I GZ 166/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 19 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "S." Spółki z o.o. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 11 marca 2011 r.; sygn. akt III SA/Gl 2671/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi "S." Spółki z o. o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] września 2010 r.; nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 11 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 2671/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił "S." spółce z o.o. w T. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] września 2010 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego. Sąd stwierdził, że postanowieniem z 26 stycznia 2011 r. WSA w G. odrzucił skargę "S." spółki z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] września 2010 r., z powodu nieuzupełnienia w terminie braków formalnych skargi, to jest nienadesłania dokumentu potwierdzającego prawo do reprezentacji Spółki. Pismem z [...] lutego 2011 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi wraz z załączonym odpisem z rejestru przedsiębiorców. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że do uchybienia terminu doszło bez winy Spółki. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego prokurent Spółki nie wskazał okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie uprawdopodobnił w sposób przekonywujący, iż uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi było przez niego niezawinione. Przesyłka z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi została wysłana na adres dla doręczeń i była dwukrotnie awizowana. Z adnotacji poczty wynika, że zawiadomienie o przesyłce pozostawiono na drzwiach adresata. Sąd podkreślił, że przesyłka nie została przez adresata odebrana w zakreślonym terminie i została zwrócona nadawcy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, doręczenie należało uznać za skuteczne. W zażaleniu na powyższe postanowienie "S." Spółka z o.o. w T. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, zarzuciła naruszenie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sytuacji, gdy prokurentowi Spółki nie zostało skutecznie doręczone wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu strona podniosła, że prokurent Spółki nie miał wiedzy, aby były awizowane do niego przesyłki w okresie między [...] a [...] grudnia 2010 r. Ponadto, w ocenie skarżącej, sposób awizowania budzi wątpliwości z uwagi na to, że w pierwszej kolejności pracownik urzędu pocztowego powinien pozostawić zawiadomienie o przesyłce w oddawczej skrzynce pocztowej, nie zaś w drzwiach mieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Tryb doręczeń pism sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym został uregulowany w art. 65-81 p.p.s.a. Skuteczne doręczenie może mieć miejsce tylko w trybie i na zasadach określonych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. post. SN z 13 września 2001 r. sygn. akt IV CZ 105/01, publ. "Prok. i Pr." - dodatek 2002 r., nr 4, poz. 44). Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 p.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Z kolei w myśl art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Doręczenie uregulowane w omawianym przepisie może mieć miejsce w razie niemożności doręczenia pisma w sposób właściwy lub zastępczy. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Domniemanie doręczenia pisma nie nastąpi zatem w razie niespełnienia warunków określonych w art. 73 § 2 i § 3 p.p.s.a. i nie wywoła skutków prawnych dla strony dokonującej czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi z [...] października 2010 r. zostało nadane jako przesyłka polecona pod numerem [...] na wskazany w skardze adres prokurenta "S." spółki z o.o. w T. – S. Z adnotacji poczynionych na potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie, w której znajdowała się przesyłka wynika, że pismo Sądu nie mogło zostać doręczone pełnomocnikowi osobiście, gdyż lokal był zamknięty (adnotacja poczyniona przez doręczyciela "adresata nie zastałem"). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (tzw. zwrotki) wynika w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej w M., na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a. W miejscu określającym na druku wskazanie informacji o umieszczeniu zawiadomienia o przesyłce dla adresata w "skrzynce oddawczej" lub "na drzwiach adresata", zaznaczono właściwe miejsca zgodnie z istniejącą w tym względzie instrukcją na druku o treści: "zaznaczyć właściwe" – "na drzwiach adresata". Dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. konieczne jest zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił on zawiadomienie o przesyłce dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia (por. post. NSA z 12 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 709/05, zbiór Lex nr 273669; wyrok SN z 22 lutego 2001 r. sygn. III RN 70/00 publ. OSNAPiUS 2001, nr 19, poz. 574; wyrok SN w sprawie o sygn. I CKN 861/00). Jak wynika z treści znajdującej się w aktach sprawy kserokopii dowodu doręczenia przedmiotowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, omówioną wyżej informację doręczyciel zamieścił na druku tego dowodu wskazując, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono na drzwiach adresata. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. W rozpoznanej sprawie twierdzenia strony skarżącej w tym przedmiocie są jednostronne i nie zostały zobiektywizowane, w szczególności poprzez zainicjowanie wszczęcia stosownego postępowania wyjaśniającego przed organami pocztowymi. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.