I GSK 334/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-09-25

Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Małgorzata Grzelak, Elżbieta Kowalik-Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące braku pouczenia o możliwości zawieszenia postępowania lub przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych, mogą być skuteczne, jeśli stan faktyczny sprawy nie potwierdza ich zasadności, a w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji wydawano postanowienia o zawieszeniu postępowania?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ podniesione w niej zarzuty są oderwane od stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może samodzielnie formułować jej zarzutów. W sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy nie potwierdza zasadności zarzutów dotyczących braku pouczenia o możliwości zawieszenia postępowania lub przywrócenia terminu, a postępowanie przed sądem pierwszej instancji wykazało, że takie postanowienia były wydawane, zarzuty te nie mogą skutecznie podważyć zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. Organ pierwszej instancji przyznał płatność, jednak pomniejszył jej wysokość z uwagi na stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości dotyczące niektórych działek rolnych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy nie naruszyły zasad postępowania, a pomniejszenie płatności było wynikiem uchybienia terminowi do złożenia wyjaśnień przez stronę, która nie wystąpiła o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od L.G. na rzecz Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu kwotę 360 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Marta Wertelecka po rozpoznaniu w dniu 25 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Po 372/16 w sprawie ze skargi L.G. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od L.G. na rzecz Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej również jako: "WSA") wyrokiem z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Po 372/16 oddalił skargę L.D. (dalej: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 w pomniejszonej wysokości. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca 16 maja 2011 r. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. Do wniosku załączyła deklarację pakietów rolnośrodowiskowych w ramach PROW 2007 – 1013 oraz 18 załączników graficznych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Lesznie decyzją wydaną w dniu [...] r. nr [...], przyznał Lidii Górskiej – Wojtczak płatność rolnośrodowiskową w łącznej kwocie 50 229, 70 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał , że we wniosku o przyznanie płatności, po jego jego korektach i zmianach wnioskodawczyni zadeklarowała działki rolne w ramach pakietów: Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne w wariantach -2.1 Uprawy rolnicze, -2.3 Trwałe użytki zielone działki rolne, Pakiet 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach 3.1.2 Ekstensywna gospodarka na łąkach i łąkach i pastwiskach Pakiet 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 w wariancie: 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków. Jak wyjaśnił organ, podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, że działki rolne: M i X nie spełnia wymogów trwałego użytku zielonego (TUZ), ponadto X nie jest gruntem rolnym, a do płatności powierzchnia działki O została ograniczona z uwagi na brak możliwości zwiększenia powierzchni przez wnioskodawczynię w stosunku do przyjętego zobowiązania w 2010r. Organ I instancji wyjaśnił, że w dniach 17 kwietnia 2012 r. i 17 maja 2012 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawczyni została przeprowadzona kontrola na miejscu, której wyniki zawarto w raporcie z czynności kontrolnych nr [...] w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Wyniki przeprowadzonej kontroli uwzględniono w przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości wymienione w decyzji, których konsekwencja było pomniejszenie należnej płatności. Wnioskodawczyni zakwestionowała wyniki kontroli odnośnie tych działek rolnych co nie zostało uwzględnione przez organ. W rezultacie odwołania od powyższej decyzji Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ podzielił stanowisko zawarte w decyzji pierwszoinstancyjnej w zakresie działek, co do których przyznano płatności. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA stwierdził, że organy na żadnym etapie postępowania nie naruszyły jego zasad. Pisma kierowane do pełnomocnika skarżącej były formułowane przejrzyście i zawierały wszystkie niezbędne informacje, a także pouczenia prawne co do skutków niedopełnienia nałożonego przez organ obowiązku. Rezultat w postaci decyzji o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości było wynikiem uchybienia terminu do złożenia wyjaśnień, o które zwrócił się organ I instancji. Strona natomiast nie wystąpiła o przywrócenie terminu do złożenia tych wyjaśnień, pomimo wyraźnego pouczenia przez organ. Za niezasadne WSA uznał również pozostałe zarzuty skargi. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy w uzasadnieniach swoich decyzji wyczerpująco i przekonująco odniosły się do rezultatów postępowania w przedmiocie przyznania płatności skarżącej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawierało wszystkie niezbędne elementy i przedstawiało argumentacje za uwzględnieniem jedynie w części wniosku skarżącej. Wbrew zarzutom skargi, Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu odniósł się do wyjaśnienia okoliczności spornych i dokonał wnikliwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Nie naruszono wobec tego także przepisu art. 107 k.p.a. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Lidia Górska-Wojtczak wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznani oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego a także rozpoznanie skargi na rozprawie. Powyższemu wyrokowi zarzucono obrazę przepisów o postępowaniu mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez wadliwą kontrole zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, w szczególności poprzez zaakceptowanie, iż w toku postępowania administracyjnego brak było podstaw do przedłużenia stronie terminu do wykonania zobowiązania bądź też pouczenia strony o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie postępowania. W uzasadnieniu podniesionego zarzutu skarżąca kasacyjnie podała, że sprawa niniejsza dotyczy płatności za 2012 r. i była prowadzona wyjątkowo długo i przewlekle i dopiero na skutek zażalenia na przewlekłe prowadzenie sprawy organ zaczął procedować niezwykle szybko. Skutkiem czego strona nie mogła dotrzymać terminu do uzupełnienia braków. Skarżąca zarzuciła, że organ nie poinformował jej zarówno o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, jak i zawieszenia postępowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie wniesionego środka zaskarżenia, jako całkowicie bezzasadnego oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 183 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany był granicami skargi kasacyjnej. Jak już powiedziano, kontrola instancyjna Naczelnego Sądu Administracyjnego zawężona jest do badania wskazanych w środku odwoławczym kwestii spornych i Sąd ten nie jest uprawniony do uzupełniania lub poprawiania podstaw skargi kasacyjnej, czy wreszcie samodzielnego formułowania jej zarzutów, ponieważ oznaczałoby to działanie z urzędu, co w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. nie jest dopuszczalne. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienia należy wskazać, że wniesiona skarga pomimo, że powołuje (jako zaskarżony) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 8 czerwca 2017 r. sygn. akt III SA/Po 372/16 nie dotyczy tego wyroku. Przedmiotowy wyrok dotyczy bowiem płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. Jak trafnie podaje organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, analiza stanu faktycznego sprawy na podstawie akt administracyjnych wespół z zaskarżonym rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji nie pozwala na przyjęcie, że okoliczności podane w niniejszym środku zaskarżenia miały miejsce na gruncie tej sprawy. Dość zauważyć, że w sprawie rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem były wydawane postanowienia o zawieszeniu postępowania, które było następnie podejmowane na wniosek skarżącej. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podniesione zarzuty oderwane są stanu faktycznego sprawy poddanej kontroli sądowoadministracyjnej, co czyni je w istocie niezrozumiałymi. W efekcie nie sposób uznać, że zarzuty te skutecznie podważają zakwestionowane rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 360 złotych obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu będącego radcą prawnym, orzeczono na podstawie art. 209 w związku z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło