I GZ 173/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia adwokat K. P. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zawarte w punkcie 2. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1154/17 w sprawie ze skargi M. W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] października 2017 r., nr [...] [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w opłacie paliwowej postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 1154/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. W. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległość spółki z tytułu opłaty paliwowej za luty 2013 r. W punkcie 2 tego wyroku przyznano i nakazano wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – WSA w Łodzi adwokatowi K. P. kwotę 295,20 zł obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Zażalenie na pkt 2 powyższego wyroku, rozstrzygający o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, wniosła adwokat K. P., domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia w zakresie kosztów, poprzez przyznanie 4.428,00 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwoty, obejmującej podatek od towarów i usług, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w postaci: - art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 – dalej: rozporządzenie w sprawie kosztów pomocy prawnej) poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której ze względu na charakter sprawy będącej przedmiotem orzekania, przy określaniu należnej stawki wynagrodzenia ustanowionego adwokata należało zastosować art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 6 rozporządzenia w sprawie kosztów pomocy prawnej. Zdaniem wnoszącej zażalenie, zasądzona kwota wynagrodzenia winna zostać ustanowiona w oparciu o stawkę uzależnioną od wartości przedmiotu sporu, tj. w oparciu o § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 8 pkt 6 rozporządzenia w sprawie kosztów pomocy prawnej, albowiem przedmiotem rozstrzygania była w rzeczywistości zaskarżona należność pieniężna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Do wymienionych w cytowanym przepisie przepisów odrębnych, na podstawie których ustala się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, należy zaliczyć m.in. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Przepis § 21 ust. 1 pkt 1 powołanego wyżej aktu prawnego stanowi, że opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji: a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8, b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł, c) w innej sprawie - 240 zł. Wskazać należy, że rozporządzenie uzależnia wysokość wynagrodzenia pełnomocnika od przedmiotu sporu. Dlatego to charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej, czy przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, będzie przesądzał także o tym, jaka będzie podstawa do przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia. W rozpatrywanej sprawie skarga dotyczyła odpowiedzialności członka zarządu za zaległość spółki z tytułu zobowiązania w opłacie paliwowej. W decyzjach dotyczących odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki, organ podatkowy rozstrzyga, czy w konkretnym przypadku zachodzą przesłanki przewidziane w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) dla odpowiedzialności członka zarządu spółki za jej zobowiązania podatkowe. Decyzja taka nie może być traktowana jako akt kreujący należność pieniężną, bądź stwierdzający jej istnienie, ponieważ okoliczność ta pozostaje poza granicami sprawy. Przedmiotem sprawy toczącej się przed organem podatkowym nie jest w istocie ustalenie należności pieniężnej, ale ustalenie istnienia przesłanek pozwalających na przypisanie osobie trzeciej odpowiedzialności za zobowiązania podatnika. Od skargi na decyzję o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki należy pobierać wpis stały w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2003 r. Nr 221 poz. 2193 ze zm., ponieważ wysokość zaległego podatku nie jest przedmiotem sporu w sprawie. Przedmiotem zaskarżenia nie są zatem należności pieniężne w rozumieniu art. 231 p.p.s.a. Dokonując kalkulacji stawki wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zasądzonego w punkcie 2 ww. wyroku WSA jako zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu, Sąd I instancji słusznie zatem przyjął, że tocząca się przed nim sprawa nie dotyczyła należności pieniężnej. Jako sprawa zawisła w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, winna bowiem zostać zakwalifikowana jako "sprawa inna", której przedmiotem zaskarżenia – wbrew twierdzeniom wnoszącej zażalenie – nie jest należność pieniężna. W konsekwencji powyższego, swym przedmiotem mieści się ona więc w zakresie hipotezy ujętej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia w sprawie kosztów pomocy prawnej, nie zaś jak wnioskowała wnosząca zażalenie w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) powołanego rozporządzenia. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji przyznał pełnomocnikowi z urzędu 295,20 zł, jako koszt nieopłaconej pomocy prawnej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.