I GSK 600/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. [...] Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 1154/20 w sprawie ze skargi A. [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 25 września 2020 r., nr 2201-IOC.4306.8.2020.AK w przedmiocie odmowy umorzenia i zwrotu kwoty cła antydumpingowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. [...] Sp. z o.o. w K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 3 marca 2021 r. III SA/Gd 1154/20 oddalił skargę A. [...] S. A. w T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 25 września 2020 r., nr 2201-IOC.4306.3-7.2020.AK UNP 2201-20-107118 w przedmiocie odmowy umorzenia i zwrotu kwoty cła antydumpingowego A. [...] S.A. w T. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku. Autor skargi kasacyjnej wniósł o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz o przeprowadzenie rozprawy. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego, a to art. 120 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (dalej jako: UKC) poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą określone w przepisie tym "wyjątkowe okoliczności" stanowiące przesłankę zwrotu cła, i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej zwrotu tego cła, 2. przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) polegające na sporządzeniu uzasadnienia wyroku niezgodnie z określonymi w tym przepisie wymaganiami i nie odniesieniu się do zarzutów podnoszonych przez Skarżącą. Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca kasacyjnie przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. W okresie od 2 czerwca 2016 r. do 17 lutego 2017 r. spółka importowała z Chińskiej Republiki Ludowej towary w postaci folii aluminiowej, które zgłaszano do procedury dopuszczenia do obrotu z kodem TARIC 7607 11 19 40, ze stawką celną erga omnes w wysokości 7,5%. Zgłoszenia celne podlegały rejestracji na podstawie art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/865 z 31 maja 2016 r. wszczynającego dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych nałożonych na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 2015/2384 na przywóz niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej w drodze przywozu nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej z Chińskiej Republiki Ludowej i poddające ten przywóz rejestracji. 16 lutego 2017 r. ukazało się rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2017/271 rozszerzające ostateczne cła antydumpingowe, nałożone rozporządzeniem Rady WE nr 925/2009, wobec przywozu niektórych rodzajów folii aluminiowej pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, na przywóz nieznacznie zmienionych niektórych rodzajów folii aluminiowej. Wobec tego, Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w Gdyni decyzjami z 16 sierpnia 2018 r. określił dla importowanych towarów ostateczne cło antydumpingowe (Typ A 30). Spółka wniosła o umorzenie i zwrot uiszczonych należności powołując się na zasadę słuszności z art. art. 120 UKC. Organy celne odmówiły umorzenia ostatecznego cła antydumpingowego (A30). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku przyjął, że dług celny nie powstał w szczególnych okolicznościach, co oznacza, że już pierwsza z przesłanek określonych w art. 120 UKC nie została spełniona. Tym samym nie istnieje możliwość umorzenia ostatecznego cła antydumpingowego. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a. Wobec tego, że stan faktyczny sprawy jest niesporny, Naczelny Sąd Administracyjny dokona łącznej oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy zwrócić uwagę na to, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z kolei, według art. 98 § 1 p.p.s.a., przewodniczący zamyka rozprawę (posiedzenie). Natomiast uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym (art. 141 § 1 p.p.s.a.). Z przepisów tych wynika, że skoro wydanie wyroku który jest wynikiem sprawy sądowo administracyjnej, poprzedza czasowo sporządzenie jego uzasadnienia, to wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe. Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie - musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Naruszenie prawa materialnego uzasadni uchylenie zaskarżonej decyzji tylko wtedy, gdy miało to wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca nie precyzuje, co należy rozumieć przez naruszenie prawa mające wpływ na wynik sprawy. Przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji, gdy nawet przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji lub postanowienia byłaby taka sama. W pkt II. petitum skargi kasacyjnej kasator zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 120 ust. 1 i 2 UKC "poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą określone w przepisie tym "wyjątkowe okoliczności" stanowiące przesłankę zwrotu cła, i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej zwrotu tego cła." Stawianie Sądowi I instancji zarzutu dotyczącego obu form naruszenia prawa materialnego jest zasadne w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. W przeciwnym wypadku ich stawianie jest przedwczesne. Wszelka argumentacja podniesiona przez kasatora w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zmierzająca do podważenia stanu faktycznego sprawy nie może odnieść zamierzonego skutku. Ustalenie, że dług celny nie powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania oraz nie stwierdzenie występowania szczególnych okoliczności, ponieważ z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik nie znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych (art. 120 UKC) jest ustaleniem z zakresu faktów. Skoro kasator nie zarzucił w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. błędnego ustalenia przez organy celne, że dług celny powstał w typowych, normalnych okolicznościach, to w rozumieniu art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. Wobec tego, że kwota należności celnych przywozowych nie podlega zwrotowi na zasadzie słuszności, to art. 120 ust. 1 UKC został prawidłowo zastosowany jako podstawa prawna odmowy zwrotu. Z tych powodów skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 1) lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt. 2) lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).