I GSK 2547/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2079/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 11 stycznia 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2079/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej: "p.p.s.a." oddalił skargę [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z [...] marca 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2016. W skardze kasacyjnej od tego wyroku spółka zaskarżyła go w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 125) – zwanej dalej "k.p.a." polegające na oddaleniu skargi spowodowane niedostrzeżeniem wad postępowania administracyjnego zarzucanych w skardze; - art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi w związku z uznaniem, że skarżąca cofnęła wniosek o przyznanie płatności; - art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. przez pominięcie, że skarżąca, składając odwołanie uchyliła się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu administracji na rzecz spółki kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga kasacyjna, pomimo zawartego w niej wniosku o rozpoznanie na rozprawie została, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.), skierowana na posiedzenie niejawne. Na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, bo strona skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się nieuzasadnione, dlatego Sąd skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, a motywy wyroku, zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. ograniczono do oceny tychże zarzutów. Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się nieuzasadnione. Wyjaśnić należy, że konsekwencją panowania w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek zasady dyspozycyjności jest to, że w zasadzie strona postępowania może doprowadzić do zakończenia jego biegu w każdym czasie. To strona jest bowiem dysponentem przedmiotu postępowania w postaci skierowanego do organu administracji żądania, które może w granicach prawa modyfikować, bądź cofnąć aż do momentu wydania decyzji. Wycofanie wniosku o wszczęcie postępowania skutkuje stanem jego bezprzedmiotowości i obliguje organ na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. do wydania decyzji umarzającej to postępowanie bez obowiązku badania powodów zajęcia przez stronę takiego stanowiska procesowego (zob. wyrok NSA z 9 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 394/11, LEX nr 1264790). Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się uchybień w zastosowaniu przez organ art. 105 § 1 k.p.a. i Naczelny Sąd Administracyjny tę ocenę podziela. W tej sprawie nie budzi wątpliwości to, że skarżąca wycofała wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Fakt ten zresztą kwestionowany nie jest, bo skarżąca nie podważa wystosowania swego pisma, lecz skuteczność zawartego w nim oświadczenia woli. Skutków oświadczenia woli skarżącej nie mogły zniweczyć podnoszone w skardze kasacyjnej okoliczności, a odnoszące się do motywów jego złożenia. Przede wszystkim cywilistyczna konstrukcja wad oświadczenia woli nie znajduje zastosowania w regulowanych prawem procesowym relacjach pomiędzy jednostką a organem administracji (zob. np. wyrok NSA z 30 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 2142/00, LEX nr 82649). Usuwaniu wad w procesie stosowania prawa służą przewidziane do tego narzędzia proceduralne, nie zaś konstrukcje prawa cywilnego, przewidziane dla stosunków prawa prywatnego. Skarżąca nie sformułowała zresztą zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa cywilnego, dlatego szerszy wywód w tym zakresie jest zbędny. Skarżąca nie zakwestionowała skutecznie ustaleń zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji. W szczególności nie wykazała zasadności podniesionego twierdzenia, że oświadczenie o wycofaniu wniosku zostało w jakikolwiek sposób spowodowane, czy wręcz wywołane przez organ administracji pierwszej instancji. Z analizy akt sprawy nie wynika to, by oświadczenie złożono na skutek wadliwego pouczenia. Korespondencja mailowa, na którą powołuje się strona skarżąca o tym nie świadczy, bo przede wszystkim nie była kierowana do skarżącej, lecz prowadzona była wewnątrz administracji, a ponadto dotyczy kwestii wstąpienia skarżącej do toczącego się wcześniej postępowania. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącą, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł naruszenia art. 7, art. 8 czy art. 77 k.p.a., bo poczynione przez organy ustalenia nie budzą wątpliwości. Wbrew stanowisku skarżącej, nie można traktować jednoznacznego oświadczenia o wycofaniu wniosku jako omyłki pisarskiej, bo do tego rodzaju wad pisma zalicza się jedynie drobne błędy rachunkowe bądź redakcyjne, z reguły pomijalne gdy chodzi o zawartość merytoryczną tekstu. Dodać ponadto należy, że zarówno art. 8, jak i art. 77 k.p.a. składają się z mniejszych jednostek redakcyjnych. Skarżąca nie wskazała, którego z paragrafów sformułowany zarzut dotyczy, nie wyjaśniła na czym konkretnie podnoszone naruszenie miałoby polegać. Nie podała wreszcie, w czym upatruje związku popełnionego uchybienia z wynikiem sprawy w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.