I SA/Bd 187/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2021-02-09
Skład orzekający: Mirella Łent, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego stanowi czynność egzekucyjną w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na którą przysługuje skarga w trybie art. 54 tej ustawy?Ratio decidendi
Zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ma ono jedynie charakter informacyjny i nie służy do zastosowania ani zrealizowania środka egzekucyjnego. W związku z tym, organ egzekucyjny zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na takie zawiadomienie, stosując art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
W sprawie toczyło się postępowanie egzekucyjne wobec R. L. na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego nienależnie pobranej płatności. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Po zmianie wysokości tego zajęcia, skarżąca wniosła skargę na zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia. Organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie tej skargi, uznając, że zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia nie jest czynnością egzekucyjną. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2021r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi z majątku R. L. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa w B. w dniu [...] października 2016 r. Nr [...]. Tytuł ten obejmuje należności pieniężne dotyczące nienależnie pobranej płatności, wynikającej z orzeczenia z [...] maja 2016 r. w kwocie należności głównej [...] zł. W tytule wykonawczym wskazano również dane małżonka Skarżącej - S. L., jako odpowiedzialnego majątkiem wspólnym. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniem z [...] lipca 2017 r. zajął wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. Zawiadomienie to wraz z odpisem wskazanego wyżej tytułu wykonawczego zostało doręczone Skarżącej i Jej małżonkowi w dniu [...] lipca 2017 r. W trakcie dalszych czynności egzekucyjnych, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniem z [...] czerwca 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w B. S.A. Zawiadomienie o zajęciu doręczono do Banku w dniu [...] czerwca 2018 r., natomiast Skarżącej [...] lipca 2018 r. W odpowiedzi na dokonane zajęcie, pismem z [...] czerwca 2018 r. B. S.A. poinformował o przeszkodzie w jego realizacji z uwagi na niewystarczające dane do identyfikacji dłużnika. P. z dnia [...] lipca 2018 r. Skarżąca wniosła, na podstawie art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.), dalej "u.p.e.a.", skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., dokonaną zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...] czerwca 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. oddalił skargę. W wyniku wniesionego na to postanowienie zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie organu egzekucyjnego. Postanowienie to jest ostateczne w administracyjnym toku instancji.
Mając na uwadze ww. wypowiedź B. S.A. z [...] czerwca 2018 r. oraz dotychczas wyegzekwowane kwoty, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. pismem z [...] października 2018 r. wystosował zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. dokonanego zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2018r. Zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia z dnia [...] października 2018 r. skierowano do B. [...] S.A. - będącego następcą [...] S.A. Egzemplarz tego zawiadomienia przesłano również Skarżącej do wiadomości, na które pismem z [...] listopada 2018 r. złożyła skargę w trybie określonym w art. 54 u.p.e.a. Strona wniosła o uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., dokonanego zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi oraz wyjaśnienie, w jaki sposób organ egzekucyjny ustalił należący do Skarżącej rachunek bankowy prowadzony przez [...] [...] S.A.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "k.p.a.", w związku z art. 18 u.p.e.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na zawiadomienie z [...] października 2018 r. o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., dokonanego zawiadomieniem z [...] czerwca 2018 r. Organ egzekucyjny wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że skierowane do Skarżącej w dniu [...] października 2018 r. zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu definicji określonej w art. 1a pkt 2 powołanej ustawy, na którą przysługuje skarga w trybie określonym w art. 54 u.p.e.a. W ocenie organu w niniejszej sprawie przepis art. 54 u.p.e.a. nie ma zatem zastosowania, w związku z tym brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia skargi na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego określoną w art. 54, wniesioną na zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia, które nie jest czynnością egzekucyjną.
P. z dnia [...] grudnia 2018 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez stwierdzenie, że skarga z [...] listopada 2018 r. zasługuje na uwzględnienie i następnie o uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie przedmiotowej skargi do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego w B., wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia oraz udzielenie informacji, w jaki sposób organ egzekucyjny ustalił należący do Skarżącej rachunek bankowy prowadzony przez [...] [...] S.A. W treści zażalenia Skarżąca podniosła argumenty tożsame z uzasadnieniem złożonej pismem z dnia [...] listopada 2018 r. skargi na zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia. Dodatkowo wskazała, że nie jest posiadaczem rachunku bankowego prowadzonego przez [...] [...] S.A., a zajęcie rachunku spowodowało tylko powstanie kolejnych kosztów postępowania egzekucyjnego.
Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 61 § 1 i art. 61a § 1 k.p.a. i podał, że przepisy te znajdują w tej sprawie odpowiednie zastosowanie na podstawie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. Organ zauważył, że przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest także zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W ocenie organu należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Zdaniem Dyrektora złożenie skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. na zawiadomienie z dnia [...] października 2018 r. o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. (obecnie [...] [...] S.A.), dokonanego zawiadomieniem z [...] czerwca 2018 r., niewątpliwie należało uznać za taką właśnie przyczynę. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie Skarżąca wniosła w trybie określonym w art. 54 § 1 u.p.e.a. skargę na zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia rachunku bankowego. Zauważył, że środek prawny w postaci skargi określonej w art. 54 § 1 powołanej ustawy stwarza możliwości zaskarżenia wyłącznie dokonanej czynności egzekucyjnej organu egzekucyjnego lub egzekutora. Natomiast w myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. W związku z powyższym organ stwierdził, że zawiadomienie z [...] października 2018 r. o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., dokonanego zawiadomieniem z [...] czerwca 2018 r., nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu definicji określonej w powołanym wyżej przepisie, bowiem nie jest działaniem zmierzającym do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z rachunku bankowego. Zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia ma wyłącznie charakter informacyjny. W takim stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] listopada 2018 r. zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie skargi na zawiadomienie z [...] października 2018 r. o zmianie wysokości zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., dokonanego zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2018r. W ocenie Dyrektora, słusznie wskazał organ egzekucyjny w zaskarżonym postanowieniu, że właściwą czynność egzekucyjną stanowiło zajęcie rachunku bankowego w [...] S.A., na którą to czynność przysługiwał Skarżącej środek zaskarżenia w postaci skargi określonej w art. 54 u.p.e.a. i z którego to środka skorzystała, wnosząc pismem z dnia [...] lipca 2018 r. skargę. Postępowanie w przedmiocie rozpatrzenia złożonej skargi na zawiadomienie o zajęciu z dnia [...] czerwca 2018 r. zakończyło się ostatecznie wydanym przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu [...] listopada 2018 r. postanowieniem. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, żądanie uchylenia postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] listopada 2018 r. jest niezasadne. Natomiast w kwestii wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia, Dyrektor wskazał, że nie znalazł dostatecznych przesłanek uzasadniających wstrzymanie tego postępowania.
W skardze do tut. Sądu Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez stwierdzenie, że zażalenie wniesione pismem z [...] grudnia 2018 r. jest dopuszczalne i uzasadnione i następnie o zmianę postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] listopada 2018 r. poprzez stwierdzenie, że skarga z [...] listopada 2018 r. zasługuje na uwzględnienie i następnie
o uchylenie dokonanego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w całości i przekazanie przedmiotowej skargi do ponownego rozpatrzenia do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w B.. Podtrzymała w całości argumentację zawartą w zażaleniu z [...] grudnia 2018 r. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B.
z dnia [...] listopada 2018 r. oraz powtórzyła treść zawartą w skardze na zawiadomienie z [...] października 2018 r. o zmianie wysokości zajęcia. Skarżąca podniosła, że podana przez organ informacja, jakoby B. przekształcił się w [...] [...] S.A. jest dla niej niezrozumiała. Stwierdziła, że nie posiada żadnego rachunku bankowego ani w [...], ani tym bardziej w [...] [...] S.A. Zdaniem Skarżącej, kierowanie kolejnych zawiadomień o zajęciu powoduje jedynie powstanie nieuzasadnionych kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ), dalej: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Niniejsza sprawa kwalifikowała się do rozpoznania w trybie uproszczonym i zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z [...] stycznia 2021 r. została skierowana do rozpoznania w tym trybie.
Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa. Zaskarżone postanowienie utrzymuje w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego zapadłe - na podstawie art. 61a § k.p.a. - w odpowiedzi na pismo Skarżącej z [...] listopada 2018 r., data nadania na poczcie – [...] listopada 2018 r. (k. 22-23 akt administracyjnych). Skarżąca powołała się w tym piśmie na art. 54 u.p.e.a. i zakwalifikowała je jako skargę na "zajęcie egzekucyjne" z [...] października 2018 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że ww. pismo zasadnie zostało przez organ potraktowane jako skarga na zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia, bowiem takiej jednoznacznej kwalifikacji pisma dokonała Skarżąca. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy zasadnie organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi na zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia przyjmując, że aktualizacja zajęcia egzekucyjnego nie stanowi czynności egzekucyjnej w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na którą służy skarga z art. 54 u.p.e.a. Oznacza to, że obecnie Sąd kontroluje prawidłowość postępowania tylko według oczywistości braku podstaw prowadzenia postępowania z art. 54 § 1 u.p.e.a., gdyż Skarżąca jako podstawę swego działania podała ten artykuł, a treść żądania nie wskazuje na inne możliwości prawne załatwienia sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że akt ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Rozważając sporne zagadnienie wskazać należy, że tryb zaskarżania czynności egzekucyjnej normuje art. 54 u.p.e.a. Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia zobowiązanego o jej dokonaniu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). Przez czynność egzekucyjną, o której mowa w tym przepisie - według definicji art. 1a pkt 2 u.p.e.a. - rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
W orzecznictwie wielokrotnie wyrażano pogląd, że zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia nie stanowi czynności egzekucyjnej, o której jest mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., a w konsekwencji nie przysługuje na nie skarga na czynności egzekucyjne z art. 54 u.p.e.a. (zob.: wyrok NSA z 7 grudnia 2011 r., II FSK 1784/10; wyroki: WSA w Krakowie z 26 października 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 905/17; WSA w Warszawie z 23 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 989/15; WSA w Gliwicach z 21 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 86/19; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne na: http:// orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Przywołane stanowisko tut. Sąd podziela i przyjmuje za własne. Warto zatem przywołać pogląd wyrażony w podanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1784/10, zgodnie z którym czynnościami egzekucyjnymi w administracji są wyłącznie czynności faktyczne, dla których ważności ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidziała określony rygor i formę ich dokonania. Informacyjny natomiast charakter zawiadomienia, jak również brak odrębnego trybu postępowania uregulowanego w tej ustawie wskazują, że nie można aktualizacji wysokości zajęcia zaliczać do czynności o charakterze wykonawczym, ani też uznać za działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zrealizowania środka egzekucyjnego.
Niewątpliwie administracyjne postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej. Mając na uwadze cel tego postępowania, określony w art. 1 pkt 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki przymusu, tj. środki egzekucyjne wymienione w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Z kolei czynności egzekucyjne, o których mowa w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., mają charakter wykonawczy, ponieważ są podejmowane w celu zastosowania środków egzekucyjnych (tak też przyjmują to komentatorzy do u.p.e.a. - zob. D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz 2005, Wrocław 2005, s. 390; W. Grześkowiak, Egzekucja administracyjna - teoria i praktyka z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, Warszawa 2006, s. 15). Zgodnie z tym przepisem, przez czynność egzekucyjną rozumie się bowiem wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Czynnościami egzekucyjnymi będą zatem czynności faktyczne, dla których ważności u.p.e.a. przewidziała określony rygor i formę ich dokonania oraz dalsze czynności związane z realizacją środków egzekucyjnych. Nie będą natomiast czynnościami egzekucyjnymi takie działania organu egzekucyjnego, które nie wiążą się ze stosowaniem przymusu egzekucyjnego lub które wyłączają albo oddalają w czasie możliwość zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Nie będzie zatem czynnością egzekucyjną także zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia. Ponadto informacyjny charakter tego zawiadomienia, jak również brak odrębnego trybu postępowania uregulowanego w u.p.e.a. wskazuje, że nie można zaliczać go do czynności o charakterze wykonawczym ani też uznać za działanie organu egzekucyjnego zmierzające do zrealizowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z rachunku bankowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2007 r., III SA/Wa 3599/06, od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z dnia 18 lutego 2009 r., II FSK 821/08).
Powyższe przepisy prawa i rozważania prowadzą do wniosku, że jakkolwiek art. 1a pkt 2 u.p.e.a., zawierający legalną definicję czynności egzekucyjnej, nie wymienia enumeratywnie czynności egzekucyjnych, to jednak nie można przyjąć, że zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia zaliczyć należy do kategorii czynności egzekucyjnych podlegających zaskarżeniu w trybie art. 54 u.p.e.a.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy należy podać, że z akt administracyjnych wynika, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu doręczono do Banku w dniu [...] czerwca 2018 r., natomiast Skarżącej [...] lipca 2018 r. P. z [...] czerwca 2018 r. [...] S.A. poinformował o przeszkodzie w jego realizacji z uwagi na niewystarczające dane do identyfikacji dłużnika. Z kolei pismem z [...] lipca 2018 r. Skarżąca wniosła, na podstawie art. 54 u.p.e.a. - skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] S.A., dokonaną ww. zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...] czerwca 2018 r. Postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. skargę oddalił. W wyniku wniesionego na to postanowienie zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] listopada 2018 r. Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Postanowienie to jest ostateczne w administracyjnym toku instancji. W wyniku wniesionej przez Skarżącą skargi na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 46/19 skargę tę odrzucił. Postanowienie uprawomocniło się z dniem [...] sierpnia 2020 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego była przez Stronę zaskarżona.
Obecna sprawa dotyczy natomiast skarżenia zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia. Na etapie postępowania administracyjnego Skarżąca w skardze z [...] listopada 2018 r. wniosła o uchylenie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi przez organ oraz o wyjaśnienie, w jaki sposób organ egzekucyjny ustalił należący do Skarżącej rachunek bankowy prowadzony przez [...] [...] S.A.
Nie budzi zatem wątpliwości, że w ramach skarżenia zawiadomienia o zmianie zajęcia nie można skarżyć czynności egzekucyjnej, która była odrębnie już zaskarżona. Ustawodawca nie przewidział żadnej szczególnej możliwości zaskarżenia zawiadomienia o zmianie wysokości zajęcia. Chcąc uznać, że przysługuje w tej sytuacji skarga, o jakiej mowa w art. 54 u.p.e.a., należałoby wykazać, że zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia jest działaniem zmierzającym do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, czyli w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucją: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych, z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków, z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych, z weksla, z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej, z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, z pozostałych praw majątkowych, z ruchomości, z nieruchomości (art. 1apkt 12 u.p.e.a.).
Tymczasem zawiadomienie jest jedynie informacją, że dokonano zmiany wysokości zajęcia. Zatem sytuacja, z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie nie uprawniała Skarżącą do zastosowania trybu zaskarżenia z art. 54 u.p.e.a. Nie dawała podstawy działania również ze względu na oczekiwanie Skarżącej, która swoje stanowisko opiera na tym, że np. obowiązek dochodzony od Niej nie istnieje lub w znacznie niższej wysokości. Mogła to być podstawa i była zarzutów, w przedmiocie których było wydane postanowienie ocenione przez tut. Sąd w wyroku z 5 lutego 2019 r., I SA/Bd 718/18, gdzie stwierdzono, że skarga Skarżącej jest bezzasadna i ją oddalono.
W konsekwencji zasadnie organ egzekucyjny odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi z [...] listopada 2018 r., bowiem zawiadomienie o zmianie wysokości zajęcia nie stanowi czynności egzekucyjnej, ma wyłącznie charakter informacyjny. W wyniku powyższego tut. Sąd uznał, że pismo z [...] listopada 2018 r. nazwane przez Skarżącą skargą nie dotyczy dokonania przez organ egzekucyjny czynności w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a które podlegałoby zaskarżeniu.
W uzasadnieniu pisma z dnia [...] listopada 2018 r. Skarżąca wskazała, że zobowiązanie zostało przez wierzyciela wyliczone z pominięciem faktu prowadzenia postępowania w tej sprawie przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Bydgoszczy pod sygn. akt II SA/Bd 988/16, które zostało poprzedzone wniesieniem odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] ustalającej wysokość nienależnie pobranej płatności. W konsekwencji wyczerpany został tok postępowania przed organami administracji, ale sprawa nadal jest rozpatrywana przez sądy administracyjne, co powoduje, że do chwili obecnej nie została merytorycznie rozstrzygnięta. Ponadto wskazała, że w terminie zaskarżyła decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] oraz wydaną następczo decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. nr [...] w przedmiocie zawieszenia wypłaty części renty strukturalnej.
W skardze w niniejszej sprawie Skarżąca podnosi podobną argumentację. W ocenie Skarżącej z tych względów w sprawie prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego egzekwowany obowiązek nie istnieje (lub istnieje w znacznie niższej wysokości), jednakże rozstrzygnięcie okoliczności jego istnienia powinno być rozpatrywane w ramach postępowania merytorycznego. Fakt zaś wygaśnięcia obowiązku będącego przedmiotem egzekucji wymaga umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, gdyż pozostawienie jej w mocy prowadziłoby do wykonania nieistniejącego już zobowiązania.
Odnosząc się do powyższej argumentacji Sąd zauważa, że w trybie art. 54 u.p.e.a. nie można kwestionować istnienia obowiązku egzekwowanego w postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W konsekwencji poprzez skarżenie zawiadomienia o charakterze informacyjnym, Skarżąca w trybie art. 54 u.p.e.a. nie mogła kwestionować zasadności postępowania egzekucyjnego, czy też istnienia obowiązku podlegającego egzekucji. Jednocześnie w odniesieniu do tej części skargi, gdzie odwołano się do prowadzenia postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pod sygn. II SA/Bd 988/16, należy wskazać, że w wyroku z 5 lutego 2019r., sygn. akt I SA/Bd 718/18 (prawomocny) wydanym ze skargi na postanowienie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, odniesiono się również do tej kwestii.
W tych okolicznościach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie miał podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi Skarżącej z [...] listopada 2018 r. wniesionej w trybie art. 54 u.p.e.a. W ocenie Sądu zasadnie Dyrektor przyjął, że niedopuszczalnym było prowadzenie postępowania w sprawie skargi na czynność zawiadomienia o zmianie zajęcia. W takiej sytuacji zastosowanie ma art. 61a § 1 k.p.a. stanowiący, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przyczyn, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., ustawodawca nie konkretyzuje. Jak wyjaśniono w orzecznictwie zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Należy przez te przyczyny rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z 17 kwietnia 2019 r., III SA/Gd 119/19 oraz z 16 kwietnia 2019 r., III SA/Gd 118/19, w Krakowie z 17 kwietnia 2019 r., II SA/Kr 283/19).
Reasumując, z uwagi na brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie art. 54 u.p.e.a., zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło