I GSK 565/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-03-25

Skład orzekający: Jerzy Sulimierski, Czesława Socha, Maria Lorych-Olszanowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokumenty przedstawione do zgłoszenia celnego, w tym świadectwo pochodzenia, mogą być uznane za wystarczające do udokumentowania pochodzenia towaru, jeśli istnieją wątpliwości co do ich wiarygodności i powiązania z faktycznie importowanym towarem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż towar importowany na podstawie zgłoszenia celnego jest tym samym towarem, którego dotyczą dokumenty złożone w toku postępowania celnego, w tym świadectwo pochodzenia. Wskazano, że identyfikacja towaru oznaczonego co do gatunku wymaga jednoznacznego powiązania dokumentów z konkretnym towarem, a przedstawione dowody (ilość, waga, numer kontenera) nie były wystarczające w obliczu sprzecznych informacji o kontrahentach, datach umów i cenach jednostkowych. Brak należytej staranności przy zawieraniu transakcji i posłużenie się nieprawidłowymi dokumentami skutkowało utrzymaniem w mocy decyzji organów celnych.
Stan faktyczny
Spółka M. W. – Przedsiębiorstwo Handlowe M. zgłosiła do obrotu obuwie sportowe, dołączając świadectwo pochodzenia wskazujące na Tajwan. W wyniku kontroli postimportowej zakwestionowano prawidłowość dowodu pochodzenia, uznając świadectwo za fałszywe. Organ celny uznał zgłoszenie za nieprawidłowe, zastosował stawkę celną "karną" i wymierzył odsetki wyrównawcze. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Sulimierski Sędziowie Czesława Socha NSA Maria Lorych-Olszanowska (spr.) Protokolant Anna Wróblewska po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. W. - Przedsiębiorstwo Handlowe M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 26 listopada 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1906/07 w sprawie ze skargi M. W. - Przedsiębiorstwo Handlowe M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1906/07, oddalił skargę M. W. – P. H. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...], w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. W dniu [...] lipca 2002 r. M. W. – P. H. M. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci obuwia sportowego, na podstawie dokumentu SAD Nr [...]. Do zgłoszenia celnego zostały dołączone m.in. faktura nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., wystawiona przez firmę F. M. I. CO. LTD. oraz świadectwo niepreferencyjnego pochodzenia nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., wskazujące na tajwańskie pochodzenie towaru. W wyniku kontroli postimportowej, dokonanej przez organ celny, zakwestionowano prawidłowość przedłożonego przez skarżącego dowodu pochodzenia. Ustalono, iż firma będąca wystawcą faktury w przedmiotowej sprawie nigdy nie eksportowała butów do Polski, zaś załączone świadectwo pochodzenia jest fałszywe, gdyż zostało ostemplowane nieprawidłową pieczęcią. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego I w W. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym ustalonego kraju pochodzenia towaru, zastosowanej stawki celnej i określonej kwoty cła. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził m. in., że załączone do zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia było fałszywe, w związku z czym nie mogło służyć do potwierdzenia niepreferencyjnego pochodzenia towaru. Wskazał także, że nadesłane przez skarżącego nowe dokumenty, wskazujące na pochodzenie chińskie, są niewiarygodne w kontekście zapłaty za towar (dokonanej na podstawie załączonej do zgłoszenia celnego faktury na rachunek podmiotu trzeciego) i wyjaśnień skarżącego odnoszących się do sposobu zawarcia przedmiotowej transakcji. W związku z tym, iż nie było możliwe ustalenie pochodzenia towaru, organ ceny zastosował stawkę celną tzw. "karną" tj. stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100 %. Ponadto od niedoboru cła wymierzył odsetki wyrównawcze. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., wydaną na skutek odwołania strony, Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m. in., że pieczęć widniejąca na świadectwie przedłożonym do zgłoszenia celnego, nie odpowiada wzorom pieczęci używanym do potwierdzania świadectw przez właściwe władze Tajwanu. Wzory pieczęci przekazała polskim władzom celnym Izba Handlowa Tajwanu, przy piśmie z dnia [...] lutego 2003 r. Ustalono także, iż firma tajwańska F. M. I. CO. LTD, która na załączonych do zgłoszenia celnego dokumentach figuruje jako eksporter, nigdy nie eksportowała butów do Polski. Informacje te były podstawą do zakwestionowania prawidłowości świadectwa pochodzenia nr [...]. Odnosząc się do świadectwa FORM A nr [...], wystawionego retrospektywnie i potwierdzającego chińskie pochodzenie towaru organ wskazał, że świadectwo to zostało załączone w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Dyrektor Izby zwrócił uwagę na fakt, iż strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że firma F. M. I. CO., LTD., jak twierdzi skarżący, występowała jako pośrednik handlowy, między chińską firmą A. L. I. I. & E. Co. Ltd, a firmą M. – brak dokumentów potwierdzających pośrednictwo oraz dokonanie zapłaty za wykonaną usługę. Organ podkreślił, iż z wyjaśnień skarżącego można wnioskować, że strona nie wiedziała z kim zawiera kontrakt na dostawę obuwia. W związku z tym uznał, że skarżący nie dochował podstawowych zasad staranności przy zawieraniu umowy handlowej – nie sprawdził danych firmy, z którą zawarł umowę. Oddalając skargę M. W. – P. H. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że w sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia strona sprowadziła na polski obszar celny towary, które zostały wymienione w Wykazie nr 3 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów oraz sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), dalej: rozporządzenie RM z dnia 15 października 1997 r. W przedmiotowej sprawie niezbędne jest zatem świadectwo pochodzenia dokumentujące pochodzenie sprowadzonych towarów, które winno spełniać wymogi określone w § 13 ww. rozporządzenia. Za bezsporne Sąd pierwszej instancji uznał, iż załączone do przedmiotowego zgłoszenia celnego świadectwo pochodzenia (świadectwo pochodzenia FORM A) było nieprawdziwe, bowiem widniejąca na nim pieczęć nie odpowiada wzorowi pieczęci używanej do potwierdzania świadectw przez właściwe władze Tajwanu oraz ustalono, że firma tajwańska F. M. I. CO. LTD, która na załączonych do zgłoszenia celnego dokumentach figurowała jako eksporter, nigdy nie eksportowała butów do Polski. Z uwagi na powyższe spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy załączone w toku wszczętego postępowania celnego dokumenty, w tym również świadectwo pochodzenia, dotyczą towaru sprowadzonego na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. i tym samym czy dokumentują chińskie pochodzenie towaru. W ocenie WSA w W., skarżący w żaden sposób nie wykazał, iż towar sprowadzony na podstawie zgłoszenia celnego z dnia [...] lipca 2002 r. jest tym samym towarem, którego dotyczą dokumenty złożone w toku postępowania celnego, w tym świadectwo pochodzenia FORM A nr [...], wystawione retrospektywnie i potwierdzające chińskie pochodzenie towaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zauważył, że z uwagi na okoliczność, iż sprowadzony przez skarżącego towar – obuwie, ma charakter towaru oznaczonego co do gatunku, dokumenty wskazujące na jego pochodzenie muszą wskazywać w sposób pewny, że dotyczą danego, konkretnego towaru. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wskazanie w dokumentach załączonych w toku postępowania (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie) jedynie ilości obuwia i jego wagi oraz podanie w konosamencie numeru kontenera tożsamego z numerem wskazanym w zgłoszeniu celnym, nie może być uznane za wystarczający sposób wykazania, że przedłożone dokumenty dotyczą konkretnego towaru. Sąd uznał ponadto, że organ celny trafnie zwrócił uwagę na fakt, iż strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających okoliczność występowania firmy F. M. I. CO. LTD. (widniejącej jako eksporter w zgłoszeniu celnym) w charakterze pośrednika handlowego między firmą chińską A. L. I. I. & E. Co. Ltd, a firmą M. Skarżący nie nadesłał żadnego dokumentu potwierdzającego pośrednictwo, np. dokumentu potwierdzającego dokonanie zapłaty za wykonaną usługę. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie WSA w W., organ, uwzględniając wyjaśnienia skarżącego, prawidłowo wywiódł, że strona nie wiedziała z kim zawiera kontrakt na dostawę obuwia. Za bezzasadny Sąd pierwszej instancji uznał zarzut odnoszący się do nieustosunkowania się do twierdzenia dotyczącego karnetu TIR i podanego w nim numeru kontenera, gdyż organ wskazał na powyższe rozbieżności. Zauważył bowiem, iż ze zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów wynika, że eksporterem towaru pochodzenia tajwańskiego jest firma tajwańska F. M. I. CO. LTD., a kontrakt z tą firmą zawarto telefonicznie - zapis w polu 5 DWC (numer i data kontraktu). Na etapie postępowania wyjaśniającego strona przedłożyła natomiast m. in. kontrakt pisemny z dnia [...] kwietnia 2002 r., zawarty przez firmę M. z chińską firmą A. L. I. I. & E. Co. Ltd. Zdaniem WSA, organ prawidłowo zwrócił również uwagę, że gdyby przyjąć stanowisko skarżącego, to dla tego samego towaru istniały dwa różne komplety dokumentów: jeden - załączony do zgłoszenia celnego, wskazujący tajwański pochodzenie, wraz z fakturą będącą podstawą zaksięgowania dostawy towaru i zapłaty na rzecz podmiotu trzeciego oraz drugi - wskazujący na chińskie pochodzenie, z tym że faktura z dnia [...] lipca 2002 r. (załączona do zgłoszenia celnego) nie ma żadnego powiązania z fakturą nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., wskazaną w polu 10 świadectwa FORM A nr [...]. Z uwagi na powyższe, świadectwo FORM A nie stanowi prawidłowego dowodu pochodzenia przedmiotowego obuwia, gdyż odnosi się do towaru objętego dokumentem handlowym, którego wiarygodność została zakwestionowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zauważył również, że faktura handlowa nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. (załączona na etapie postępowania celnego) zawiera inną cenę jednostkową za obuwie niż faktura załączona do zgłoszenia celnego. Obie faktury wystawione zostały na M. – W. M., z tym że faktura nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. podaje cenę jednostkową w wysokości 0,55 USD, natomiast faktura załączona do zgłoszenia celnego podaje cenę 0,70 USD. Zapłata nastąpiła zaś za fakturę załączoną do zgłoszenia celnego, na rzecz podmiotu trzeciego w niej wymienionego. Jak podał Sąd, podmiot ten nie był wymieniony w fakturze załączonej na etapie postępowania celnego, ani nie występował w zawartym przez stronę z kontrahentem chińskim kontrakcie. Odnosząc się do kwestii nałożenia na stronę skarżącą odsetek wyrównawczych WSA zauważył, że Dyrektor Izby Celnej w W. prawidłowo ocenił, iż strona nie wykazała w sposób wiarygodny, że posłużenie się dokumentami załączonymi do zgłoszenia celnego nie było wynikiem świadomego działania lub zaniechania. Strona nie wykazała należytej staranności przy dokonywaniu transakcji z zagranicznym kontrahentem. Powoływanie się na nierzetelność kontrahenta tajwańskiego nie zwalnia skarżącego z odpowiedzialności za posłużenie się przy dokonywaniu zgłoszenia celnego nieprawidłowymi dokumentami, czego konsekwencją było zaniżenie kwoty długu celnego. Stąd, zdaniem Sądu, organ celny prawidłowo obciążył stronę odsetkami wyrównawczymi. W skardze kasacyjnej M. W. – P. H. M. zaskarżył w całości powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił.: 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, dalej: p.p.s.a.): art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: p.u.s.a., oraz art. 3 w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), dalej: Ordynacja podatkowa, oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy powołanych wyżej przepisów postępowania, przejawiającego się w nieuzasadnionym przyjęciu, że towar objęty retrospektywnym świadectwem chińskiego pochodzenia FORM A nr [...] nie jest tożsamy z towarem objętych zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r.; 2) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.): art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. oraz art. 3 w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy powołanych wyżej przepisów postępowania, przejawiającego się w nieuzasadnionym przyjęciu, że różnica w jednej cyfrze oznaczenia kontenera w zgłoszeniu celnym w stosunku do oznaczenia kontenera, zawartego w innych dokumentach dotyczących importu obuwia (bill of lading, volet karnetu TIR) nie stanowi oczywistej pomyłki pisarskiej, ale dowodzi, że skarżący w tym samym czasie dokonał importu dwóch identycznych co do wielkości partii obuwia w dwóch, oddzielnych kontenerach o oznaczeniach różniących się jedynie jedną cyfrą; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): § 13 ust. 2 w zw. z § 11 ust. 1 i § 13 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 15 października 1997 r., polegające na niewłaściwym ich zastosowaniu, przejawiającym się w niezastosowaniu tych przepisów, a w konsekwencji na przyjęciu, że prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia towaru wystawione przez kraj, z którego dokonano wywozu towaru, nie jest dowodem pochodzenia tego towaru; 4) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): § 20a w zw. z § 13 ust. 2 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 15 października 1997 r., polegające na niewłaściwym ich zastosowaniu, przejawiającym się w niezastosowaniu tych przepisów, a w konsekwencji na zignorowaniu prawidłowo wystawionego świadectwa pochodzenia towaru wystawionego przez kraj, z którego dokonano wywozu towaru, bez skierowania go do weryfikacji; 5) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): § 13 ust. 1 pkt 2 lit. c) i d) w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 15 października 1997 r., polegające na błędnej ich wykładni, przejawiającej się w przyjęciu stanowiska, że podanie takich danych, jak: masa i ilość towarów oznaczonych co do gatunku, liczba opakowań oraz numer kontenera nie umożliwia należytej identyfikacji tego towaru; 6) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.): § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. z 2003 r.. Nr 155, poz. 1515) polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, przejawiającym się w niezastosowaniu tego przepisu, a zastosowaniu § 3 ww. rozporządzenia, poprzez naliczenie odsetek w sytuacji, gdy w postępowaniu wykazano, iż przedłożenie przez skarżącego nieprawdziwego świadectwa pochodzenia nie było wynikiem jego zaniechania lub świadomego działania, ale działania nierzetelnego kontrahenta. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący organ przedstawił szczegółowe argumenty na poparcie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Dyrektor Izby Celnej nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarga ta została oparta na obydwu ustawowych podstawach, o których stanowi art. 174 p.p.s.a., tj. naruszeniu prawa procesowego i naruszeniu prawa materialnego. Zarzuty podniesione w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tj. zarzut naruszenia art.3 w zw. z art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) , oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, sprowadzające się do stanowiska kwestionującego trafność orzeczenia oddalającego skargę, przez Sąd I instancji, wnoszący skargę kasacyjną powiązał z zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie § 13 ust. 2 w zw. z § 11 ust. 1 i § 13 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. Nr 130, poz. 851 ze zm.) oraz błędną ich wykładnię. Zgodnie z § 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października1997 r. "Pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia". Towar w postaci obuwia sportowego, objęty zgłoszeniem celnym z [...] lipca 2002 r. na podstawie dokumentu SAD Nr [...] , wymieniony jest we wskazanym Wykazie 3. Niesporne jest też ustalenie, że pieczęć widniejąca na załączonym do zgłoszenia celnego świadectwie pochodzenia Nr [...] z [...] lipca 2002 r. nie odpowiadała wzorowi pieczęci używanej do potwierdzania świadectw pochodzenia przez władze Tajwanu a wymieniona w tym świadectwie jako eksporter firma tajwańska F. M. I. CO. LTD nigdy nie eksportowała butów do Polski. Zasadne zatem jest stanowisko Sądu I instancji, że istotną kwestią w rozpoznawanej sprawie była odpowiedź na pytanie, czy dokumenty przedłożone organom celnym po wszczęciu postępowania w sprawie, w tym również wystawione retrospektywnie świadectwo pochodzenia Nr [...], dotyczyły towaru wymienionego w zgłoszeniu celnym Nr [...] z [...] lipca 2002r. i tym samym czy dokumentowały chińskie pochodzenie tego towaru. Stanowisko Sądu I instancji, że Dyrektor Izby Celnej w W. prawidłowo wskazał, iż załączone w toku postępowania celnego dokumenty, w tym świadectwo pochodzenia FORM A Nr [...], nie mogły udokumentować chińskiego pochodzenia towaru zostało wyczerpująco uzasadnione. W uzasadnieniu tym wskazano, że sprowadzony towar w postaci butów, oznaczony był co do gatunku, a to wymagało wykazania w sposób jednoznaczny, że przedłożone dokumenty dotyczyły tego konkretnego towaru. Załączone dokumenty wymogu tego nie spełniały, bowiem wykazywały jedynie taką samą ilość obuwia i jego wagi oraz w konosamencie numer kontenera. Złożone dokumenty w żaden sposób nie nawiązywały też do dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego. Wskazano, że importer nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że firma F. M. I. CO. LTD. ( widniejąca w zgłoszeniu celnym jako eksporter) występowała jako pośrednik handlowy pomiędzy firmą chińską A. L. I. I. & E. Co. Ltd, a firmą M. Ze zgłoszenia celnego i załączonych do niego dokumentów wynikało, że eksporterem towaru pochodzenia tajwańskiego była firma tajwańska F. M. I. CO. LTD. , a kontrakt z tą firmą zawarto telefonicznie, co wynikało z zapisu w polu 5 DWC ( numer i data kontraktu). W toku postępowania wyjaśniającego strona skarżąca przedłożyła kontrakt pisemny z dnia [...] kwietnia 2002 r. zawarty przez firmę M. z chińską firmą A. L. I. I. & E. Co. Ltd. Wyjaśnienia importera prowadziły do wniosku, że dla tego samego towaru istniały dwa różne komplety dokumentów, jeden załączony do zgłoszenia celnego wskazujący na tajwańskie pochodzenie towaru wraz z fakturą będącą podstawą zaksięgowania dostawy towaru i zapłaty na rzecz podmiotu trzeciego oraz drugi wskazujący na chińskie pochodzenie towaru z tym, że faktura z dnia [...] lipca 2002 r. (załączona do zgłoszenia celnego) nie miała żadnego powiązania z fakturą Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. wskazaną w polu 10 świadectwa FORM A Nr [...]. Faktury te różniły się ponadto wskazaną w nich ceną jednostkową obuwia. Świadectwo FORM A Nr [...] nie stanowiło więc prawidłowego dowodu pochodzenia przedmiotowego obuwia, bowiem odnosiło się do towaru objętego dokumentem handlowym, którego wiarygodność została zakwestionowana. Odnosząc powyższe ustalenia organów celnych, uznane przez Sąd I instancji za prawidłowe, do zarzutów wyrażonych w skardze kasacyjnej stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż naruszone zostały wskazane w tej skardze przepisy. Naruszenia § 13 ust.2 w zw. z § 11 ust. 1 i § 13 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. skarżący upatrywał w niezastosowaniu tych przepisów a w konsekwencji przyjęciu, że prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia towaru wystawione przez kraj, z którego dokonano wywozu towaru, nie jest dowodem pochodzenia tego towaru. Zgodnie z § 13 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia "Jeżeli pochodzenie towaru przywożonego na polski obszar celny lub wywożonego z polskiego obszaru celnego musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, dowodem pochodzenia towaru może być świadectwo pochodzenia, które spełnia łącznie następujące warunki: 1) zostało sporządzone przez organ upoważniony w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów, 2) zawiera dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem, w szczególności a) dane nadawcy lub osoby wywożącej towar, b) określenie rodzaju towaru, c) masę brutto lub netto towaru; dane te mogą zostać zastąpione innymi danymi, takimi jak ilość lub objętość, w wypadku gdy towar podczas transportu zmienia swoją masę, gdy jego masa nie może być określona lub gdy ilość lub objętość są danymi zwyczajowo identyfikującymi ten towar, d) liczbę, rodzaj, znaki i numery opakowań; jeżeli towar jest przewożony luzem, należy umieścić na świadectwie odpowiednią adnotację, 3) poświadcza, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi z określonego Kraju." Przepis ten w ust. 2 stanowi, że "Świadectwo pochodzenia prawidłowo wystawione w kraju, z którego dokonano wywozu towaru, jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towaru". W omawianej sprawie skutecznie zakwestionowane zostało przez organy celne świadectwo pochodzenia towaru, załączone do zgłoszenia celnego SAD Nr [...] z [...] lipca 2002 r. wskazujące na tajwańskie pochodzenie towaru. Przedłożone przez importera inne świadectwo, wystawione retrospektywnie [...] sierpnia 2003 r., wskazujące chińskie na pochodzenie towaru wymagało nie tylko spełnienia wymogów określonych w przytoczonym wyżej przepisie ale także jednoznacznego powiązania z towarem objętym powyższym zgłoszeniem celnym. Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, akceptujące ustalenia organów celnych, że powiązanie to nie zostało przez zgłaszającego wykazane. Zasadnie bowiem uznano, że wykazana przedłożonymi dokumentami tożsamość masy towaru, jego ilości i liczby opakowań oraz numeru kontenera nie mogła być wystarczającą podstawą do ustalenia tożsamości towaru oznaczonego jedynie co do gatunku, w sytuacji, gdy równocześnie strona przedstawiła inne dokumenty, wskazujące różnych kontrahentów, różne daty i okoliczności zawarcia umów oraz różne ceny jednostkowe towaru. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji nie wskazywał w motywach wyroku na różnice w oznaczeniu kontenera. Zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów § 11 ust. 1 i § 13 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z 15 października 1997 r. nie może zatem zostać uznany za uzasadniony. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia § 20a w zw. z § 13 ust. 2 w zw. z § 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Wskazany § 20 a stanowi w ust. 1, że "W celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo". W myśl ust. 2 " Jeżeli organ, do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację lub udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, dokument uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru". Naruszenie wskazanego przepisu nastąpiło, zdaniem autora skargi kasacyjnej, poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji zignorowanie prawidłowo wystawionego świadectwa pochodzenia towaru. Powyższy zarzut również nie znajduje uzasadnienia. Sąd I instancji uznał za prawidłowe odstąpienie, przez organy celne, od weryfikacji dokumentów potwierdzających chińskie pochodzenie towaru, aprobując ustalenia tych organów wskazujące, że w toku postępowania strona nie wykazała, iż dokumenty te dotyczyły towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] lipca 2002 r. W świetle powyższych ustaleń stanowisko Sądu I instancji nie budzi zastrzeżeń. Organy celne nie zakwestionowały autentyczności świadectwa dokumentującego chińskie pochodzenie towaru, bowiem uznały, że nie wykazano, by świadectwo to dokumentowało pochodzenie towaru objętego powyższym zgłoszeniem celnym. Nie jest też uzasadniony zarzut naruszenia § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz. U. Nr 155, poz. 1515). poprzez zastosowanie § 3 tego rozporządzenia. Wskazany § 5 ust. 3 rozporządzenia pozwala na odstąpienie od pobrania odsetek wyrównawczych, mimo że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami, niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Zarzut powyższy stanowi polemikę ze stanowiskiem organów celnych, zaaprobowanym przez Sąd I instancji, iż strona nie wykazała w sposób wiarygodny, że posłużenie się dokumentami załączonymi do zgłoszenia celnego nie było wynikiem świadomego działania lub zaniechania. Przekonywująca jest argumentacja wskazująca, że strona nie była w stanie wykazać od kogo faktycznie kupiła towar skoro zapłaty za towar dokonała na rzecz podmiotu trzeciego, na podstawie faktury załączonej do zgłoszenia celnego, zaś wystawca faktury zaprzeczył by eksportował towar do Polski. Powyższy brak staranności przy dokonywaniu transakcji oraz posłużenie się nieprawidłowymi dokumentami nie pozwalał na uznanie, że spełnione zostały przesłanki cyt. § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych i na odstąpienie od pobrania odsetek wyrównawczych. Z powyższego wynika, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły prowadzić do jej uwzględnienia. Skarga kasacyjna podlegała zatem oddaleniu z mocy art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło