I GZ 495/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 55/16 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Gd 55/16 odrzucił skargę R.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącego adw. S.M. w dniu 27 listopada 2015 r. (przesyłka nr X), a nie jak twierdzi skarżący w dniu 30 listopada 2015 r. (przesyłka nr Y), a zatem ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był poniedziałek 28 grudnia 2015 r. (trzydziesty dzień terminu wypadał bowiem w niedzielę 27 grudnia 2015 r.). Z uwagi na to, że skarga została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 29 grudnia 2015 r., Sąd uznał, że nastąpiło to po upływie ustawowego terminu. Zażalenie na powyższe orzeczenie złożył skarżący wnosząc o jego zmianę przez stwierdzenie, że skarga została wniesiona w ustawowym terminie, ewentualnie uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił błędne ustalenie, że skarga została złożona po terminie, podczas gdy w rzeczywistości doręczenie decyzji pełnomocnikowi nastąpiło w dniu 30 listopada 2015 r. przesyłką o nr Y, natomiast skarga została nadana pocztą w dniu 29 grudnia 2015 r. z zachowaniem ustawowego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, kiedy skarżącemu skutecznie doręczono decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni, a zatem kiedy rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na tą decyzję, gdyż w ocenie Sądu I instancji złożenie skargi po upływie tego terminu doprowadziło do odrzucenia skargi. Należy zwrócić uwagę, że zarówno z treści zaskarżonego postanowienia, jak i z akt sprawy wynika, iż Sąd I instancji nie dokonał właściwych ustaleń faktycznych, co do zasadniczej okoliczności, która stała się przyczyną odrzucenia skargi. Odrzucenie skargi może bowiem nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane (bez wątpliwości) naruszenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jakiekolwiek braki w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej, taka bowiem okoliczność oznaczałaby nieuprawnione ograniczenie, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie okoliczności doręczenia zaskarżonej decyzji budzą uzasadnione wątpliwości. Wobec tego, że do organu II instancji (nadawcy przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję) nie dotarły zwrotne potwierdzenia jej odbioru przez pełnomocnika skarżącego adw. S.M. i podatnika M.H., wszczęto postępowanie reklamacyjne (k. 57 akt sprawy). Z pisma Poczty Polskiej S.A. z dnia 5 lutego 2016 r. wynika, że reklamacja została uznana za nieuzasadnioną. Jak wskazano w tym piśmie: "Reklamowana paczka została doręczona w dniu 27 listopada 2015 r. [...]. W załączeniu przekazujemy duplikat potwierdzenia odbioru" (k. 56 akt sprawy). Z dołączonych do akt sprawy duplikatów wynika, że przesyłka o numerze nadawczym X została zaadresowana do pełnomocnika skarżącego adw. S.M. i odebrana w dniu 27 listopada 2015 r. przez A.B. - osobę uprawnioną (k. 59 i 59v akt sprawy), natomiast przesyłka o numerze nadawczym Y została zaadresowana do M.H. i odebrana przez niego osobiście w dniu 30 listopada 2015 r. (k. 77 akt sprawy). Co innego wynika natomiast z dołączonej do zażalenia nalepki adresowej, która była naklejona na paczkę adresowaną do adw. S.M., w której znajdowała się zaskarżona decyzja. Wynika z niej, że przesyłka ta miała numer nadawczy Y (k. 97 akt sprawy). Dodatkowo z dołączonej do zażalenia kopii (potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez Naczelnika Urzędu Pocztowego w S.) pokwitowania odbioru wynika, że sporną przesyłkę odebrała A.B. w dniu 30 listopada 2015 r. (k. 97 akt sprawy). Przyjmując, że pełnomocnik skarżącego otrzymał decyzję w dniu 27 listopada 2015 r., Sąd I instancji oparł się na ww. piśmie Poczty Polskiej z dnia 5 lutego 2016 r., duplikacie potwierdzenia odbioru wypełnionego przez pracownika poczty oraz kopii dziennika nadawczego prowadzonego przez Izbę Celną w Gdyni również wypełnionego przez pracownika poczty. Należy zauważyć, że na blankietach duplikatów potwierdzeń odbioru w miejscu data i podpis odbiorcy, widnieje adnotacja: "Potw. na podst. dok. z U.P.", jednak z treści duplikatów nie wynika, na jakiej podstawie (w oparciu o jakie dowody) poczta “stwierdziła", że doręczenie przesyłek nastąpiło w dniach 27 i 30 listopada 2015 r., a Sąd I instancji to przyjął jako faktyczną podstawę odrzucenia skargi z uwagi na niedochowanie terminu do jej wniesienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazane pismo Poczty Polskiej oraz duplikaty potwierdzenia odbioru, nie stanowią wystarczającego dowodu, pozwalającego stwierdzić w sposób niebudzący uzasadnionych wątpliwości, że pełnomocnik skarżącego rzeczywiście odebrał przesyłkę we wskazanym przez Pocztę Polską dniu. Brak jest w aktach administracyjnych oryginałów zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek lub innego dokumentu, zawierającego podpis adresata. Samo oświadczenie operatora pocztowego, że przesyłkę doręczono, nie poparte stosownymi dowodami, nie może stanowić jedynej podstawy ustaleń faktycznych, skutkujących w efekcie zamknięciem stronie drogi do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z dnia 14.04.2016 r., sygn. II FZ 201/16). W konsekwencji należy uznać, iż przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarżący złożył skargę po upływie ustawowego terminu było przedwczesne. Z uwagi na rozbieżności w numerach nadawczych i datach odbioru znajdujących się na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 59 i 59 v) oraz nalepki adresowej złożonej przez skarżącego i pokwitowania odbioru (k. 97), w pierwszej kolejności należało jednoznacznie ustalić za pośrednictwem Poczty Polskiej kto w rzeczywistości był adresatem oraz kto i w jakiej dacie odebrał przesyłki o nr nadawczych: X i Y. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.