatkowej), czynienie ustaleń w oparciu o dane pozyskiwane z ogólnopolskiego systemu danych Alina, czy też na podstawie informacji pozyskiwanych od innych jednostek, posiadających stosowne informacje, nie narusza zasad postępowania dowodowego, przy założeniu, że dowody te podlegają ocenie na podstawie całego materiału dowodowego (art. 191 ordynacji podatkowej), która w toku kontrolowanego postępowania także nie została naruszona. Podkreślił, że jeżeli podstawą wartości celnej towaru nie może być cena transakcyjna, stosownie do przepisu art. 30 WKC, wartość celną ustala się stosując w kolejności metody wymienione w ust. 2 tego artykułu, tj. wartości transakcyjnej towarów identycznych, wartości transakcyjnej towarów podobnych, wartości opartej na cenie jednostkowej albo wartości kalkulowanej. Natomiast dobór metody zastępczej, następuje drogą eliminacji. W konsekwencji za trafne uznał przyjęcie przez organ wartości transakcyjnej towarów podobnych jako metody ustalenia wartości celnej towaru. Zwłaszcza wobec braku danych pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych. Przy ustalaniu wartości celnej metodą towarów podobnych organ wziął pod uwagę ceny transakcyjne soku jabłkowego importowanego z Ukrainy przez firmę prowadzącą działalność i mającą siedzibę na terytorium Polski. Zgłoszenia celne pochodziły z dnia 19 i 28 grudnia 2011 r. i dotyczyły jednostkowego importu soku w ilości od 23 do 25 ton deklarowanej do poszczególnej odprawy celnej. Ze zgłoszeń tych wynikało, że cena soku o podobnych właściwościach, do importowanego przez Skarżącego, wynosiła 1,1 euro za kilogram w każdym przypadku. Na tej podstawie zasadnie ustalił wartość celną dla importowanego przez Skarżącego koncentratu soku jabłkowego - na poziomie 1,10 EUR/kg. Jak wskazał, wyceny towaru dokonano zgodnie z treścią przepisu art. 151 RWKC, doprecyzowującego zasadę ustalania wartości celnej. Wartość transakcyjna towarów importowanych, w przyjętych do porównania zgłoszeniach celnych z dnia 19 i 28 grudnia 2011 r. dotyczyła towarów sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i praktycznie rzecz biorąc w takich samych ilościach. Zgłoszenie celne Skarżącego dotyczyło importu 22 000 kg soku jabłkowego i było porównywalne do ilości zgłaszanych przez innego importera z Polski. W tych warunkach stosowanie przez organ celny korekt, o których mowa w art. 151 ust. 1 RWKC nie było konieczne. Stosownie do art. 151 ust. 3 RWKC, jeżeli stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów podobnych, to dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą wartość transakcyjną. W sprawie najniższa wartość transakcyjna przyjęta do porównania wynosiła 1,1 EUR/kg. Nadto, w ocenie Sądu I instancji, organy nie naruszyły art. 151 ust. 4 RWKC. Wprawdzie przy ustalaniu wartości celnej towaru organ celny dysponował zgłoszeniami celnymi, które dotyczyły towaru wyprodukowanego przez tego samego producenta, jednakże zostały one odrzucone, z powodu braku wiarygodności wskazanej w nich wartości transakcyjnej. Odnosząc się do kwestii retrospektywnego zarejestrowania długu celnego i zarzutu naruszenia przepisów art. 221 ust. 3 i 4 WKC poprzez wydanie decyzji po upływie trzech lat, Sąd I instancji zauważył, że powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych, co do zasady nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej (art. 221 ust. 3). Ustęp 4 przytaczanego przepisu wprowadza wyjątek od tej zasady, w myśl którego jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat, określonych w ust. 3. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2013 r., poz. 727 z późn. zm, dalej: prawo celne), w myśl którego w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. W rozpoznawanej sprawie dług celny powstał 19 marca 2012 r., czyli w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Pięcioletni termin określony art. 56 prawa celnego, upływał zatem co do zasady z dniem 19 marca 2017 r., przy czym wniesienie odwołania powodowało zawieszenie jego biegu na czas trwania procedury odwoławczej. Powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych poprzez doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w dniu 14 sierpnia 2015 r., a zatem przed upływem pięcioletniego terminu określonego w art. 56 prawa celnego. Zastosowanie dłuższego terminu powiadomienia dłużnika celnego o kwocie należności celnych było w warunkach rozpoznawanej sprawy w pełni uzasadnione. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE i polskich sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym to organy celne są zobowiązane do stwierdzenia, czy istnieje związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a popełnieniem czynu podlegającego postępowaniu karnemu, z zastrzeżeniem, że ustalenia takie są czynione wyłącznie na użytek postępowania zmierzającego do ustalenia należności celnych i w żaden sposób nie wpływają na ewentualną ocenę prawnokarną czynu, dokonywaną już przez właściwe organy ścigania i sądy. Przesłanka czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego nie wymaga przy tym istnienia ani wyroku skazującego, ani nawet wszczęcia postępowania karnego, lecz jedynie stwierdzenia popełnienia czynu, który podlega postępowaniu sądowemu w sprawach karnych. Wbrew zarzutom skargi Sąd I instancji uznał, iż organ celny sprostał wymogom zastosowania przedłużonego terminu powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego. Prawidłowo wskazał bowiem w decyzji, że uszczuplenie należności celnych podatkowych, będące konsekwencją wprowadzenia w błąd organu celnego co do rzeczywistej wartości importowanego towaru, wyczerpuje hipotezę przepisu art. 258 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny oraz art. 76 § 1 i art. 87 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy, co pociąga za sobą możliwość wszczęcia postępowania karnego skarbowego, natomiast wprowadzenie w błąd organu celnego miało miejsce, w czasie obowiązywania tych regulacji. Nadto, organ odwoławczy wykazał, że istnieje ścisły związek pomiędzy powstaniem długu celnego a czynem podlegającym karze w chwili jego popełnienia, tj. polegającym na dołączeniu do zgłoszenia celnego faktury wskazującej zaniżoną wartość transakcyjną towaru, wprowadzającą w błąd organ celny, co do jego wartości celnej. Sąd I instancji za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przepisów ordynacji podatkowej, w szczególności zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjnego postępowania. W jego ocenie, zgodnie z art. 229 ordynacji podatkowej do organu odwoławczego należała decyzja, czy przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. W sprawie nie wystąpiła też konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. O tym, czy postępowanie prowadzone przez organ odwoławczy stanowi uzupełnienie materiałów i dowodów, czy też wykracza poza granice wyznaczone tym przepisem, decyduje jego zakres oraz znaczenie badanych dowodów dla rozstrzygnięcia sprawy, oceniane na tle zebranego już materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie dodatkowo przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykraczało poza ramy wyznaczone w art. 229 ordynacji podatkowej. Postępowanie to uzupełniało materiał dowodowy prawidłowo zebrany przez organ I instancji, który w dacie orzekania dysponował postanowieniem o wszczęciu śledztwa. Zasada dwuinstancyjności daje stronie uprawnienie do dwukrotnego rozpatrzenia sprawy. Nie oznacza jednak, że rozpoznanie sprawy przez organy obu instancji ma nastąpić na podstawie "identycznego lub możliwie tożsamego" materiału dowodowego. Organ odwoławczy rozpoznał sprawę ponownie, w zgodzie z art. 127 ordynacji podatkowej, nie ograniczając się przy tym tylko do skontrolowania decyzji organu I instancji oraz rozpatrzenia zarzutów i wniosków odwołania. Za niezasadne Sąd I instancji uznał także zarzuty naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej., poprzez brak działań organów, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uchybienia proceduralne, przy gromadzeniu materiału dowodowego. W sprawie organy celne nie naruszyły zasad określonych w art. 187 § 1 oraz art. 188 ordynacji podatkowej, odmawiając przeprowadzenia zawnioskowanych dowodów, między innymi z przesłuchania w charakterze świadka dyrektora firmy K, opinii biegłego na okoliczność kosztów produkcji koncentratu jabłkowego w firmie B, czy wystąpienia z zapytaniem do organów celnych Włoch. W świetle zasady zupełności materiału dowodowego (art. 187 § 1 ordynacji podatkowej), samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje bowiem automatycznie konieczności ich uwzględnienia. Za niezasadne uznał również zarzut skargi, iż organ powinien był uwzględnić metodę wartości kalkulowanej przewidzianej w art. 30 ust. 2 lit. d WKC. Metoda ta może mieć zastosowanie wyłącznie w przypadku eliminacji metod ją poprzedzających (wymienionych w art. 30 ust. 2 lit. a, b i c WKC). Od powyższego wyroku Skarżący złożył skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego zmianę, poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazane sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie: 1. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122 art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 O.p. poprzez oddalenie skargi, pomimo prowadzenia przez organy obu instancji postępowania w sposób jednostronny i niepełny oraz dokonania przez organy obu instancji oceny dowodów w sposób dowolny, a nie swobodny, w tym zwłaszcza dopuszczenia się przez organy celne obu instancji naruszeń przepisów postępowania polegających na: a. bezzasadnej odmowie dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez Skarżącego, w tym zwłaszcza dowodu z opinii biegłego, na okoliczność kosztów wytworzenia koncentratu soku jabłkowego oraz dowodów z zeznań świadków na okoliczność ustalenie polityki cenowej producenta, a także składanych przez stronę wniosków dowodowych o zwrócenie się do właściwych władz celnych państw trzecich o nadesłanie zgłoszeń celnych, pomimo, iż okoliczności te miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem organy celne zobowiązane były do dokładnego zbadania transakcji w myśl art. 29 ust. 2 lit a) WKC celem ustalenia, czy powiązanie pomiędzy podmiotami miało wpływ na ocenę oraz czy faktycznie, w myśl art. 181a ust. 1 RWKC wystąpiły, uzasadnione okolicznościami sprawy, wątpliwości pozwalające na przyjęcie, iż zadeklarowana przez stronę wartość celna stanowi całkowitą, faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, co doprowadziło do bezzasadnego odstąpienia od ustalenia wartości celnej metodą transakcyjną i ustalenia jej metodą zastępczą; powyższe uchybienia miały oczywisty wpływ na wynik postępowania, albowiem w przypadku uzyskania powyższych dowodów, organ mógłby stwierdzić, iż uzasadnione wątpliwości nie występują, a co za tym idzie, brak jest podstaw do wydawania decyzji przy określeniu wartości celnej metodami zastępczymi z art. 30 WKC, b. orzekaniu przez organ II instancji w oparciu, nie o całość, lecz o część materiału dowodowego, a to z zupełnym pominięciem zawnioskowanych dowodów oraz treści wyjaśnień osób przesłuchiwanych w toczącym się postępowaniu karnym, wskazujących jednoznacznie, jakie było faktyczne tło transakcji oraz, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających przyjęcie popełnienia przez kogokolwiek czynu zabronionego i jakiegokolwiek jego związku z powstaniem długu celnego; co doprowadziło do błędnego i nieuzasadnionego dowodami wniosku, iż w sprawie doszło do popełnienia czynu zabronionego, mającego związek z powstaniem długu celnego, a co z kolei doprowadziło do wadliwego zastosowania art. 221 ust. 3 i 4 WKC poprzez wydanie decyzji określającej wysokość długu celnego po upływie 3 lat od powstania długu celnego pomimo zakazu płynącego z art. 221 ust. 3 WKC, c. dokonaniu dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, opartej po pierwsze na niepełnym materiale dowodowym, z uwagi na oddalenie wniosków dowodowych strony, mających na celu wykazanie istotnych okoliczności dotyczących sprawy, a po drugie z całkowitym pominięciem i nie odniesieniem się w jakimkolwiek stopniu do dowodów wskazujących na okoliczności uzasadniające twierdzenia przeciwne do tych przyjętych przez organy, zwłaszcza korzystnych elementów zeznań osób składających wyjaśnienia w postępowaniu karnym, wskazujących na brak popełnienia czynu oraz niezaniżenie w deklaracji celnej wartości celnej; powyższe błędy doprowadziły do poczynienia wadliwych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji do niezasadnego zastosowania art. 221 ust. 4 WKC, co spowodowało wydanie decyzji pomimo upływu terminu 3 letniego, wskazanego w art. 221 ust. 3 WKC, d. prowadzeniu postępowania w sposób jednostronny, niebudzący zaufania strony i niezmierzający do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co skutkowało oddaleniem wniosków dowodowych skarżącej w zakresie wskazanym powyżej, a w konsekwencji orzekaniu na niepełnym materiale dowodowym, co doprowadziło do bezzasadności zastosowania ar. 221 ust. 4 WKC, bezzasadnym zakwestionowaniu zadeklarowanej wartości celnej, a więc naruszeniu art. 181a ust. 1 RWKC. 2. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 221 ust. 4 WKC poprzez oddalenie skargi, pomimo, iż organy obu instancji zastosowały przepisy art. 221 ust. 4 WKC pomimo niewykazania przez organy obu instancji, iż dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, w tym zwłaszcza poprzez niewskazania popełnienia, jakiego typu czynu zabronionego dopatruje się organ (kwalifikacja prawna), niewskazania osoby sprawcy, niewykazania spełnienia przesłanek podmiotowych i przedmiotowych, jak również związku takiego czynu z powstaniem długu celnego, 3. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 221 ust. 3 i 4 WKC poprzez oddalenie skargi, pomimo dopuszczenia się przez organy obu instancji obrazy art. 221 ust. 3 i 4 WKC, polegającej na wydaniu w niniejszej sprawie decyzji po upływie 3 od dnia powstania długu celnego i niewykazania przez organy celne faktu popełnienia przestępstwa, mającego związek z powstaniem długu celnego, co skutkowało wydaniem decyzji po upływie terminu, w jakim może ona zostać wydana, 4. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. związku z art. 221 ust. 3 i 4 WKC poprzez oddalenie skargi, pomimo dopuszczenia się przez organy obu instancji obrazy art. 221 ust. 3 i 4 WKC, polegającej na wydaniu w sprawie decyzji po upływie 3 lat od dnia powstania długu celnego i niewykazania przez organy celne faktu popełnienia przestępstwa, mającego związek z powstaniem długu celnego, co skutkowało wydaniem decyzji po upływie termin, w jakim może ona zostać wydana, 5. art. 221 ust. 4 WKC poprzez jego wadliwą wykładnię i uznanie, iż w przypadku stwierdzenia przez organy celne popełnienia przestępstwa, umożliwiającego wydanie decyzji w terminie dłuższym niż 3 lata, organy nie mają obowiązku wykazać popełnienia tego przestępstwa, tj. wskazania wypełnienia przez ustalonego sprawcę zarówno wszystkich znamion podmiotowych jak i przedmiotowych danego typu czynu zabronionego, a przede wszystkim kwalifikacji prawnej czynu, co skutkowało wydaniem decyzji po upływie terminu, w jaki może ona zostać wydana. 6. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 181a ust. 1 RWKC poprzez oddalenie skargi pomimo dopuszczenia się przez organu obu instancji obrazy art. 181a ust. 1 RWKC, polegającej na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, że w sprawie występują uzasadnione wątpliwości co do tego, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, podczas gdy żaden z dowodów przeprowadzonych przez organy I i II instancji nie wskazuje na to, aby wartość celna była inna od ceny faktycznie zapłaconej, co skutkowało bezzasadnym zakwestionowaniem zadeklarowanej wartości celnej i wydaniem decyzji pomimo, iż postępowanie w niniejszej sprawie winno zostać umorzone, 7. art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 30 ust. 2 lit. b) WKC w związku z art. 151 ust. 1 RWKC poprzez oddalenie skargi pomimo dopuszczenia się przez organy obu instancji obrazy art. 30 ust. 2 lit. b) WKC w zw. z art. 151 ust. 1 RWKC poprzez ustalenie wartości celnej metodą porównania towarów podobnych, bez dokonania korekty z uwagi na ilość towaru importowanego pomimo, iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, iż w badanym okresie wystąpiła jakakolwiek transakcja podobna, zwłaszcza odnośnie ilości importowanego towaru, albowiem do porównania przyjęto transakcję dotyczącą importu towaru w ilości około 1 % ilości towarów stanowiących przedmiot umowy sprzedaży między skarżącą jako importerem a eksporterem, albowiem wartość ta przekraczała 2.000 ton, zaś do porównania przyjęto transakcję, na podstawie której doszło do importu 22 ton, organ zaś nie dysponował (z własnej winy) danymi pozwalającymi na dokonanie stosowanej korekty, nadto nie wykazano aby towary przyjęte do porównania charakteryzowała, względem towarów badanych, cecha zastępowalności na rynku, co miało bezpośredni wpływ na treść decyzji, albowiem w przypadku dokonania wskazanej korekty wartość ustalona w myśl tego przepisu powinna być znacznie niższa, jak również z tego powodu, iż w przypadku braku danych pozwalających na dokonanie korekty, zasadnym byłoby odstąpienie od metody zastępczej określonej w art. 30 ust. 2 lit. b) WKC i ustalenie wartości celnej metodą wskazaną w art. 30 ust. 2 lit. d) WKC z uwagi na wniosek skarżącej o pominięcie metody wskazanej w art. 30 ust. 2 lit. c) WKC; W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny. Rozpoznając je, w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów odwołujących się do art. 221 ust. 3 i 4 WKC. Zgodnie z art.221 ust 3 WKC powiadomienia dłużnika nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej. Natomiast ustęp 4 tego przepisu stanowi, że jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, sądowym sankcjom karnym, dłużnika można powiadomić, na warunkach przewidzianych obowiązującymi przepisami, po upływie terminu 3 lat, o którym mowa w ust. 3. W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (v. wyroki: z 17 czerwca 2010 r. w sprawie C-75/09, pkt 30, 32 – 35, a także z 23 lutego 2006 r. w sprawie C-201/04 Molenbergnatie, Zb.Orz.s. 1-2049, pkt 39, 53; z 16 lipca 2009 r. w sprawach połączonych C-124/08 i C-125/08 Snauwaert i in., pkt 21 – 23, 28 - 30 oraz z 16 października 2003 r. w sprawie C-91/02 Hannl-Hofstetter, Rec.s. I-12077, pkt 18 – 20) wyrażony został pogląd, że art. 221 ust. 3 zd. pierwsze WKC ustanawia normę w przedmiocie przedawnienia, zgodnie z którą powiadomienie o kwocie należności celnych przywozowych lub wywozowych podlegających zapłacie nie może zostać dokonane po upływie trzyletniego terminu, który biegnie od dnia powstania długu celnego, natomiast art. 221 ust. 4 WKC wprowadza wyjątek od tej zasady, zgodnie z którym na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, organy celne mogą dokonać powiadomienia po upływie wspomnianego terminu. Skuteczność powiadomienia dłużnika o kwocie należności celnych, po upływie trzyletniego terminu od dnia powstania długu celnego, zależy od wykazania przez organ, że wskutek czynu podlegającego ściganiu karnemu organ ten nie mógł określić dokładnej kwoty należności celnych podlegających, zgodnie z prawem, zapłacie. Sprawcą tego czynu nie musi być wyłącznie dłużnik, ale również inne osoby biorące udział w obrocie towarem. Przyjmuje się też, że art 221 ust. 4 WKC nie ustanawia jakiegokolwiek terminu przedawnienia ani podstaw zawieszenia lub przerwania biegu tego terminu. W szczególności, odmiennie od art. 221 ust. 3 WKC, art. 221 ust. 4 nie wymaga jakiegokolwiek zawieszenia biegu terminu przedawnienia, na czas trwania ewentualnego postępowania odwoławczego, zaś zawarte w art. 221 ust. 4 WKC odesłanie do "warunków przewidzianych w obowiązujących przepisach", z uwagi na fakt, że prawo UE nie zawiera wspólnych reguł określania zasad przedawnienia długu celnego, należy rozumieć w ten sposób, że odsyła ono do prawa krajowego poszczególnych państw członkowskich, które z kolei są zobowiązane do ustanowienia w tym zakresie reguł. W gruncie rzeczy organ celny, stosownie do art. 221 ust. 4 WKC, może więc powiadomić o długu celnym po upływie 3 lat, na warunkach ustanowionych w prawie krajowym, jeśli wykaże, że powstał on wskutek popełnienia czynu podlegającego ściganiu karnemu. Na gruncie polskiego prawa krajowego okres, w którym organ celny może powiadomić o długu celnym został ograniczony. Zgodnie z art. 56 prawa celnego, w brzmieniu właściwym dla sprawy, w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że w razie zaistnienia wskazanych w art. 221 ust. 4 WKC okoliczności organ celny może zawiadomić dłużnika o kwocie długu celnego po upływie trzech lat, lecz nie później niż przed upływem pięciu lat. Przepisy krajowe jak i unijne nie definiują pojęcia czynu podlegającego ściganiu karnemu, zaistnienie którego pozwala na powiadomienie dłużnika o długu celnym po upływie 3 lat. TSUE w wyroku z 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-62/06, dokonując interpretacji pojęcia "czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych" zawartego w art. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1697/79 z 24 lipca 1979 r. w sprawie odzyskiwania po dokonaniu odprawy celnej należności celnych przywozowych lub wywozowych, które były wymagane od osoby zobowiązanej do zapłaty za towary zgłoszone do procedury celnej przewidującej obowiązek uiszczenia takich należności (Dz. Urz. L 197, s. 1), wyraził pogląd, że dla możliwości zastosowania przewidzianego w art. 3 rozporządzenia nr 1697/79 odstępstwa w zakresie terminu przedawnienia odnoszącego się do pokrycia nieuzyskanych należności, przepis ten nie wymaga, aby organy ścigania danego państwa członkowskiego rzeczywiście wszczęły dochodzenie karne, które doprowadziło do skazania sprawców danego czynu, ani tym bardziej, by nie nastąpiło przedawnienie ścigania (teza 25). TSUE wskazał, że kwalifikacja czynu jako czynu podlegającego postępowaniu sądowemu w sprawach karnych, w rozumieniu art. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1697/79, leży w kompetencji organów celnych powołanych do określania dokładnej kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. TSUE podkreślił, że odstępstwo od trzyletniego terminu przedawnienia ma zastosowanie, gdy organy celne stwierdzą, że przyczyną braku możliwości określenia dokładnej kwoty, prawnie należnych wobec danego towaru opłat celnych przywozowych lub opłat celnych wywozowych, był czyn podlegający postępowaniu sądowemu w sprawach karnych. Stanowisko to zostało podtrzymane przez TSUE w wyroku z 16 lipca 2009 r. w sprawach C-124/08 i C-125/08. W orzecznictwie sądów administracyjnych również przyjmuje się, że do zastosowania art. 221 ust. 4 WKC, nie jest konieczne ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienia czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego. Podkreśla się przy tym, że wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego, był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. Obowiązkiem organu jest natomiast wykazanie istnienia związku przyczynowo - skutkowego między tym czynem a powstaniem długu celnego i to bez względu na to, czy czyn ten mógłby być (potencjalnie) zarzucony jego sprawcy, dłużnikowi wierzytelności celnej, działającemu w jego imieniu pełnomocnikowi lub osobie trzeciej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że organ celny prawidłowo powiadomił Skarżącego o długu celnym - decyzja I instancji określająca kwotę długu celnego oraz powiadamiająca dłużnika o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty z długu celnego została wydana 30 kwietnia 2015 r., a więc po upływie 3 lat, ale przed upływem 5 lat od powstania długu celnego z tytułu zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu towaru, tj. 12 marca 2012 r. Jak wynika z akt administracyjnych Prokuratura Okręgowa w Rzeszowie postanowieniem z 24 czerwca 2014 r., sygn. akt V Ds. 25/14 wszczęła śledztwo w sprawie popełnienia przestępstw polegających na wprowadzaniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej co do rzeczywistej wartości towaru, w postaci importowanego na teren Polski, z Ukrainy koncentratu soku jabłkowego, a w konsekwencji narażenie na uszczuplenie należności celnych i podatkowych, tj. o przestępstwo z art. 258 § 1 i 3 k.k., art. 76 § 1 k.k.s., art. 87 § 1 k.k.s. i innych, a co za tym idzie zaistniała przesłanka do zastosowania art. 56 prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 4 WKC. Podsumowując, za niezasadne należało uznać zarzuty kasacyjne ujęte w pkt 1. b), c) i d) oraz w pkt od 2 do 5 petitum skargi kasacyjnej. Jak zostało wcześniej wskazane wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego, w momencie popełnienia był zagrożony przez obowiązujące przepisy krajowe sankcją karną, co miało miejsce w tej sprawie. Powołane w ramach tych zarzutów przepisy p.p.s.a. (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i b) oraz art. 151) stanowią podstawę orzeczniczą dla sądu I instancji i zawierają przeciwstawne normy wynikowe regulujące sposób rozstrzygnięcia. Stąd też bez stwierdzenia naruszenia przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne, ewentualnie w połączeniu z przepisami regulującymi postępowanie celne, zarzut naruszenia tych norm nie może być skuteczny. Analiza treści zarzutów oraz towarzyszącej im argumentacji prowadzi do wniosku, że zasadniczym powodem podniesienia naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 188 i art. 190 ordynacji podatkowej jest brak akceptacji przez Skarżącego ustalonego w sprawie stanu faktycznego, co jest związane z odmową przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Stosownie do art. 174 pkt 2 i art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną był zobowiązany wskazać nie tylko konkretne przepisy prawa, ale też wyjaśnić, na czym polega to naruszenie oraz wykazać, że mogło ono wpłynąć w istotny sposób na rozstrzygnięcie sprawy, a więc taki, że gdyby do niego nie doszło to rozstrzygnięcie byłoby innej treści. Tego rodzaju rozważań skarga kasacyjna nie zawiera, natomiast podniesione przez Skarżącego argumenty nie są adekwatne do ustalonego przez organ stanu faktycznego sprawy. Również wnioskowane przez Skarżącego dowody, w świetle przepisów regulujących powstawanie należności celnych, a także zgromadzonego materiału dowodowego, nie mogły przynieść zamierzonego rezultatu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że zostały one sformułowane w podobny sposób jak wcześniejsze zarzuty, a więc na podstawie przepisów p.p.s.a. (w połączeniu z przepisami o.p.). Podstawą formułowania zarzutów były art. 181a ust. 1 RWKC oraz art. 29 ust. 2 lit. a) i art. 30 ust. 2 lit. b) WKC. Skarżący zarzucił organowi bezpodstawne odmówienie przyjęcia ceny transakcyjnej zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu towaru, jako wartości celnej towaru. Jego zdaniem organ nie wykazał, aby między podmiotami (kontrahentami) wystąpiły powiązania, o których mowa w art. 29 ust. 2 lit. a) WKC, mające wpływ na cenę towaru. Podniósł, że organ bezzasadnie odmówił dopuszczenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność kosztów wytworzenia koncentratu soku jabłkowego oraz dowodu z zeznań świadków na okoliczność ustalenia polityki cenowej producenta, a także zwrócenia się do właściwych władz celnych państw trzecich o nadesłane zgłoszeń celnych, w celu ustalenia czy powiązania występujące pomiędzy podmiotami miały wpływ na cenę transakcyjną, w rozumieniu art. 29 ust. 2 lit. a) WKC oraz czy wystąpiły uzasadnione wątpliwości, w rozumieniu art. 181a ust. 1 RWKC. Zdaniem Skarżącego spowodowało to wadliwe ustalenie wartości celnej metodą zastępczą określoną w art. 30 ust. 2 lit. b) WKC. Oznacza to, że rozważeniu należało poddać to, czy organ celny prawidłowo zakwestionował zadeklarowaną przez Skarżącego wartość towaru (koncentratu soku jabłkowego), a więc czy istniała podstawa do powzięcia uzasadnionych wątpliwości, a także, czy przyjęta przez organ metoda określenia wartości celnej towaru jest prawidłowa. Zgodnie z art. 181a ust. 1 RWKC, jeżeli zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Natomiast zgodnie z ustępem 2 tego przepisu, jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie. Z przepisu tego wynika więc, że organy celne nie są bezwzględnie związane wartością transakcyjną towaru, deklarowaną przez importera towaru, mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez stronę. Występujący w tym przepisie zwrot uzasadnione wątpliwości nie został bliżej zdefiniowany przez prawodawcę, jest to zatem zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie nadaje organ celny, na gruncie stanu faktycznego danej sprawy. Nie ma bowiem jednego, jednolitego wzoru wymagań dotyczących zgłoszenia celnego. Stosownie do okoliczności każdego indywidualnego przypadku zgłaszający powinien przedstawić i ujawnić wszystkie dokumenty i informacje odnoszące się do importowanego towaru, niezbędne do przeprowadzenia procedury celnej, w tym do prawidłowego ustalenia jego wartości celnej. W związku z tym, wypada wskazać, że złożenie w urzędzie celnym deklaracji powoduje z jednej strony, przyjęcie odpowiedzialności przez osobę (zgłaszającego, każdą osobę bezpośrednio lub pośrednio zainteresowaną zawodowo operacjami, jak i każdą inną osobę posiadającą dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane), za prawidłowość i kompletność danych podanych w deklaracji, autentyczność dokumentów przedstawionych na poparcie tych danych, oraz obowiązek dostarczenia każdej dodatkowej informacji lub dokumentu potrzebnego dla ustalenia wartości celnej towarów (art. 178 ust. 4 RWKC), a z drugiej strony, organy celne są uprawnione do dokonywania kontroli deklarowanych wartości celnych towarów (art. 78 WKC). W stanie faktycznym sprawy organ ustalił, że importowany towar miał trzykrotnie większą wartość, niż zadeklarował Skarżący. Skarżącemu, nie udało się przy tym wykazać żadnych obiektywnych przyczyn, dla tak znacznego obniżenia wartości celnej tego towaru. Jako przyczynę takiego stanu rzeczy Skarżący podnosił szereg okoliczności, w tym, że na Ukrainie nie ma możliwości odzyskania przez kontrahenta ukraińskiego naliczonego podatku VAT. Podniosła też, że widniejąca na fakturze kwota jest kwotą należną i ostateczną, a istniejące powiązania między kontrahentami nie miały wpływu na cenę towaru, czego potwierdzeniem miały być wnioskowane przez nią dowody na okoliczność kosztów wytworzenia koncentratu oraz polityki cenowej producenta. Zaprezentowane przez Skarżącego stanowisko nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym przez organ materiale dowodowym (protokół kontroli postimportowej wraz z załącznikami, pismo z 18 września lipca 2014 r. ukraińskich władz celnych zawierające informacje i dokumenty, pismo z 3 grudnia 2014 r. brytyjskich władz celnych oraz otrzymane dokumenty z Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie), włączonego do akt sprawy. Wynika z niego, że: - towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego został wielokrotnie sprzedany, tj. producent B z Ukrainy sprzedał koncentrat soku jabłkowego firmie D z Ukrainy, ta następnie sprzedała firmie C, za cenę jednostkową 1,80 EUR/kg, a ta dalej, wnoszącemu skargę kasacyjną, za cenę jednostkową 0,57 EUR/kg, na co zostały wystawione faktury, - towar został przetransportowany bezpośrednio z firmy producenta do podmiotu krajowego, tym samym środkiem transportowym, - w łańcuchu transakcji uczestniczyły powiązane osobowo i kapitałowo firmy ukraińskie, polskie i brytyjskie, założone, jak wyraził się w czasie przesłuchania w Prokuraturze organizator stworzonego systemu T.B., dla celów odzyskania podatku VAT na Ukrainie, - przyjęty system rozliczeń między kontrahentami był oparty na zapłacie na telefoniczne polecenie ze wskazaniem do jakiej firmy należy dokonać przelewu i w jakiej kwocie, co nie wynika ani z obowiązujących w tym zakresie uregulowań, ani też nie odpowiada przyjętym w obrocie gospodarczym dobrym praktykom. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane powyżej okoliczności potwierdzają prawidłowość zakwestionowania przez organ zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej towaru. Organ celny wykazał bowiem, że w obrocie koncentratem soku jabłkowego doszło do stworzenia procederu, polegającego na wprowadzeniu do obrotu tym towarem założonych w tym celu tzw. podmiotów "pośredniczących", których zadaniem było de facto wystawianie faktur nie odzwierciedlających rzeczywistego przebiegu zdarzeń, co nie ma nic wspólnego z obrotem gospodarczym, prawnie chronionym. Odnosząc się natomiast do drugiej kwestii należy wskazać, że zgodnie z art. 29 WKC ust. 1 wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, pod warunkiem że: a. nie istnieją ograniczenia w dysponowaniu lub użytkowaniu towarów przez kupującego inne niż ograniczenia, które: - są nakładane lub wymagane przez prawo bądź przez władze publiczne we Wspólnocie – ograniczają obszar geograficzny, na którym towary mogą być odsprzedane, lub - nie mają istotnego wpływu na wartość towarów, b. sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość, w odniesieniu do towarów, dla których ustalana jest wartość celna, nie może zostać ustalona, c. jakakolwiek część dochodu z odsprzedaży, dyspozycji lub późniejszego użytkowania towarów przez nabywcę nie przypada bezpośrednio lub pośrednio sprzedającemu, chyba że zgodnie z art. 32 może zostać dokonana odpowiednia korekta, d. kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani lub też, w przypadkach gdy są powiązani, wartość transakcyjna może, zgodnie z ust. 2, być zaakceptowana na potrzeby celne. Zgodnie natomiast z ust. 2. tego przepisu: a. przy ustalaniu, czy wartość transakcyjna jest do zaakceptowania dla celów stosowania ust. 1, fakt, iż kupujący i sprzedawca są ze sobą powiązani, nie stanowi sam w sobie wystarczającej podstawy do niezaakceptowania wartości transakcyjnej. Gdy okaże się to konieczne, okoliczności dotyczące sprzedaży bada się, a wartość transakcyjną akceptuje, pod warunkiem że powiązanie nie wpłynęło na cenę. Jeżeli na podstawie informacji uzyskanych od zgłaszającego lub z innych źródeł organy celne mają powody, aby uznać, że powiązanie wpłynęło na cenę, powody takie podaje się zgłaszającemu i zapewnia mu możliwość ustosunkowania się do nich. Na żądanie zgłaszającego informacja o takich powodach zostaje przedstawiona w formie pisemnej. b. w przypadku transakcji między osobami powiązanymi wartość transakcyjna jest akceptowana, a towary wyceniane zgodnie z ust. 1, o ile zgłaszający udowodni, że taka wartość jest zbliżona do jednej z występujących w tym samym lub w zbliżonym czasie: i) wartości transakcyjnej przy sprzedaży kupującemu, w żadnym konkretnym przypadku niepowiązanemu ze sprzedawcą, identycznych lub podobnych towarów, które mają zostać wywiezione do Wspólnoty, ii) wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. c), iii) wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. d). Przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy we właściwy sposób uwzględnić różnice w poziomie handlu, różnice ilościowe, elementy wymienione w art. 32 oraz koszty poniesione przez sprzedawcę przy transakcjach sprzedaży, w których on i kupujący nie są powiązani, a koszty te nie są ponoszone przez sprzedającego w transakcjach sprzedaży, w której on i kupujący są powiązani. c. kryteria określone w lit. b) stosuje się z inicjatywy zgłaszającego tylko do celów porównawczych. Wartość zastępcza nie może być ustalana na mocy przepisu tej litery. Zgodnie z ustępem 3 tego przepisu: a. ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego. Płatność niekoniecznie musi zostać dokonana w formie przelewu pieniężnego. Płatność może być dokonana za pomocą akredytyw lub zbywalnych instrumentów płatniczych i może zostać dokonana bezpośrednio lub pośrednio. b. działania, włączając w to działalność marketingową, podjęte przez kupującego na jego własny rachunek, inne niż te, których doliczenie przewidziane jest w art. 32, nie są uznawane za pośrednią płatność na rzecz sprzedającego, nawet jeżeli mogłyby być uznane za korzystne dla sprzedającego lub zostały podjęte na podstawie porozumienia ze sprzedawcą, a ich koszt nie będzie doliczony do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej przy ustalaniu wartości celnej przywożonych towarów. Natomiast według art. 30 WKC ust. 1. Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Zgodnie z ust. 2 tego przepisu, wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest: a. wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna, b. wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna, c. wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami, d. wartość kalkulowana, która jest sumą: - kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów; - kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty; - kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e). Z kolei zgodnie z art. 31 WKC ust.1 jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i. 30, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami – porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., – artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., – przepisów niniejszego rozdziału. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu wartość celna ustalana z zastosowaniem ust. 1 nie może być określana na podstawie: a. ceny sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie, b. systemu polegającego na przyjmowaniu na potrzeby celne wyższej z dwóch alternatywnych wartości, c. ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu, d. kosztów produkcji innych niż wartość kalkulowana, która została ustalona dla identycznych lub podobnych towarów na podstawie art. 30 ust. 2 lit. d), e. cen na wywóz do kraju niebędącego częścią obszaru celnego Wspólnoty, f. minimalnych wartości celnych, lub, g. arbitralnych lub nieprawdziwych wartości. Z przywołanej regulacji wynika, że zakwestionowanie wartości transakcyjnej towaru, wskazanej w fakturze zakupu dołączonej do zgłoszenia celnego, pozwala na ustalenie wartości celnej towaru na podstawie art. 30 - 31 WKC, według metod i kolejności wskazanych w tych przepisach. W okolicznościach tej sprawy organy zastosowały art. 30 ust. 2 lit. b) WKC oraz art. 142 ust. 1 lit. d) i art. 151 RWKC, co należy uznać za poprawne. Organ nie znalazł bowiem danych pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych, co ewentualnie pozwalałoby na zastosowanie metody określonej w art. 30 ust. 2 lit. a) WKC. Znalazł natomiast, w ogólnopolskiej bazie Alina, kilka zgłoszeń celnych dokonywanych przez inne firmy sprowadzające na rynek krajowy koncentrat soku jabłkowego, w zbliżonym czasie, z których wynika, że cena jednostkowa towaru wynosiła 1.10 EUR/kg, a nie jak zadeklarowała strona 0,57 EUR/kg. Również z informacji otrzymanych z Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w Warszawie wynika, że w okresie od listopada 2011 r. do kwietnia 2012 r. cena ta wynosiła 1,03 EUR/kg, 1,16 EUR/kg, 1,11 EUR/kg, 1,75 EUR/kg, 1,37 EUR/kg i 1,04 EUR/kg. Zgodnie z art. 142 ust. 1 lit. d) RWKC towary podobne oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towarów, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne. Natomiast zgodnie z art. 151 RWKC: 1. W celu stosowania art. 30 ust. 2 lit. b) Kodeksu (wartość transakcyjna towarów podobnych) wartość celna ustalana jest w odniesieniu do wartości transakcyjnej towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna. W przypadku gdy nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, przyjmuje się wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedawanych na innym poziomie handlu i/lub w innych ilościach, skorygowaną o różnice wynikające z poziomu handlu i/lub ilości, pod warunkiem że tego rodzaju korekta może być dokonana na podstawie przedłożonych dowodów, jednoznacznie potwierdzających zasadność i prawidłowość korekty, niezależnie od tego, czy taka korekta prowadzi do zwiększenia, czy też zmniejszenia wartości. 2. W przypadku gdy koszty określone w art. 32 ust. 1 lit. e) Kodeksu są włączone do wartości transakcyjnej, dokonywana jest korekta w celu uwzględnienia istotnych rozbieżności w takich kosztach i opłatach między towarami przywożonymi a towarami podobnymi, wynikających z różnic w odległościach i rodzajach transportu. 3. Jeżeli, stosując przepisy niniejszego artykułu, stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów podobnych, to dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą wartość transakcyjną. 4. W celu stosowania niniejszego artykułu wartość transakcyjna towarów wytworzonych przez inną osobę jest brana pod uwagę tylko wtedy, jeżeli na podstawie ust. 1 nie można stwierdzić wartości transakcyjnej dla towarów podobnych wytworzonych przez tę samą osobę, która wyprodukowała towary, których wartość celna ma zostać określona. 5. Do celów niniejszego artykułu wartość transakcyjna przywożonych towarów podobnych oznacza wartość celną uprzednio określoną, zgodnie z art. 29 Kodeksu, skorygowaną zgodnie z ust. 1 i 2 niniejszego artykułu." Zatem poszukując ceny porównawczej organ był zobowiązany uwzględnić takie kryteria jak: podobny rodzaj towaru, podobna ilość, zbliżony przedział czasowy, te same warunki dostawy czy też ten sam kierunek handlu. W stanie sprawy organ wziął pod uwagę tylko te zgłoszenia celne, które odpowiadały tym kryteriom i nie zostały zakwestionowane przez organy celne. Z tego względu za bezzasadne należało uznać zarzuty wnoszącej skargę kasacyjną, że doszło do ustalenia wartości towaru z naruszeniem wskazanych wcześniej przepisów. Zgłoszenia celne dokonane przez inne podmioty, które obejmowały towar wyprodukowany w firmie B na Ukrainie, a które zostały zakwestionowane przez właściwe dla tych zgłoszeń urzędy celne (w Zamościu, Rzeszowie, Lublinie oraz Przemyślu) nie mogły stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej towaru będącego przedmiotem tego postępowania jako niewiarygodne. Brak było też podstaw do ustalenia cen transakcyjnych na podstawie cen wykazanych w dostawach tego towaru do Włoch i na Węgry, ponieważ jak wskazał organ towar objęty tymi transakcjami był towarem o niższej klasie jakości. Tym samym za niecelowe, nieekonomiczne oraz bezzasadnie wydłużające postępowanie należało uznać występowanie do organów administracji celnej tych państw o udzielenie informacji na temat wartości celnej zgłoszonych towarów. Również bezproduktywne byłoby prowadzenie wyjaśnień na okoliczność kosztów wytworzenia oraz prowadzonej przez producenta polityki cenowej wytwarzanych przez niego wyrobów, ponieważ jak wynika z ustaleń w sprawie stworzony system obrotu tym towarem miał na celu odzyskanie podatku VAT na Ukrainie, a więc temu celowi, jak należy przypuszczać, miały też służyć ustalane przez tzw. pośredników ceny towaru. W realiach sprawy przy obliczaniu wartości celnej towaru nie było też podstaw do dokonania korekty przyjętej za podstawę wyliczeń ceny jednostkowej, z uwagi na występującą różnicę w poziomie handlu i ilościach. Zgodnie z art. 141 RWKC: 1. Do celów stosowania przepisów art. 28-36 Kodeksu oraz przepisów niniejszego tytułu Państwa Członkowskie postępują zgodnie z przepisami ustanowionymi w załączniku 23. Przepisy ustanowione w pierwszej kolumnie załącznika 23 są stosowane zgodnie z odpowiednią uwagą interpretacyjną zamieszczoną w drugiej kolumnie. 2. Przepisy załącznika 24 stosuje się, jeżeli przy określaniu wartości celnej konieczne jest odwołanie się do ogólnie przyjętych zasad rachunkowości." Odnośnie do art. 30 ust. 2 lit. b) WKC uwaga interpretacyjna wskazuje, że organ celny, wszędzie tam gdzie jest to możliwe, posługuje się sprzedażą towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlowym i w zasadzie w tych samych ilościach, co towary, dla których ustalana jest wartość. A w przypadku nie stwierdzenia tego rodzaju sprzedaży należy posługiwać się sprzedażą towarów podobnych, które spełniają którykolwiek z trzech wymienionych w tabeli warunków (sprzedaż na tym samym poziomie handlowym, lecz w innych ilościach; sprzedaż na innym poziomie handlowym, lecz w zasadzie w tych samych ilościach; sprzedaż na innym poziomie handlowym i w innych ilościach), a następnie dokonanie korekty na podstawie dowodów rzeczowych. Podobne uregulowanie ma art. 151 ust. 1 RKWC. Wobec powyższego nie można zgodzić się z Skarżącym, że w stanie sprawy przy obliczaniu wartości celnej towaru należało zastosować korektę z uwagi na różnicę w ilości. Transakcja dokonana przez Skarżącego oraz transakcja porównawcza dotyczy podobnych ilości towaru. Organ porównuje bowiem ilość towaru wynikającą z konkretnej dostawy (konkretnego zgłoszenia). Uwzględnienie w analizie ilości towaru wynikającej z umowy z 27 lutego 2012 r. (aneksowanej 6 i 23 marca 2012 r.), na podstawie której strona miała zakupić ok. 2.400 ton koncentratu soku jabłkowego, byłoby niezgodne z art. 151 ust. 1 RWKC. Z przedmiotowej umowy wynika, że dostawa towaru miała następować sukcesywnie do końca 2012 r., natomiast z treści przepisu wynika, że porównaniu powinny być poddane dostawy w zbliżonym przedziale czasowym. Tak sytuacja miała miejsce w tej sprawie – każda z porównywanych partii towaru odpowiadała zarówno wymogom czasowym (uwzględniony okres to ok. 90 dni), jak i ilościowym. Za takim przyjęciem analizy cen przemawia też sezonowość importu koncentratu soku jabłkowego. Innymi słowy brak było podstaw do obliczenia wartości celnej towaru z zastosowaniem korekty co do ilości, ponieważ jak wykazał organ przedmiotem porównania były towary importowane na tym samym poziomie handlu. Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzuty ujęte w pkt 1. a), d) oraz w pkt 6 i 7 petitum skargi kasacyjnej. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Sąd nie uwzględnił wniosku organu o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, zawartego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ nie był bowiem reprezentowany na przed NSA, przez pełnomocnika, w związku z czym brak było podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z tego tytułu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło