I GSK 266/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku T. Sp. z o.o. w B. o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z dnia 5 kwietnia 2024 r. znak: 318000-COC1.4227.56.2023.AB w sprawie ze skargi kasacyjnej T. Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 grudnia 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 605/24 w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 14 sierpnia 2024 r. znak: 2001-IOC.4355.11.2024 w przedmiocie kary pieniężnej za wywóz towarów objętych sankcjami postanawia oddalić wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 605/24, oddalił skargę T. Sp. z o.o. w B. (dalej także jako: spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 14 sierpnia 2024 r., znak: 2001-IOC.4355.11.2024, w przedmiocie kary pieniężnej za wywóz towarów objętych sankcjami. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca spółka, wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z 5 kwietnia 2024 r., znak: 318000-COC1.4227.56.2023.EM, którą organ nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 534.600 zł. Uzasadniając wniosek spółka wskazała na rażące zawyżenie nałożonej kary, nieadekwatne do stopnia naruszenia i kolejno przedstawiła okoliczności przemawiające, w jej ocenie, za wstrzymaniem wykonania decyzji objętej wnioskiem. Wskazując kapitał zakładowy spółki na poziomie 10.000 zł oraz wysokość straty wykazanej przez nią na koniec roku 2023, tj. 825.184,95 zł, skarżąca wyjaśniła że kara w takiej wysokości wypacza jej cel, prowadząc do likwidacji spółki. Spółka wskazała, że od początku działalności zaciągnęła pożyczki w wysokości około miliona złotych, zaś podobnie jak za cały rok 2023 r. - na koniec sierpnia 2024 r. wykazała stratę. Poza środkami zgromadzonymi na rachunkach bankowych, które pochłaniane są przez bieżące koszty działalności, spółka oświadczyła że nie posiada innych środków pieniężnych. Majątek spółki stanowią samochody ciężarowe, stanowiące podstawowy składnik umożliwiający spółce funkcjonowanie, co uniemożliwia ich sprzedaż celem pozyskania środków. Następnie skarżąca wymieniła poszczególne składniki składające się na bieżące koszty działalności, zaczynając od wynagrodzeń siedemnastu pracowników spółki, kosztów paliwa, najmu biura i magazynu, usług księgowych oraz innych niesprecyzowanych usług wykonywanych przez podwykonawców. Spółka podkreśliła przy tym, że wydano wobec niej łącznie trzy decyzje nakładające łączną kwotę kary pieniężnej wynoszącą 1.012.401 zł. Powołane decyzje stanowią natomiast podstawę wszczęcia egzekucji wobec spółki, przez co w jej ocenie została ona pozbawiona możliwości opłacenia kosztów prowadzenia działalności, w tym wynagrodzeń pracowników i składek na ubezpieczenie społeczne. Skarżąca stwierdziła, że dokonana czynność zajęcia egzekucyjnego jest nadmiernie uciążliwa, bowiem uniemożliwia prowadzenie jej działalności. Wykonanie decyzji stanowi, w ocenie spółki, poważne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczenia na wstępie wymaga, że rozpatrywanym wnioskiem o wstrzymanie wykonania została objęta decyzja Naczelnika Podlaskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białymstoku z 5 kwietnia 2024 r., nr 318000-COCI.4227.56.2023.AB, a zatem decyzja wydana w postępowaniu administracyjnym przez organ pierwszej instancji. Rozstrzyganie przez Sąd w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania wyżej wymienionej decyzji mieści się w granicach niniejszego postępowania sądowo-administracyjnego. W zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) znajduje się bowiem nie tylko zaskarżona decyzja, lecz również decyzja wydana przez organ pierwszej instancji (tak też R. Sawuła, Wstrzymanie wykonania rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu administracyjnym, Przemyśl – Rzeszów, 2008, s. 405). Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten znajdzie swoje zastosowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu, stosownie do art. 193 powołanej wyżej ustawy (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu zobowiązany jest wskazać konkretne okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Przy tym samo oświadczenie strony nie jest wystarczające do wykazania zasadności wniosku. Dokonując oceny złożonego w sprawie wniosku, stwierdzić należy że przedstawione przez stronę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, okoliczności faktyczne w nim zawarte nie zostały jakkolwiek uprawdopodobnione. Wysokość kary niewątpliwie może mieć znaczenie w kontekście spełnienia jednej z przesłanek ujętych w art. 61 § 3 p.p.s.a., jednak aby ocenić czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z uwagi na samą wysokość kwoty należnej do zapłaty, koniecznym jest porównanie tejże do majątku wnioskodawcy. Każda bowiem decyzja zobowiązująca do uiszczenia określonej kwoty kary pieniężnej stanowić będzie pewną dolegliwość w sferze finansowej podmiotu zobowiązanego do jej uregulowania, prowadząc do zmniejszenia posiadanego majątku. Skarżąca nie dołączyła do złożonego wniosku dokumentacji wykazującej jej aktualny stan finansowy, poprzestając na wymienieniu składników składających się na bieżące koszty utrzymania i wskazując ogólnie majątek spółki. Okoliczność ponoszenia wydatków miesięcznych na poczet wynagrodzeń pracowników spółki, kosztów paliwa, czy usług księgowych wiąże się natomiast z prowadzeniem działalności gospodarczej. Samo zaś oświadczenie o zawartych przez spółkę umowach pożyczki lub wysokość poniesionych przez nią strat finansowych jest bowiem niewystarczające do zastosowania instytucji wyjątkowej jaką jest wstrzymanie wykonania aktu. Próżno jednak szukać w aktach sądowych dokumentów źródłowych pozwalających na dokonanie oceny finansowej spółki w zakresie ponoszonych kosztów. Analiza akt administracyjnych sprawy także nie umożliwia dokonania takiego porównania. Znajdujące się tam dokumenty, np. Deklaracja/Wniosek złożony 27 marca 2024 r. zawierają niepełny stan faktyczny w kontekście rozpoznawanego wniosku, w szczególności z uwagi na znaczny upływ czasu w kontekście funkcjonowania przedsiębiorstwa, dotyczący roku 2023. Naczelny Sąd Administracyjny przy tym nie kwestionuje, że wykonanie decyzji może mieć wpływ na finanse spółki, jednak bez wykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej w zestawieniu z wysokością nałożonej kary, nie można dokonać pełnej oceny przesłanek, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca nie wykazała swojej obecnej sytuacji ekonomicznej, nie przedłożyła dokumentów obrazujących jej dochody i wydatki oraz posiadane aktywa i ciążące na niej zobowiązania. Nie wskazała również żadnych innych okoliczności, które świadczyłyby o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji, tj. wyegzekwowania nałożonej na nią kary. Taką okolicznością nie jest, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, łączna wysokość ciążących na spółce kar. Niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody nie uzasadnia wstrzymania wykonania aktu. W przypadku przesłanek wstrzymania wykonania aktu nie chodzi o wskazanie na jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 września 2013 r., sygn. akt I FZ 311/13). W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.