I GSK 2486/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 14 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Zarządu Województwa Małopolskiego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 82/18 w sprawie ze skargi Gminy Świątniki Górne na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 22 listopada 2017 r. nr FE-III.432.1.977.2017 w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 82/18, w sprawie ze skargi Gminy Świątniki Górne uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 22 listopada 2017 r. w przedmiocie negatywnej oceny projektu. Oceniając dopuszczalność skargi w tej sprawie, Sąd I instancji wskazał, że ustawa z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1460 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) w art. 38 wyróżnia dwa tryby wyboru projektów do dofinansowania: konkursowy i pozakonkursowy. Ten ostatni zastosowany został względem projektu skarżącej. Sąd zauważył, że ustawa wdrożeniowa nie przewiduje dla trybu pozakonkursowego procedury odwoławczej, a § 34 Regulaminu przygotowania i oceny projektów realizowanych w trybie pozakonkursowym, odwołując się a contrario do treści art. 53 cyt. ustawy, stanowi, że w przypadku negatywnej oceny projektu znajdującego się w Wykazie projektów zidentyfikowanych przez Instytucję Zarządzającą RPO WM w ramach trybu pozakonkursowego, wnioskodawcy nie przysługują środki odwoławcze. Do zaskarżonego rozstrzygnięcia nie stosuje się także, na mocy art. 50 ww. ustawy, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu I instancji, informację Instytucji Zarządzającej o negatywnej ocenie projektu w ramach trybu pozakonkursowego należy zaliczyć do wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zaskarżone rozstrzygnięcie ma bowiem charakter władczy (jednostronnie kształtuje sytuację prawną skarżącej gminy w postępowaniu o dofinansowanie jej projektu), pochodzi od organu administracji publicznej w granicach jego kompetencji oraz dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Jakkolwiek żaden przepis ustawy wdrożeniowej nie przyznaje stronie uprawnienia do uzyskania dofinansowania, niemniej jednak przez to, że przewiduje taką możliwość, należy przyjąć, że uprawnienie do uzyskania dofinansowania wynika pośrednio z przepisów ww. ustawy. Zgodnie z art. 37 ustawy wdrożeniowej, podmiot ubiegający się o dofinansowanie ma prawo do oceny jego wniosku w procedurze gwarantującej przejrzystość, rzetelność i bezstronność wyboru projektu. W świetle cyt. ustawy odnośnie do trybu konkursowego takimi gwarancjami są protest i skarga do sądu administracyjnego. Natomiast w odniesieniu do trybu pozakonkursowego, biorąc pod uwagę konstytucyjne prawo do sądu, WSA uznał, że gwarancją taką będzie dopuszczalność drogi sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Uznawszy dopuszczalność drogi sądowej w tej sprawie, Sąd I instancji rozpoznał ją co do istoty i uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. Wyrok wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi organu w dniu 9 kwietnia 2018 r. (ZPO – k. 118 akt sądowych). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Zarząd Województwa Małopolskiego, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na biurze podawczym w dniu 9 maja 2018 r. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny pozostawił skargę kasacyjną organu bez rozpatrzenia na podstawie art. 62 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy wdrożeniowej. Orzekł też o zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna została złożona po terminie, o którym mowa w art. 62 ust. 1 zd. 1 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z tym przepisem, wnioskodawca lub właściwa instytucja pośrednicząca lub zarządzająca może wnieść skargę kasacyjną, wraz z kompletną dokumentacją, bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zdaniem NSA, skoro organ otrzymał wyrok WSA w dniu 9 kwietnia 2018 r., to 14-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej do NSA upłynął 23 kwietnia 2018 r. (poniedziałek). W tej sytuacji skargę kasacyjną wniesioną do WSA w Krakowie w dniu 9 maja 2018 r., a przekazaną NSA 20 czerwca 2018 r. (data wpływu do biura podawczego NSA – 25 czerwca 2018 r.) należało uznać jako złożoną po terminie i pozostawić bez rozpatrzenia – zgodnie z art. 61 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy. Postanowienie NSA doręczono pełnomocnikowi organu w dniu 13 sierpnia 2018 r. W dniu 20 sierpnia 2018 r. organ złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 82/18. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że przepisy powołane przez NSA w postanowieniu z 26 lipca 2018 r. dotyczą trybu konkursowego wyboru projektów do dofinansowania, podczas gdy z akt sprawy jednoznacznie wynika, że sprawa niniejsza dotyczy wyboru projektu w trybie pozakonkursowym, przez co postępowanie sądowoadministracyjne regulowane jest wyłącznie w p.p.s.a. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., co wyraźnie zaakcentował w skardze do WSA skarżąca gmina, a Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku podzielił ten pogląd. Zdaniem organu, niniejsza sprawa nie jest sprawą, do której mają zastosowanie przepisy ustawy wdrożeniowej regulujące postępowanie sądowoadministracyjne. Biorąc jednak pod uwagę, że postanowienie NSA o pozostawieniu skargi kasacyjnej bez rozpatrzenia jest ostateczne i niezaskarżalne, a z mocy art. 153 p.p.s.a. sąd rozpatrujący niniejszy wniosek jest związany oczywiście błędnym, w ocenie organu, poglądem prawnym wyrażonym w ww. postanowieniu, zgodnie z którym doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, organ zwrócił się do sądu z wnioskiem o jego przywrócenie, zachowując warunki określone w art. 87 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek organu zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej zostało stwierdzone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnymi z dnia 26 lipca 2018 r., którego pogląd prawny jest dla składu orzekającego w niniejszej sprawie wiążący, co wynika z art. 170 p.p.s.a. W sytuacji doręczenia pełnomocnikowi organu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 9 kwietnia 2018 r., 14-dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 62 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, a który NSA przyjął za właściwy w tej sprawie, upływał w dniu 23 kwietnia 2018 r. Skargę kasacyjną od ww. wyroku organ złożył po upływie tego terminu, tj. 9 maja 2018 r., za pośrednictwem WSA, który przekazał ją Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 25 czerwca 2018 r. Z faktem uchybienia terminowi zgadza się pełnomocnik organu i w konsekwencji, z uwagi na niezłożenie skargi kasacyjnej w terminie, który NSA przyjął w tej sprawie za prawidłowy, złożył wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Jako przyczynę uchybienia terminu organ wskazał fakt, że nie mógł on przewidzieć, że Naczelny Sąd Administracyjny przyjmie za właściwy inny termin do złożenia skargi kasacyjnej w tej sprawie (wynikający z ustawy wdrożeniowej) niż był przyjęty przez Sąd I instancji (wynikający z p.p.s.a.). Wobec powyższego, zdaniem NSA, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął swój bieg w dniu doręczenia organowi postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia skargi kasacyjnej, tj. 13 sierpnia 2018 r. Zatem wniosek z 20 sierpnia 2018 r. złożony został w ustawowym terminie. Wraz z wnioskiem organ dokonał spóźnionej czynności poprzez złożenie skargi kasacyjnej. Odnosząc się natomiast do kwestii wykazania przez organ braku winy w uchybieniu terminu, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że argumentacja przedstawiona we wniosku przemawia za zasadnością przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji wyraźnie stwierdził, że dopuszczalność drogi sądowej w tej sprawie wynika z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Chcąc zaskarżyć to orzeczenie, organ przyjął zatem termin i tryb wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. Trudno więc w tej sytuacji mówić o winie organu w uchybieniu terminu, o którym mowa w art. 62 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, a którego zastosowanie w niniejszej sprawie zostało przesądzone dopiero postanowieniem z 26 lipca 2018 r. Innymi słowy, w chwili składania skargi kasacyjnej organ miał uzasadnione podstawy do uznania, że wnosi środek zaskarżenia w przepisanym terminie, zatem – w ocenie NSA – uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej nie było przez organ zawinione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.