I GSK 810/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia del. WSA Cezary Kosterna Protokolant Aneta Ołdakowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Lu 498/15 w sprawie ze skargi G. T. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium motywacyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, objętym skargą kasacyjną wyrokiem z 5 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 498/15, oddalił skargę G. T. na decyzję Rektora Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium motywacyjnego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Rektor Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] lutego 2015 r. o pozbawieniu G. T. prawa do stypendium motywacyjnego z dniem [...] grudnia 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do punktu 26 lit. e/ Regulaminu przyznawania stypendiów motywacyjnych z dnia 1 sierpnia 2014 r. student traci prawo do otrzymywania stypendium, gdy nie zda egzaminów zewnętrznych związanych z zajęciami dodatkowymi: Microsoft, Oracle, Cisco. Organ odwoławczy stwierdził, że Wydziałowa Komisja Stypendialna w okresie od dnia [...] sierpnia 2014 r. do dnia [...] lutego 2015 r. wstrzymywała się z podjęciem decyzji dotyczących stypendiów motywacyjnych, tak aby umożliwić studentom wypełnienie obowiązku przedłożenia certyfikatów potwierdzających zaliczenie egzaminów zewnętrznych. że stypendia motywacyjne nie są przyznawane wyłącznie za wyniki w nauce. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku nieprzedłożenia certyfikatów potwierdzających zaliczenie egzaminów zewnętrznych przez skarżącego, pozbawienie go prawa do stypendium motywacyjnego było rozstrzygnięciem prawidłowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę skarżącego wskazał, że z uregulowania art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.) wynika, że do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi w art. 160 ust. 1, że organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki określa regulamin studiów. Stosownie do treści art. 189 ust. 1 cyt. ustawy, student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów. W szczególności student - zgodnie z art. 189 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym - ma obowiązek uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych i organizacyjnych zgodnie z regulaminem studiów (pkt 1); składania egzaminów, odbywania praktyk i spełniania innych wymogów przewidzianych w planie studiów (pkt 2) oraz przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni (pkt 3). Nie budziło większych wątpliwości w ocenie Sądu I instancji, że prezentowane w orzecznictwie i poglądach doktryny zapatrywanie, że decyzja organów uczelni, w świetle wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie musi spełniać tak rygorystycznych kryteriów jak decyzja organu administracyjnego. Z odesłania zamieszczonego w art. 207 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że do decyzji władz uczelnianych podejmowanych w indywidualnych sprawach dotyczących stypendiów motywacyjnych należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Zaskarżona decyzja Rektora Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie z dnia [...] marca 2015 r. dotyczyła pozbawienia skarżącego prawa do stypendium motywacyjnego z dniem 1 grudnia 2014 r. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił Regulamin przyznawania stypendiów na kierunku zamawianym "VERSATILISTS. PROFESJONALNA I KOMPLETNA INFORMATYKA" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet IV Szkolnictwo Wyższe, Działanie 4.1 "Wzmocnienie i rozwój potencjału dydaktycznego uczelni oraz zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy", Poddziałanie 4.1.2 "Zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy". Wspomniany Regulamin obowiązujący od dnia 1 sierpnia 2014 r. w punkcie 26 lit. e/ określał, że student traci prawo do otrzymywania stypendium, gdy nie zda egzaminów zewnętrznych związanych z zajęciami dodatkowymi - Microsoft, Oracle i Cisco. Z akt sprawy wynikało, że skarżący nie przedstawił certyfikatów o zaliczeniu wskazanych wyżej egzaminów, zaś w ankiecie dla studentów IV roku Informatyki z dnia 18 listopada 2014 r. zadeklarował, że nie jest zainteresowany otrzymaniem certyfikatów związanych z tego rodzaju zajęciami dodatkowymi realizowanymi w ramach powyższego projektu finansowanego ze środków Unii Europejskiej i realizowanego przez Wyższą Szkołę Ekonomii i Innowacji w Lublinie (beneficjenta). Swoje stanowisko o braku zainteresowania uzyskaniem certyfikatów w tym zakresie skarżący podtrzymał w odwołaniu od decyzji Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] lutego 2015 r. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] lutego 2015 r. nie wskazywały w podstawie prawnej rozstrzygnięcia ani przepisów ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ani przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Okoliczność ta nie świadczy w ocenie Sądu I instancji o wadliwości obu tych decyzji, skoro jak wyżej wykazano, rozstrzygnięcia organów uczelni, nie muszą spełniać ścisłych wymogów i kryteriów odnoszących się do decyzji wydawanych przez organy administracyjne. G. T. złożył skargę kasacyjną wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: p.p.s.a.) zarzucając: I. naruszenie prawa materialnego: - art. 26 lit. e) Regulaminu przyznawania stypendiów motywacyjnych dla studentów Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie kształcących się na kierunku zamawianym w ramach realizacji projektu "VERSATILISTS. PROFESJONALNA I KOMPETENTNA INFORMATYKA poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten dopuszcza możliwość utraty przez studenta prawa do otrzymanego stypendium w przypadku kiedy nie zda egzaminów zewnętrznych związanych z zajęciami dodatkowymi: Microsoft, ORACLE, CISCO niezależnie od tego czy student miał obowiązek uczestniczenia w tego rodzaju zajęciach, bądź został na nie zakwalifikowany. II. naruszenie prawa procesowego - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Nie zostało bowiem w toku postępowania ustalone, na podstawie czy to dokumentów, czy innych dowodów, czy i na jakie zajęcia dodatkowe zakwalifikowany został G. T., czy miał obowiązek uczestniczenia w nich. Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym autor skargi kasacyjnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Za podstawę wyroku z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Lu 498/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane przez Rektora Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie. Decyzją z [...] marca 2015 r. Rektor Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie utrzymał w mocy decyzję Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z [...] lutego 2015 r. o pozbawieniu G. T. prawa do stypendium motywacyjnego z dniem 1 grudnia 2014 r. powołując się na punkt 26 lit. e/ Regulaminu przyznawania stypendiów motywacyjnych z 1 sierpnia 2014 r. (Student traci prawo do otrzymywania stypendium, gdy nie zda egzaminów zewnętrznych związanych z zajęciami dodatkowymi: Microsoft, Oracle, Cisco). Wydziałowa Komisja Stypendialna w okresie od 1 sierpnia 2014 r. do 2 lutego 2015 r. wstrzymywała się z podjęciem decyzji dotyczących stypendiów motywacyjnych, tak aby umożliwić studentom wypełnienie obowiązku przedłożenia certyfikatów potwierdzających zaliczenie egzaminów zewnętrznych. Skarżący nie przedstawił certyfikatów o zaliczeniu wymaganych egzaminów, zaś w ankiecie dla studentów IV roku Informatyki z 18 listopada 2014 r. zadeklarował, że nie jest zainteresowany otrzymaniem certyfikatów związanych z tego rodzaju zajęciami dodatkowymi realizowanymi w ramach projektu finansowanego ze środków Unii Europejskiej i realizowanego przez Wyższą Szkołę Ekonomii i Innowacji w Lublinie (beneficjenta). Swoje stanowisko o braku zainteresowania uzyskaniem certyfikatów w tym zakresie skarżący podtrzymał w odwołaniu od decyzji Przewodniczącego Wydziałowej Komisji Stypendialnej z [...] lutego 2015 r. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera zatem jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Konstrukcja tej normy prawnej wskazuje, że stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania, które w ocenie strony skarżącej zostały naruszone przez Sąd I instancji, należy uprawdopodobnić istnienie potencjonalnego związku przyczynowego między uchybieniem proceduralnym a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego. W tym wypadku nie chodzi o to, że ewentualne uchybienie mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, lecz wpływ istotny. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. w pkt II petitum skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku ze wskazanymi tam przepisami k.p.a. Przepis ustrojowy, jakim jest art. 3 § 1 p.p.s.a. (Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie), sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej. W tej sprawie Sąd I instancji rozpoznał skargę na decyzję ostateczną oraz ocenił ją pod kątem legalności w zakresie zastosowanych przepisów. Z kolei, przepis art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. określa kompetencję sądu administracyjnego w fazie orzekania i co do zasady nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, ponieważ jego naruszenie przez Sąd I instancji jest zawsze następstwem uchybienia innym przepisom procesowym. Oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi. Naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej upatruje w zaakceptowaniu przez Sąd I instancji naruszeń prawa, których dopuścił się organ odwoławczy tj. naruszenia art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 201 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2005 r. obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2018 r., do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 (dotyczących rekrutacji) oraz art. 196 ust. 3 (decyzja dotycząca rekrutacji), decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Natomiast według art. 175 ust. 2 tej ustawy, od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej w sprawie stypendium socjalnego, stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych oraz zapomogi studentowi przysługuje odwołanie do rektora, składane w terminie czternastu dni od dnia otrzymania decyzji. W przypadku decyzji rektora w sprawie stypendium dla najlepszych studentów przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać bowiem systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany (tak: postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1422/10). Odpowiednie stosowanie określonego przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost albo z pewnymi modyfikacjami, usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciągniętego" pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczeniu jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Ta niedopuszczalność może wynikać albo bezpośrednio z treści wchodzących w grę regulacji prawych, albo z tego, że zastosowania danej normy nie dałoby się pogodzić ze specyfiką i odmiennością rozpoznawanego stanu (zob. J. Warylewski (red.), Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Warszawa 2003, s. 503). Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z kolei, według art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast art. 80 kpa stanowi, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Autor skargi kasacyjnej nie uzasadnił, dlaczego zebrany w sprawie materiał dowodowy okazał się niewystarczający i budzący wątpliwości oraz w jakim zakresie ten materiał dowodowy winien być uzupełniony. Według strony nie ustalono, czy i na jakie zajęcia dodatkowe zakwalifikowany został skarżący, czy miał obowiązek uczestniczenia w nich. Zgodnie z art. 80 k.p.a., w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że stan faktyczny został ustalony przez organ administracji publicznej z zachowaniem reguł procedury. W rozpoznawanej sprawie Rektor Wyższej Szkoły Ekonomii i Innowacji w Lublinie w ocenie materiału dowodowego nie był skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonał według własnego przekonania, na podstawie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Rozumowanie, w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Z treści powołanego przepisu wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Te reguły zostały zachowane w rozpoznawanej sprawie, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji. Stan faktyczny sprawy zakończonej decyzją ostateczną został ustalony prawidłowo, proces subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowane przepisy prawa materialnego również jest prawidłowy. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. Prawidłowe sformułowanie podstawy skargi kasacyjnej opierającej się na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie musi polegać na wskazaniu postaci naruszenia prawa materialnego. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu, mylne odczytanie dyspozycji lub sankcji. Z kolei, naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to błąd subsumcji, czyli wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Niewłaściwe zastosowanie prawa jest często konsekwencją jego błędnej wykładni. Autor skargi kasacyjnej zarzucając Sądowi I instancji błędną wykładnię wskazanych przepisów prawa winien zaprezentować jaka winna być wykładnia prawidłowa tych przepisów odwołując się wprost do ich treści. Skuteczną podstawą zarzutów kasacyjnych opartych na podstawie z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. może być naruszenie wyłącznie takich przepisów prawa materialnego, które zastosował albo miał zastosować organ administracji publicznej. Rozpoznając skargi na decyzje lub postanowienia (art. 145 § 1 p.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny nie stosuje żadnego przepisu prawa materialnego, w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów. To, co w art. 174 pkt 1) p.p.s.a. określono jako "niewłaściwe zastosowanie", jest niczym innym jak nieprawidłową oceną zastosowania prawa materialnego przez organ administracji. Ustawodawca zastosował pewien skrót myślowy, w związku z czym ilekroć mówimy o niewłaściwym zastosowaniu prawa materialnego przez sąd, rozumiemy przez to albo bezzasadne tolerowanie błędu subsumcji popełnionego przez organ administracji, albo wręcz przeciwnie - bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia takiego błędu. Przyjmuje się, że prawo materialne to normy prawne bezpośrednio regulujące stosunki pomiędzy podmiotami prawa, określając przesłanki (fakty) powodujące ich powstanie, zmianę lub wygaśnięcie. Do prawa materialnego zalicza się również normy prawne regulujące określone obowiązki, zakazy lub nakazy i przewidujące określone sankcje za ich nieprzestrzeganie. Inaczej mówiąc, przepisy prawa materialnego to takie, które kształtują sytuację prawną podmiotu. Z kolei, prawo procesowe określa sposób dochodzenia praw i roszczeń publicznoprawnych wynikających z prawa materialnego, normy tego prawa określają w jaki sposób i w jakich terminach ma być załatwiana konkretna sprawa administracyjna. Prawo formalne, procesowe to zespół norm prawnych regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, prawo to urzeczywistnia normy prawa materialnego. Normy prawa procesowego mogą być zawarte w tym samym akcie normatywnym co normy prawa materialnego. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia ostatecznego stanowił Regulamin przyznawania stypendiów na kierunku zamawianym "VERSATILISTS. PROFESJONALNA I KOMPLETNA INFORMATYKA" w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, Priorytet IV Szkolnictwo Wyższe, Działanie 4.1 "Wzmocnienie i rozwój potencjału dydaktycznego uczelni oraz zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy", Poddziałanie 4.1.2 "Zwiększenie liczby absolwentów kierunków o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy". Regulamin ten obowiązujący od 1 sierpnia 2014 r. w punkcie 26 lit. e/ stanowił, że student traci prawo do otrzymywania stypendium, gdy nie zda egzaminów zewnętrznych związanych z zajęciami dodatkowymi - Microsoft, Oracle i Cisco. Regulacja ta jest jasna i przejrzysta i nie wymaga specjalnych zabiegów interpretacyjnych, aby odczytać normę w niej zawartą. Przepis ten nie uzależnia utraty stypendium od obowiązku uczestniczenia w zajęciach dodatkowych Microsoft, Oracle i Cisco oraz zakwalifikowania studenta na takie zajęcia. Student traci prawo do otrzymywania stypendium zawsze wtedy, gdy nie zda egzaminów zewnętrznych związanych z zajęciami dodatkowymi - Microsoft, Oracle i Cisco. Wszelka argumentacja podniesiona w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zmierzająca do podważenia stanu faktycznego sprawy nie może odnieść zamierzonego skutku. Podniesiony w pkt I petitum skargi kasacyjnej zarzut pozostaje w ścisłym związku z niepodważonymi ustaleniami stanu faktycznego, przez co nie mógł być skuteczny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na mocy art. 184 p.p.s.a.