I GZ 340/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. L. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 187/19 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na zawiadomienie o zmianie wysokości zajętych wierzytelności postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 19 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 187/19 Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wezwał R. L. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania - w kwocie 100 zł, na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 221, poz. 2193), w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenie na zarządzenie wniosła R. L., wnosząc o jego zmianę poprzez zwolnienie skarżącej od ponoszenia kosztów postępowania w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: ppsa) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RM wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym - 100 zł. Złożona w sprawie skarga jest pismem procesowym podlegającym opłacie. Zgodnie z art. 214 ppsa, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Strona inicjująca postępowanie sądowoadministracyjne ma obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego została zwolniona na mocy przepisu prawa (v. art. 239 § 1 pkt 1-3, art. 239 § 2 i art. 240 ppsa), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (v. art. 239 § 1 pkt 4 ppsa). Mając na uwadze tak określone ramy prawne i faktyczne rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, iż na obecnym etapie postępowania przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zasadność wydania przez Sąd I instancji zarządzenia z 19 lipca 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Na gruncie tej sprawy, bezsporną okolicznością jest, że strona nie uiściła wymaganego przepisami wpisu sądowego od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z [...] stycznia 2019 r. Zarządzeniem z 14 maja 2019 r. Referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej (złożony wraz ze skargą) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wobec niezłożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF. Zarządzenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu z 15 lipca 2019 r. Złożenie przez skarżącą w dniu 9 grudnia 2019 r. ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy (które ostatecznie skutkowało zwolnieniem skarżącej od kosztów sądowych – postanowieniem referendarza sądowego WSA w Bydgoszczy z 20 grudnia 2019 r.) nie miało wpływu na prawidłowość wydania zaskarżonego zarządzenia z 19 lipca 2019 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy wywołuje bowiem skutki prawne dopiero z chwilą jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała już obowiązek uiścić przed jego złożeniem (por. postanowienie NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 846/16). W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Przewodniczący zasadnie wezwał w dniu 19 lipca 2019 r. skarżącą, w świetle wymienionych przepisów, do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł, bowiem stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100 zł. Tym niemniej wobec zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych (postanowienie referendarza sądowego z 20 grudnia 2019 r.), na obecnym etapie sprawy Sąd I instancji nie będzie wzywał skarżącej do uiszczenia wpisu wynikającego z zaskarżonego zarządzenia i nada sprawie bieg. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.