I GSK 326/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia NSA Bogdan Fischer Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1655/19 w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 czerwca 2019 r. nr 1401-IEE1.711.1.180.2019.AT w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1655/19 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2024 r., poz. 935 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 17 czerwca 2019 r. nr 1401-IEE1.711.1.180.2019.AT w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Dyrektor III Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 31 stycznia 2019 r. obejmującego zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres grudzień 2016 oraz styczeń, luty i marzec 2017 w łącznej kwocie należności głównej 1 180,90 zł oraz dodatkowo należnymi odsetkami za zwłokę. W celu wyegzekwowania należności objętych wspomnianym tytułem wykonawczym organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia 31 stycznia 2019 r., dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie emerytalne i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, które skierował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie. Zawiadomienie o zajęciu dłużnikowi wierzytelności doręczono w dniu 4 lutego 2019 r., zaś strona zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego odebrała w dniu 25 lutego 2019 r. Pismem z dnia 2 marca 2019 r. skarżący wniósł zarzuty do postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego zarzucając brak poświadczenia odpisu tytułu wykonawczego za zgodność z oryginałem, brak wskazania imion rodziców w tytule wykonawczym, brak upoważnień dla pracowników - A. S. oraz A. P. - podpisanych na tytule wykonawczym oraz zarzut pominięcia potrącenia z emerytury. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2019 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie odmówił uwzględnienia stawianych zarzutów na postępowanie egzekucyjne z uwagi na ich bezzasadność. Pismem z dnia 4 maja 2019 r. M. W. złożył zażalenie, w którym zarzucił brak wskazania urzędnika odpowiedzialnego za zredagowanie pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz brak pełnomocnictwa dla urzędnika ZUS T. G. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 1655/19 skargę M. W. stwierdził, że skarżący wniósł zarzuty, które prawidłowo zostały zakwalifikowane jako określone w art. 33 pkt 10. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z treści wspomnianego przepisu nie wynika, aby konieczne było umieszczanie w tytule wykonawczym imion rodziców zobowiązanego. Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2014r. sygn. akt II FSK 1408/12, oceniając prawidłowość tytułu wykonawczego, należy każdorazowo ocenić, czy spełnia on wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., a nie czy wypełniono w nim wszystkie rubryki. Nie zawsze bowiem pominięcie jakiejś rubryki tytułu wykonawczego oznaczać będzie, że tytuł ten nie zawiera wszystkich wymaganych elementów z art. 27 u.p.e.a. Wzór tytułu egzekucyjnego nie stanowi załącznika do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a jedynie załącznik do rozporządzenia Ministra Finansów. Ponadto z mocy art. 29 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny jest zobowiązany do badania tytułu wykonawczego wyłącznie pod kątem spełnienia przesłanek z art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a., a nie wypełnienia wszystkich rubryk przewidzianych wzorem stanowiącym załącznik do aktu wykonawczego do ustawy. Sąd uważa za prawidłowy pogląd, że niewykazanie imion rodziców nie ma wpływu na prawidłowość wystawienia tytułu wykonawczego w zakresie identyfikacji zobowiązanego i nie podważa ich poprawności. W treści tytułu wykonawczego z dnia 31 stycznia 2019 r. zawarto dane, które w pełni i w sposób nie budzący wątpliwość identyfikują zobowiązanego wskazując w części A następujące dane: imię i nazwisko, adres, numer identyfikacji podatkowej oraz numer PESEL. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał również za prawidłowe stanowisko wobec zarzutu braku poświadczenia za zgodność z oryginałem tytułu wykonawczego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wyjaśnił, że zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony stronie w dniu 25 lutego 2019 r. W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie rozpoznanie skargi, zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu według norm przepisanych prawem oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 29 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. jak i w związku z art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie dostatecznie przez organy administracji okoliczności czy osoby podpisane pod tytułem wykonawczym były upoważnione do reprezentacji wierzyciela do skutecznego wystawienia tego dokumentu. Zarzut ten należy podnieść z ostrożności procesowej bowiem pełnomocnik skarżący z uwagi na pandemię wirusa Covid-19, może przeglądać akta sprawy jedynie za pośrednictwem systemu PASSA, który zawiera jedynie skan akt sądowo administracyjnych z wyłączeniem akt postępowania administracyjnego. Tym samym pełnomocnik skarżącego z ostrożności podnosi zarzut braku legitymacji osób podpisanych pod tytułem wykonawczym bowiem nie jest w stanie zweryfikować ustaleń Sądu pierwszej instancji z materiałem dowodowym. 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzutów skarżącego dotyczących braku pełnomocnictwa urzędnika E. K. do reprezentacji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie oraz nie odniesienie się do zarzutu skarżącego pominięcia przez organy administracji potrącania dokonywanego z jego emerytury. Strona przeciwna nie skorzystała z prawa do wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40). Przystępując do rozważań na tle zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że sprowadzają się one w gruncie rzeczy do kwestionowania przez skarżącego prawidłowości reprezentacji osób wydających tytuły wykonawcze oraz postanowienie . Odnosząc się do tych kwestii należy w ślad za sądem pierwszej instancji stwierdzić, że pracownicy III Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie A. S. oraz A. P. są osobami uprawnionymi do działania w imieniu wierzyciela oraz do wykonywania funkcji organu egzekucyjnego. W treści tytułu wykonawczego w części F poz. 7 znajduje się podpis, imię i nazwisko oraz stanowisko służbowe A. S., upoważnionej do działania w imieniu wierzyciela. Jak wynika z pełnomocnictwa nr 2834/2016/W z dnia 06.04.2016 r. wystawionego przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, A. S. jest pracownikiem upoważnionym m.in. do reprezentowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w III Oddziale w Warszawie jako wierzyciela w toku postępowania egzekucyjnego, upadłościowego oraz postępowań restrukturyzacyjnych, zgodnie z zakresem zadań i czynności powierzonych na zajmowanym stanowisku. Natomiast w części I poz. 2 złożyła podpis A. P. jako osoba upoważniona do działania w imieniu organu egzekucyjnego, zgodnie z pełnomocnictwem nr 1833/2018/W z dnia 07.11.2018r. wystawionym przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej, w ramach którego wskazano na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzić należy, że nie mógł być on skuteczny w odniesieniu do podnoszonego w jego ramach nieuwzględnienia przez Sąd I instancji przy dokonywaniu oceny wskazywanych w zarzutach regulacji. Zgodnie bowiem z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jedynie niezajęcie przez sąd pierwszej instancji stanowiska co do zarzutów mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, może prowadzić do stwierdzenia, że doszło do istotnego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., co z kolei mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku z tego powodu (por. np. wyrok NSA z 17 maja 2019 r., II OSK 1683/17). Nadto wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wzorcowi formalnemu określonemu w art. 141 § 4 p.p.s.a., pozwalając na odtworzenie toku myślowego sądu i kontrolę instancyjną orzeczenia. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, WSA wyjaśnił podstawy prawne dokonanej oceny prawnej, a to, że jest ona inna od oczekiwań strony nie świadczy o wadliwości uzasadnienia. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem dokument będący wystawionym dla E. K. zakresem obowiązków, odpowiedzialności i uprawnień pracownika, z którego wynika, że jest ona kierownikiem Pierwszego Działu Egzekucji Administracyjnej upoważnionym do podejmowania rozstrzygnięć. Wynika z tego dokumentu również, że zastępuje kierowników Drugiego i Trzeciego Działu Egzekucji Administracyjnej. W związku z tym jako pracownik Izby Administracji Skarbowej w Warszawie mogła podpisać się pod postanowieniem z dnia 17 czerwca 2019 r. W tym świetle za chybione należało uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 29 § 2 u.p.e.a., art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego w ramach prawa pomocy o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, w niniejszym wyroku nie zawarto rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii. Zgodnie bowiem z art. 250 § 1 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się przez wydanie odrębnego postanowienia przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny.