I SA/Kr 82/18

WyrokWSA w Krakowie2018-02-23

Skład orzekający: Inga Gołowska, Piotr Głowacki, Urszula Zięba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy negatywna ocena formalna wniosku o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, dokonana w trybie pozakonkursowym, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej?
Ratio decidendi
Negatywna ocena formalna wniosku o dofinansowanie projektu w trybie pozakonkursowym, która jednostronnie kształtuje sytuację prawną wnioskodawcy i pozbawia go prawa do ubiegania się o środki publiczne, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 PPSA, mimo braku ustawowej procedury odwoławczej. Sąd uznał, że Instytucja Zarządzająca nie może lakonicznie stwierdzić braku kwalifikowalności projektu, lecz musi szczegółowo uzasadnić swoje stanowisko, rozważyć podejście merytoryczne i wyjaśnić ewentualne rozbieżności w dokumentacji.
Stan faktyczny
Gmina Ś. zaskarżyła rozstrzygnięcie Zarządu Województwa negatywnie oceniające formalnie jej wniosek o dofinansowanie budowy sieci kanalizacji sanitarnej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Organ uznał, że postępowanie środowiskowe było niezgodne z przepisami unijnymi, ponieważ zostało przeprowadzone po wydaniu pozwolenia na budowę. Gmina zarzuciła naruszenie zasad rzetelności, przejrzystości oraz przepisów KPA. Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Zarządu Województwa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Piotr Głowacki (spr.) WSA Urszula Zięba Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Gminy Ś. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia 22 listopada 2017 r. Nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, II. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych. Sygn. akt I SA/Kr 82/18. UZASADNIENIE Zaskarżonym rozstrzygnięciem Zarządu Województwa z dnia 22 listopada 2017r. znak; [...] - Instytucji Zarządzającej Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 - 2020 (ROP WM), (Działanie 5.3 - Ochrona zasobów wodnych; Podziałanie 5.3.1 - Gospodarka wodno - kanalizacyjna - zit) negatywnie oceniono formalnie wniosek nr [...] G. G. o dofinansowanie budowy sieci kanalizacji sanitarnej. W uzasadnieniu podano, iż do wniosku dołączono następujące dokumenty w zakresie oddziaływania projektu na środowisko: - kopię opinii Starostwa Powiatowego w K. z dnia 26.09.2017r. znak AB. 1610.6.93.2017 zawierającą stanowisko, czy przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko na etapie uzyskiwania pozwolenia na budowę [...] jest tożsama z przeprowadzoną oceną na etapie uzyskania decyzji środowiskowej w 2017r.; - kopię decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 8.06.2017r. znak: [...] w sprawie braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; - kopię pisma Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. z dn. 24.06.2016r. znak: [...] zawierającą stanowisko RDOŚ, co do procedury oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji; - kopię postanowienia Starostwa Powiatowego w K. z dnia 15.03.2006r. znak: [...] zwalniające wnioskodawcę z obowiązku sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia. Według organu w odniesieniu do postępowania środowiskowego, w tym ocen oddziaływania na środowisko, dopiero ustawa z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: "ustawa z 2008r.") w sposób pełny i prawidłowy implementowała do polskiego porządku prawnego zapisy dyrektywy środowiskowej tj. Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2001/42/EW z dnia 27 czerwca 2001r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz. Urz. UE L 197 z 21 lipca 2001r.) i Dyrektywy Rady nr 85J/337/ EWG z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. UE L 175 z 5 lipca 1985r. z późn.zm.), Dyrektywy Rady nr 92/34/EWG z dnia 21 maja 1992r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. UE L206 z 22 lipca 1992r). W świetle powyższego jedynie postępowanie środowiskowe przeprowadzone w oparciu o w/w. ustawę z 2008r. będzie zgodne z przepisami unijnymi w zakresie ochrony środowiska, a w konsekwencji, jedynie projekt, w odniesieniu do którego takie postępowanie było prowadzone, będzie mógł uzyskać dofinansowanie ze środków RPO WM 2014-2020. Przedmiotowe postępowanie środowiskowe jest niezgodne z przepisami unijnymi w zakresie terminu jego prowadzenia tzn. jak wynika z przedstawionych dokumentów postanowienie o braku konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko zostało wydane w marcu 2006r., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została uzyskana w dniu 8 czerwca 2017r. , czyli po wydaniu pozwolenia na budowę. Wnioskodawca uzyskał decyzję pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji w dniu 10 maja 2005r. i w oparciu o jej postanowienia realizowana była inwestycja. Powyższe pozostaje w sprzeczności z postanowieniami przepisów unijnych, które wymagają przeprowadzenia postępowania środowiskowego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę na realizację inwestycji. Zgodnie bowiem z przepisami dyrektywy OOŚ ocena oddziaływania danego przedsięwzięcia ma zostać przeprowadzona przed uzyskaniem "zezwolenia na inwestycję" (art. 2 ust 1 tejże dyrektywy) rozumianego jako "decyzja właściwej władzy lub władz, na podstawie której wykonawca otrzymuje prawo do wykonania przedsięwzięcia", przez którą w polskim systemie prawnym należy rozumieć decyzję o pozwoleniu na budowę, wydaną zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowalne. Dodatkowo w świetle zapisów art. 72 ust. 1 pkt. 1 ustawy OOŚ wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwolenie na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowalnego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowalnych - wydanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Postępowanie środowiskowe dla przedmiotowego projektu nie spełnia w/w. wymogu. Z przedstawionego przez wnioskodawcę pisma z RDOŚ wydanego w dniu 24.06.2016r. wynika, iż brak jest obecnie podstaw do ponownego przeprowadzenia postępowania środowiskowego, a decyzje o pozwoleniu na budowę wydane przed wejściem w życie ustawy z 2008r. wydane na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów zachowują moc. Powołane stanowisko RDOŚ jest prawidłowe, jednakże pozostaje bez wpływu na ocenę postępowania środowiskowego przeprowadzonego dla przedmiotowego projektu, albowiem istotą problemu nie jest to, że postępowanie środowiskowe było zgodne z ówcześnie tj. w latach 2004-2006 obowiązującymi przepisami, ale to, że ówcześnie obowiązujące przepisy krajowe nie były zgodne z przepisami unijnymi. Przedstawione przez wnioskodawcę pismo z Starostwa Powiatowego w K. wydane w dniu 26.09.2017r. również pozostaje bez wpływu na ocenę postępowania środowiskowego przeprowadzonego dla przedmiotowego projektu, gdyż wskazuje że postępowanie w spranie oceny oddziaływania na środowisko zostało na etapie uzyskania pozwolenia na budowę przeprowadzone z uwzględnieniem obowiązujących w roku 2005r. przepisów ustawy prawo ochrony środowiska. Natomiast postępowanie prowadzone przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zakończone wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach prowadzone było na podstawie przepisów obecnie obowiązującej ustawy z dnia 3.10.2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko Powyższe pozostaje bez wpływu na fakt, iż postępowanie oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego projektu zostało przeprowadzone niezgodnie z postanowieniami przepisów unijnych, które wymagają, aby przeprowadzenie postępowania środowiskowego nastąpiło przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę na realizację inwestycji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie G. G. zarzuciła naruszenie: - art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z § 4 i 5 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 - 2020 dla projektów znajdujących się w Wykazie projektów zidentyfikowanych przez Instytucję Zarządzającą RPO WM w ramach trybu pozakonkursowego poprzez nie zastosowanie zasady rzetelności, m.in. poprzez pominięcie przy ocenie wszystkich dokumentów udostępnionych przez skarżącą, - art. 37 ust. 1 w/w ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 1) Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 - 2020) dla projektów znajdujących się w Wykazie projektów zidentyfikowanych przez Instytucję Zarządzającą RPO WM w ramach trybu pozakonkursowego poprzez nie zastosowanie zasady rzetelności, a to w związku z niepowołaniem dodatkowego eksperta w ramach określonych dziedzin oceny, - art. 37 ust. 1 w/w ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 przez nie zastosowanie zasady przejrzystości, w szczególności poprzez nie wyjaśnienie, dlaczego IZ pominęła w przeprowadzonej ocenie istotne dokumenty i okoliczności faktyczne, - art. 15 i art. 136 § 1 kpa poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że postępowanie jest jednoinstancyjne oraz, że nie można w toku postępowania uzupełnić postępowania administracyjnego, - § 2 ust. 5 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 - 2020 dla projektów znajdujących się w Wykazie projektów zidentyfikowanych przez Instytucję Zarządzającą RPO WM w ramach trybu pozakonkursowego poprzez jego zastosowanie, - niezastosowanie § 28 1 Regulaminu przygotowania i oceny projektów realizowanych w trybie pozakonkursowym stanowiącego Załącznik nr l do Uchwały Nr 1636/17 Zarządu Województwa z dnia 10 października 2017 r., - niezastosowanie § 8 ust. l Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 - 2020 dla projektów znajdujących się w Wykazie projektów zidentyfikowanych przez Instytucję Zarządzającą RPO WM w ramach trybu pozakonkursowego, gdy zachodziła okoliczność dla jego zastosowania, oraz - dokonanie błędnych ustaleń, co do czasookresu postępowania środowiskowego. W uzasadnieniu podkreślono, iż Wojewoda Małopolski postanowieniem z 1 grudnia 2005r. nr [...] w toku postępowania odwoławczego od pozwolenia na budowę zainicjował postępowanie mające na celu uzupełnienie postępowania z uwzględnieniem dodanego ust. 1 pkt 72a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tak aby przeprowadzone postępowanie zgodne było m.in. z Dyrektywą 85/337/EWG (por. pismo Starosty Powiatowego z 2 stycznia 2006 r. [...]). W ramach postępowania drugoinstancyjnego uzyskano więc m.in. postanowienie Starosty krakowskiego z dn. 15 marca 2006r. (sygn. [...]), co konwalidowało postępowanie poprzez doprowadzenie do jego zgodności z prawem unijnym. W konsekwencji uzupełnienia postępowania zgodnie ze zmianami wynikającymi z przepisów prawa dostosowującymi prawo krajowe do unijnego, a uchwalonym po wydaniu pozwolenia na budowę w postępowaniu I instancyjnym, Wojewoda Małopolski w uzasadnieniu decyzji z dnia 3 sierpnia 2006 r. ([...]) wskazał, że "Dla przedmiotowej inwestycji zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska". Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjeta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a., natomiast w myśl art. 151 tej ustawy, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala. Skargę należało uwzględnić. Punktem wyjścia dla dokonania kontroli sadowej zaskarżonego rozstrzygnięcia jest ocena dopuszczalności skargi. Zauważyć należy, że ustawa z 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 w art. 38 wyróżnia dwa tryby wyboru projektów do dofinansowania konkursowy i pozakonkursowy. Ten ostatni zastosowany został względem projektu skarżącej. Wybór określonego trybu należy do właściwej Instytucji, przy czym decydują o tym kryteria podmiotowe i przedmiotowe, wskazane w art. 38 ust. 2 i ust. 3 cyt. ustawy. Tryb pozakonkursowy odnosi się do tych projektów, które mają strategiczne znaczenie dla rozwoju kraju lub regionu albo dotyczą zadań publicznych. Tryb konkursowy reguluje wybór wszystkich pozostałych projektów. Procedura konkursowa jedynie w bardzo ograniczonej części została uregulowana w ustawie o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Zdecydowana jej część pozostala do uregulowania w ramach tzw. prawa konkursowego, tj. przede wszystkim w regulaminie konkursu, który jest określany przez właściwą instytucję przeprowadzającą konkurs. (System wyboru i oceny projektów współfinansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2014-2020, B. K., Opubl.: PPP [...]/7-24) W przypadku trybu konkursowego nie ma wątpliwości o dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, ponieważ reguluje to sama ustawa w przepisach zawartych w Rozdziale XV "Procedura odwoławcza. Odnośnie natomiast trybu pozakonkursowego ustawa nie przewiduje procedury odwoławczej, a § 34 Regulaminu przygotowania i oceny projektów realizowanych w trybie pozakonkursowym, odwołując się a contrario do treści art. 53 cyt. ustawy, stanowi, że w przypadku negatywnej oceny projektu znajdującego się w Wykazie projektów zidentyfikowanych przez Instytucję Zarządzającą RPO WM w ramach trybu pozakonkursowego, wnioskodawcy nie przysługują środki odwoławcze. Uprawnione jest twierdzenie skargi, że do zaskarżonego rozstrzygnięcia nie stosuje się na mocy art. 50 w/w. ustawy, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pozostało zatem do rozważania, czy informację Instytucji Zarządzającej o negatywnej ocenie projektu w ramach trybu pozakonkursowego można uznać za wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Informacja o negatywnej ocenie wniosku w trybie pozakonkursowym jest w istocie rzeczy rozstrzygnięciem pozbawiającym skarżącą gminę prawa do merytorycznego rozpatrzenia wniosku i w rezultacie prawa do uzyskania dofinansowania. Uprawnione jest stanowisko, że zaskarżone rozstrzygnięcie ma charakter władczy albowiem jednostronnie kształtuje sytuację prawną skarżącej gminy w postępowaniu o dofinansowanie jej projektu, pochodzi od organu administracji publicznej w granicach jego kompetencji oraz dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Jakkolwiek żaden przepis ustawy wdrożeniowej nie przyznaje stronie uprawnienia do uzyskania dofinansowania, niemniej jednak przez to, że przewiduje taką możliwość, należy przyjąć, że uprawnienie do uzyskania dofinansowania wynika pośrednio z przepisów w/w. ustawy. Jednocześnie zaznaczyć należy, że zgodnie ze stanowiskiem doktryny uprawnienie lub obowiązek, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mogą wynikać pośrednio z przepisów prawa (J. Świątkiewicz, Komentarz do ustawy..., s. 93, J. Zimmermann (glosa do postanowienia NSA z dnia 24 marca 1998 r., II SA 1155/97, OSP 1999, z. 9, s. 448) oraz M. Bogusz - Pojęcie aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o NSA, Sam. Teryt. 2000, nr 1–2, s. 181). Również orzecznictwo sądów administracyjnych – jakkolwiek zapadłe na gruncie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - to jednak mające zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na poruszenie zagadnienia prawa do sądu - wskazuje, że negatywna ocena formalna wniosku o dofinansowanie projektu zgłaszanego w ramach programu rozwoju (który z uwagi na brak procedury odwoławczej można przyrównać do trybu pozakonkursowego z ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020r.), podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego jako aktu lub czynności z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 lipca 2016r., sygn.. akt II GSK 2968/16 "(...) w sprawach odnoszących się do negatywnej formalnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu zgłaszanego w ramach programu rozwoju ustawodawca nie przewidział stosowania trybu odwoławczego określonego w art. 30b (w związku z art. 30c) ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, (...) to z punktu widzenia konsekwencji wynikających z konstytucyjnej zasady prawa do sądu nie sposób wyobrazić sobie sytuacji, aby tak dokonanemu wyłączeniu trybu odwoławczego - zgodnie z art. 78 konstytucji wyjątki od określonej nim zasady określa ustawa - mogło również towarzyszyć wyłączenie drogi sądowej. Stąd też, w zakresie odnoszącym się do dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na zawiadomienie o odrzuceniu przez Wojewódzką Komisję do spraw oceny wniosków wniosku Powiatu o dofinansowanie projektu przebudowy dróg powiatowych oraz oceny spełniania warunków dopuszczalności skargi na wymieniony akt nie można pomijać konsekwencji wynikających z przepisów art. 3 § 1 - zwłaszcza pkt 4 - w związku z art. 52 § 3 p.p.s.a.". W postanowieniu NSA z dnia 5 lipca 2016r., sygn. akt II GSK 1542/16 (wydanym również na gruncie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju) dopuszczono sądową kontrolę aktów i czynność pozbawiających prawa do ubiegania się o dofinansowanie. Stwierdzono w nim, że " (...) w wyroku z dnia 22 kwietnia 2014 r. sygn. akt II GSK 527/14 Sąd przyjął, że skarga do sądu administracyjnego przysługuje również na pismo informujące o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia. Sąd dopuszcza zatem ochronę w postaci prawa do skargi sądowej nie tylko w przypadkach, gdy organ odmawia przyznania pomocy na podstawie negatywnej merytorycznej oceny projektu. Kierując się konstytucyjnym prawem do sądu, w myśl którego każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) Sąd uznaje w swoim orzecznictwie, że na jednakowych zasadach należy traktować pozbawienie możliwości uzyskania konkretnego prawa (w rozpatrywanej sprawie prawa do dofinansowania) z przyczyn merytorycznych i z przyczyn formalnych (proceduralnych). W jednym i drugim przypadku skutek jest bowiem taki sam. W obu tych przypadkach mamy do czynienia ze "sprawą" w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, czyli z sytuacją, w której chodzi o czyjeś prawa lub obowiązki wynikające z przepisów prawa". Przytoczone wyżej orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje na potrzebę respektowania prawa do sądu wynikającego z art. 45 Konstytucji RP w odniesieniu do rozstrzygnięć, względem których ustawa wdrożeniowa i regulamin nie przewiduje procedury odwoławczej, a charakter rozstrzygnięcia wskazuje na jednostronne kształtowanie sytuacji prawnej wnioskodawcy. Zauważyć należy treść art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020r., zgodnie z którym podmiot ubiegający o dofinansowanie ma prawo do oceny jego wniosku w procedurze gwarantującej przejrzystość, rzetelność i bezstronność wyboru projektu. W świetle cyt. ustawy odnośnie trybu konkursowego takimi gwarancjami są protest i skarga do sądu administracyjnego. Natomiast w odniesieniu do trybu pozakonkursowego, z uwagi na omówiony wcześniej charakter informacji o negatywnej ocenie wniosku, przyjąć należy, że gwarancją taką będzie dopuszczalność drogi sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uznać należy zatem dopuszczalność drogi sądowej w niniejszej sprawie, a skoro tak, aktualna staje się merytoryczna oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zaakcentować należy, że wedle § 14 ust. 3 Regulaminu przygotowania i oceny projektów realizowanych w trybie pozakonkursowym w ramach RPO WM możliwe jest dofinansowanie jedynie tych projektów, względem których przeprowadzono postępowania środowiskowe w oparciu o ustawę z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ponieważ w niniejszej sprawie pozwolenie na budowę kanalizacji sanitarnej zostało wydane w 10 maja 2005r., natomiast postępowanie środowiskowe zostało zainicjowane w 2004r. Instytucja Zarządzająca w ramach formalnej kontroli wniosku zobowiązana była zbadać, czy zostało przeprowadzone postępowanie środowiskowe zgodnie z obowiązującym wtedy stanem prawnym. Instytucja Zarządzająca w zaskarżonym rozstrzygnięciu stwierdziła, że uzasadnienia przedłożonych dokumentów z postępowania środowiskowego nie potwierdzają, iż procedury oceny oddziaływania środowisko zostały przeprowadzone prawidłowo. Postępowanie środowiskowe jest niezgodne z przepisami unijnymi w zakresie terminu jego prowadzenia; postanowienie o braku konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko zostało wydane w marcu 2006r., a decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach uzyskano 8 czerwca 2017r., czyli po wydaniu pozwolenia na budowę. Przepisy unijne wymagają tymczasem przeprowadzenia postępowania środowiskowego przed wydaniem takiej decyzji. Brak jest obecnie podstaw do ponownego przeprowadzenia postępowania środowiskowego, a decyzje o pozwoleniu na budowę wydane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów zachowują moc. Bez znaczenia dla wyniku oceny pozostają przedstawione przez wnioskodawcę pismo Starostwa Powiatowego w K. z 26.09. 2017r. zawierające ocenę postepowania środowiskowego przeprowadzonego dla przedmiotowego projektu, jak również pismo Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z 24.06 2016r., z którego wynika, że brak jest obecnie podstaw do ponownego przeprowadzenia postępowania środowiskowego, gdyż postępowanie w zakresie oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego projektu zostało przeprowadzone niezgodnie z postanowieniami przepisów unijnych, które wymagają, aby postepowanie takie było przeprowadzone przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie sądu dla negatywnej oceny przesłanki kwalifikowalności projektu nie jest jednak wystarczające lakoniczne stwierdzenie Instytucji Zarządzającej o niezgodności przepisów prawa krajowego z prawem europejskim. Jak już wyżej wspomniano instytucja jest zobowiązana podać obowiązujące normy krajowe i ewentualnie, w jakim zakresie są one sprzeczne z prawem UE, a następnie wskazać konkretne uchybienia w zakresie procedury oddziaływania na środowisko w przypadku wnioskodawcy. W realiach niniejszej sprawy strona wnioskująca przedstawiła szereg dodatkowych dokumentów zawierających stanowiska organów w zakresie oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko z lat 2016-2017, tym niemniej aktualne pozostają oceny i analizy nawiązujące do zaszłości z lat poprzednich. Odnosząc się do wątpliwości Instytucji Zarządzającej, co do poprawności przeprowadzonego w sprawie postepowania środowiskowego w kontekście sprzecznych opinii organów ds. ochrony środowiska, co do konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, sąd stwierdza, że wniosek Starosty z dnia 3 grudnia 2004r. skierowany do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i do Wydziału Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego wpłynął do adresatów w dniu 7 grudnia 2002r., a stanowiska w/w. zostały wydane odpowiednio w dniu 23 grudnia 2004 r. i 10 grudnia 2004 r. Jednocześnie w dniu 8 grudnia 2004r. weszło w życie (bez przepisów przejściowych) Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 09.11.2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573). A zatem na dzień wydania ww. stanowisk obowiązywało Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. i to przepisy tego rozporządzenia powinny być podstawą do wydania przez Starostwo Powiatowe Wydział Ochrony Środowiska Rolnictwa i Leśnictwa stanowiska w przedmiocie potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko planowanego projektu objętego wnioskiem o dofinansowanie. Zatem w kontekście faktu, że stanowisko wyrażające potrzebę przeprowadzenia raportu oddziaływania na środowisko zostało błędnie wydane na podstawie nieobowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. z 2002 r., Nr 179, poz. 1490), Instytucja Zarządzająca nie może podnosić argumentu sprzeczności opinii organów ds. ochrony środowiska, co do potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, jako okoliczności wskazującej na uchybienia w przeprowadzeniu postępowania środowiskowego. W ocenie Sądu Instytucja Zarządzająca powinna ocenić istniejącą rozbieżność, co do potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko w kontekście przepisów mającego zastosowanie w sprawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Sąd zwraca też trzeba uwagę, że w Rozdziale 10 pkt 3 i 5 dotyczących zaleceń w zakresie kontroli w/w. wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju wskazano dwa sposoby dokonywania kontroli wniosku – "podejście formalne" i "podejście merytoryczne". Jak słusznie wskazała Instytucja Zarządzająca ze względu na charakter badania projektu ubiegającego się o dofinansowanie zastosowanie powinno mieć podejście formalne. Nie mniej jednak - jak wskazują w/w. wytyczne – w uzasadnionych przypadkach instytucja ma również możliwość zastosowania "podejścia merytorycznego", przez co należy rozumieć sposób badania przedsięwzięcia z uwzględnieniem jego faktycznych cech – czyli oddziaływania na środowisko. Przy zastosowaniu tego podejścia np. niedostateczne uzasadnienie odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia OOŚ może nie być uznane za uchybienie istotne, o ile uda się wykazać, że odstąpienie to było merytorycznie uzasadnione, tj. faktyczne cechy przedsięwzięcia wskazują, że istotnie jego wpływ na środowisko jest w oczywisty sposób niewielki. Podejście to wymaga dokonania przez instytucję pogłębionej analizy informacji przekazywanych przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie projektu. W razie potrzeby instytucja powinna żądać od wnioskodawcy przedłożenia dodatkowych analiz lub wyjaśnień. W niniejszej sprawie Instytucja Zarządzająca nie wyjaśniła, dlaczego nie zastosowała podejścia merytorycznego zwłaszcza w kontekście tego, że skarżąca z własnej inicjatywy sporządziła w 2006r. raport oddziaływania dla w/w. przedsięwzięcia, który potwierdził brak jego oddziaływania na środowisko. Z zebranych dokumentów wynika też, że inwestycja nie będzie mieć istotnego wpływu na obszar ESE Natura 2000: Skawiński obszar łąkowy PLH 120079. W ocenie Sądu konieczność rozważenia możliwości zastosowania podejścia merytorycznego wynika wprost z przepisu art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, który nakazuje przeprowadzenie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Wskazać też należy, że ww. ustawa jest aktem prawnym o wyższej randze niż wspomniane wytyczne Ministra Infrastruktury i Rozwoju, które to zostały wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020, a zatem w swojej treści powinny odpowiadać treści ustawy, również w zakresie przejrzystości i rzetelności oceny wniosków. W ocenie sądu dla spełnienia przesłanki rzetelności wyboru projektu, przy zastosowaniu "podejścia merytorycznego" oceny wniosku, Instytucja Zarządzająca powinna rozważyć przewidzianą w § 8 ust. 1 pkt 1 Regulaminu prac Komisji Oceny Projektów możliwość wykorzystania wymienionych tam narzędzi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, że jest on niezasadny albowiem zgodnie z treścią art. 50 ustawy wdrożeniowej do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Reasumując sąd doszedł do przekonania, że przy dokonywaniu oceny formalnej wniosku o dofinansowanie w niniejszej sprawie, Instytucja Zarządzająca przesądzając o braku kwalifikowalności projektu dopuściła się naruszenia art. 37 ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Instytucja Zarządzająca będzie zobowiązana wziąć pod uwagę stanowisko wyrażone w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 146 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast w przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło