I GZ 297/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1397/21 odrzucające skargę w sprawie ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: uchylić punkt pierwszy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1397/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2022 r. odrzucił skargę R. K. (dalej "skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał że skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi zarządzeniem referendarza sądowego z 22 października 2021 r., poprzez jej podpisanie. Wskazał, że wezwanie to doręczono skarżącemu za pośrednictwem ePUAP w dniu 2 listopada 2021 r. W tej sytuacji siedmiodniowy termin do podpisania skargi upłynął z dniem 9 listopada 2021 r. Natomiast jak stwierdzono w oparciu o akta sprawy, skarżący uzupełnił wskazany brak dopiero w dniu 12 listopada 2021 r., to jest po terminie. Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wyznaczony z urzędu złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylnie w zakresie punktu pierwszego oraz o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwe jest wnoszenie pisma w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd w konsekwencji doręcza dokumenty stronom korzystającym z tego trybu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej "p.p.s.a." Przez adres elektroniczny strony należy rozmieć adres konta na platformie ePUAP. W myśl art. 74a § 5 p.p.s.a., datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd, po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 74a § 6 p.p.s.a.). Do powtórnego zawiadomienia stosuje się przepisy § 3 i 4 (art. 74a § 7 p.p.s.a.), a w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 74a § 8 p.p.s.a.). W myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jednym z wymogów formalnych skargi jest jej podpisanie (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.), przy czym w związku ze stanowiskiem zajętym w uchwale NSA z 6 grudnia 2021 r., I FPS 2/21 (publ. ONSAiWSA 2022, nr 1, poz. 2) skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W ocenie Sądu I instancji skarżący uzupełnił brak formalny skargi poprzez jej podpisanie po terminie, bowiem zgodnie ze swoimi ustaleniami wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 2 listopada 2021 r., natomiast braki formalne zostały uzupełnione w dniu 12 listopada 2021 r. Mając na uwadze analizę prowadzonej w sprawie korespondencji i składanych przez stronę pism Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wadliwym było przyjęcie przez Sąd I instancji daty doręczenia wezwania skarżącemu do usunięcia braków formalnych skargi. Zarządzeniem z 29 października 2021 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) przez jej podpisanie. Wezwanie zostało skierowane do skarżącego na adres ePUAP w dniu 2 listopada 2021 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy Urzędowego Poświadczenia Doręczenia wynika, wbrew twierdzeniu Sądu I instancji, że przedmiotowe wezwanie zostało doręczone w dniu 4 listopada 2021 r. Natomiast braki formalne skargi zostały uzupełnione w dniu 12 listopada 2021 r., to jest z zachowaniem 7 dniowego terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe okoliczności, na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie stanowiły wystarczającej podstawy do odrzucenia przez Sąd I instancji skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Na koniec wskazać należy, że w zażaleniu złożono zarówno zażalenie na postanowienie z 22 kwietnia 2021 r., jak również wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W pierwszej kolejności został rozpoznany środek odwoławczy, natomiast wniosek o przywrócenie terminu zostanie rozpoznany przez Sąd pierwszej instancji po zwrocie akt z NSA. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego, NSA wskazuje, że orzekanie o wynagrodzeniu dla pełnomocnika z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) należy do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji