I GSK 368/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Andrzej Kuba (spr.) NSA Krystyna Anna Stec Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 2/09 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 27 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz kwoty podatku od towarów i usług postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 19 lutego 2009 r. o sygn. akt III SA/Gd 2/09 odrzucił skargę J. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. H. – U. "B." z siedzibą w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 27 października 2008 r. nr [...], [...],[...]w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru. Skargę na tę decyzję w imieniu J. M., dalej skarżącego, wniósł i sporządził adwokat J. W.. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 6 stycznia 2009 r., pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi ujawnionych na etapie jej wstępnego badania, tj. złożenia pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi oraz o ustosunkowanie się do wartości przedmiotu zaskarżenia. W dniu 30 stycznia 2009 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego w którym podniesiono, że pełnomocnictwo złożone przed organami celnymi obejmuje swym zakresem umocowanie do występowania w imieniu mocodawcy przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik wniósł także o prolongowanie terminu do przedłożenia pełnomocnictwa z uwagi na urlop mocodawcy. Zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2009 r. Przewodniczący Wydziału odmówił przedłużenia w/w terminu z uwagi na jego ustawowy charakter. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 19 lutego 2009 r. Sąd I instancji podkreślił, że z dyspozycji art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika bezwzględny obowiązek dołączenia pełnomocnictwa procesowego do akt sprawy. Obowiązek ten potwierdzają przepisy art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 3 w/w ustawy, w świetle których do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli skargę wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2008 r. w Warszawie, sygn. akt I FSK 536/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 452/06). Niedołączenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej jest usuwalnym brakiem formalnym wniesionej skargi. Skoro wezwanie do uzupełnienia braku formalnego doręczono skutecznie pełnomocnikowi na adres wskazany w skardze, a w zakreślonym terminie pełnomocnik nie uzupełnił braku i nie złożył pełnomocnictwa, należało na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skargę odrzucić. Od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. pełnomocnik J. M. wniósł skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 37 p.p.s.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu, że pełnomocnik ustanowiony już na etapie postępowania administracyjnego, w sytuacji w której pełnomocnictwo zgodnie z jego treścią upoważnia również do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, ma obowiązek złożenia odrębnego pełnomocnictwa ze skargą od decyzji organu administracji publicznej wydanej w II instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że wykładnia ww. przepisu przez Sąd I instancji koliduje z konstytucyjną zasadą " prawa obywatela do Sądu" wyrażoną w art. 45 Konstytucji RP. Wymóg, o którym mowa w art. 37 p.p.s.a. Wymóg przedłożenia pełnomocnictwa dotyczy sytuacji, w której skarga jest pierwszą czynnością dokonywaną w sprawie przez pełnomocnika tj., gdy nie występował on w postępowaniu administracyjnym. W takim przypadku zastosowanie przez Sąd I instancji art. 37 p.p.s.a. byłoby uzasadnione. Mając na uwadze powyższe, pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej w G. na rzecz J. M. kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona i podlega oddaleniu. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach wymienionych enumeratywnie w § 2 tego przepisu. Zakres sprawy sądowoadministracyjnej przed sądem kasacyjnym określają zatem zarzuty podniesione przez stronę w ramach podstaw kasacyjnych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 pkt 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na obydwu podstawach kasacyjnych czyli na naruszeniu przepisu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Granice przedmiotowej sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wyznacza podniesiony w skardze kasacyjnej przez skarżącego zarzut naruszenia art. 37 p.p.s.a. sprowadzający się do twierdzenia, iż Sąd I instancji bezpodstawnie odrzucił skargę J. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] października 2008 r. z powodu nieprzedłożenia pełnomocnictwa przez adwokata J. W. do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż pełnomocnik skarżącego był legitymowany do występowania w jego imieniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie i pełnomocnictwo to jest ważne przed sądem administracyjnym, który rozpoznaje tę samą sprawę. Innymi słowy skarżący stoi na stanowisku ciągłości pełnomocnictwa zarówno w postępowaniu przed organem administracji publicznej jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeżeli dotyczy ono tej samej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten jest nieuzasadniony. Z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. wynika, że pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy. Chodzi tutaj bowiem o pierwszą czynność procesową z udziałem z tego pełnomocnika. Może to być czynność polegająca na wszczęciu postępowania przez wniesienie skargi lub kolejna czynność dokonana przez tego pełnomocnika, który w trakcie trwania postępowania wstąpił do sprawy np. po wydaniu wyroku przez sąd I instancji i składa wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Z kolei art. 46 § 3 p.p.s.a. stanowi, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. Przepisy te wyraźnie zatem stanowią, że obowiązkiem pełnomocnika będącego radcą prawnym, adwokatem, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym jest dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy przy podejmowaniu przez niego pierwszej czynności procesowej w sprawie. Jeżeli wymóg te nie zostanie zachowany przez pełnomocnika wnoszącego pismo w sprawie sąd, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., traktuje to uchybienie jako brak formalny pisma i wzywa pełnomocnika do jego uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Skarga na decyzję ostateczną organu administracji publicznej jest kwalifikowanym pismem procesowym, dlatego skutkiem nieuzupełnienia tego braku formalnego w wyznaczonym terminie jest, zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucenie skargi. Z obowiązku przedłożenia pełnomocnictwa nie zwalnia fakt, że pełnomocnictwo zostało złożone w innym postępowaniu np. administracyjnym. W takiej sytuacji pełnomocnik powinien dołączyć do akt sprawy nowy egzemplarz pełnomocnictwa albo sporządzić uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach sprawy o ile umocowanie w treści pełnomocnictwa obejmowało swoim zakresem dalszy etap postępowania w sprawie czyli przed sądem administracyjnym. Podobny pogląd w tej kwestii wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2005 r. o sygn. akt FSK 2137/04. Podkreślić trzeba, iż wymóg przedłożenia dokumentu pełnomocnictwa lub jego odpisu jest obligatoryjny w postępowaniu przed sądem administracyjnym i nie ma nawet tutaj znaczenia fakt, że pełnomocnik występujący w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym w sprawie dotyczącej określonej decyzji reprezentował stronę już w postępowaniu przed organem administracji publicznej, w którym wydano zakwestionowane rozstrzygnięcie, gdyż wymóg złożenia nowego pełnomocnictwa wynika wprost z przepisu ustawy. Pomimo, że sąd administracyjny bada legalność sprawy, którą załatwiono w postępowaniu przed organem administracji publicznej i istnieje pod tym względem ciągłość co do przedmiotu sprawy w znaczeniu materialno - prawnym, to jednak z punktu widzenia procesowego są to dwa odrębne postępowania i dlatego pełnomocnik dokonujący w imieniu strony jakiejkolwiek czynności procesowej po raz pierwszy przed sądem administracyjnym w sprawie musi legitymować się pisemnym umocowaniem do występowania przed tym sądem. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. prawidłowo odrzucił skargę z powodu nieprzedłożenia pełnomocnictwa przez adwokata J. W. w związku z wniesieniem skargi na decyzję Dyrektora Izby w G.z dnia [...] października 2008 r. [...] pomimo wezwania Sądu I instancji do uzupełnienia tego braku w terminie 7 dni i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.