I GZ 498/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 939/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 9 lipca 2025 r. nr 2401-IEE.7192.296.2025.2.DJ w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 24 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 939/25 odrzucił skargę K. W. (dalej zwanego: skarżącym) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 9 lipca 2025 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że zgodnie z zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału I z 18 sierpnia 2025 r., skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi przez elektroniczne podpisanie załącznika sporządzonego w formie dokumentu elektronicznego, zawierającego właściwą treść skargi, złożonego przy dokumencie elektronicznym z 10 lipca 2025 r., a nadto do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania oraz odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja mająca zawierać wezwanie oraz odpis zarządzenia została doręczona skarżącemu 20 sierpnia 2025 r., jednakże z uwagi na wątpliwości w zakresie przesłanych załączników, zarządzono ich ponowne doręczenie. W konsekwencji wezwanie oraz odpis zarządzenia zostały doręczone skarżącemu ponownie 15 października 2025 r. Przepisany prawem termin na usunięcie braku formalnego skargi oraz na uiszczenie wpisu sądowego od skargi upłynął 22 października 2025 r. Wobec nieuzupełnienia wymienionych braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd I instancji skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę. Pismem z 1 grudnia 2025 r. zatytułowanym "Wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków skargi oraz uiszczenia wpisu" skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z 24 listopada 2025 r. o odrzuceniu skargi oraz o dopuszczenie skargi do dalszego merytorycznego procedowania zgodnie z zasadą pełnej i rzetelnej kontroli legalności. Ponadto, w piśmie tym skarżący wniósł o: przywrócenie terminu do złożenia podpisanej elektronicznie treści skargi i uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu skarżący wskazał przesłanki uzasadniające jego zdaniem przywrócenie terminu do uzupełnienia ww. braków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy stwierdzić, że w toku rozpoznania zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę jedynie okoliczności obiektywne, tj. czy skarżący został wezwany do uzupełnienia braków i czy braki te uzupełnił. Pozostałe, powoływane przez skarżącego okoliczności, a wychodzące poza ww. zakres, stanowią podstawę wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego i fiskalnego skargi. W sytuacji bowiem, gdy strona uchybiła terminowi z powodu okoliczności przez siebie niezawinionych, ma możliwość wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu, którego zasadniczym celem jest wyeliminowanie negatywnych skutków uchybienia terminowi. Rozpoznanie takiego wniosku, złożonego przez skarżącego wraz z zażaleniem, podlegać będzie ocenie przez WSA w odrębnym postępowaniu wpadkowym. Przechodząc do rozpoznania zażalenia wskazać należy, że godnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie – przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W myśl art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a. skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (zob. uchwała NSA z 6 grudnia 2021 r. sygn. akt I FPS 2/21, ONSAiWSA). Jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, skarżący wniósł skargę na opisaną na wstępie decyzję drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy teleinformatycznej ePUAP. Wniesiona skarga stanowiła załącznik do pisma przewodniego z 10 lipca 2025 r. Kwalifikowany podpis elektroniczny został złożony wyłącznie pod pismem przewodnim, skarga nie została nim opatrzona. W tym stanie sprawy sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarga posiadała nieuzupełnione braki formalne w postaci jej podpisu elektronicznego i wezwał skarżącego do ich uzupełnienia. Zgodnie bowiem z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do jej odrzucenia. Ponadto stosownie do art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W tej sprawie skarżący złożył skargę, od której wpis nie został uiszczony. Zatem ponownie sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarga posiadała braki fiskalne i wezwał skarżącego do ich uzupełnienia. W przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionuje faktu nieuzupełnienia braku formalnego i fiskalnego skargi. Kwestionuje jednak prawidłowość wezwania do ich uzupełnienia wskazując, że w przesłanej z sądu korespondencji wystąpiły istotne rozbieżności i niejasności dotyczące załączonych dokumentów (zmienność treści przesyłanych plików, brak jednoznacznej identyfikacji dokumentów oraz nieprecyzyjne wskazanie, która wersja stanowi ostateczny materiał wymagający podpisu). Nie wyjaśnił jednak na czym dokładnie jego zdaniem owe uchybienia polegały. Odnosząc się do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że wykonując zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 18 sierpnia 2025 r., wezwano skarżącego do: usunięcia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, przez elektroniczne podpisanie załącznika sporządzonego w formie dokumentu elektronicznego, zawierającego właściwą treść skargi, złożonego przy dokumencie elektronicznym z 10 lipca 2025 r. oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Sąd I instancji w sposób właściwy i zrozumiały dokonał odpowiednich pouczeń, w tym w szczególności w zakresie wezwania do usunięcia braku formalnego wskazał jednoznacznie, że strona podpisała jedynie pismo przewodnie, a koniecznym jest podpisanie skargi stanowiącej załącznik do pisma z 10 lipca 2025 r. Co więcej, poczyniono stosowne odwołanie do treści art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., wskazując że pismo strony wnoszone w formie dokumentu elektronicznego powinno zostać podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zaznaczono, że zasada ta dotyczy także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego stanowiących faktyczną skargę, jej rozszerzenie lub uzupełnienie. Pismo z 19 sierpnia 2025 r., do którego zostały załączone ww. dokumenty, zostało doręczone skarżącemu za pośrednictwem platformy ePUAP 2 września 2025 r. Jednak z uwagi na podjęcie wątpliwości dotyczących prawidłowości doręczonych wraz z pismem z 19 sierpnia 2025 r. załączników zarządzono ponowne doręczenie skarżącemu wezwania do usunięcia braku formalnego skargi oraz wezwania do uiszczenia wpisu od skargi wraz z odpisem zarządzenia. W konsekwencji wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało doręczone skarżącemu 28 października 2025 r. (k. 55 akt sądowych), z kolei wezwanie do uzupełniania wpisu od skargi wraz z odpisem zarządzenia zostało doręczone skarżącemu również 28 października 2025 r. (k. 56 akt sądowych). Ponownie oba dokumenty zawierały właściwe pouczenia. Przepisany prawem termin na usunięcie braku formalnego skargi oraz na uiszczenie wpisu sądowego od skargi upłynął 24 listopada 2025 r. W zakreślonym terminie skarżący nie złożył skargi podpisanej stosownie do wymogów wynikających z przytoczonych powyżej przepisów ani też nie uzupełnił wpisu od skargi. Należy przy tym zaznaczyć, że sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał błędną datę upływu terminu na uzupełnienie braków (15 października 2025 r. był dniem odbioru pisma, a nie dniem jego skutecznego doręczenia). To jednak nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż do dnia wydania postanowienia (tj. do 24 listopada 2025 r.) powyższe braki nie zostały uzupełnione. Z powyższego wynika, że zarówno wezwanie do usunięcia braków formalnych jak i wezwanie do usunięcia braków fiskalnych zawierały wszystkie wymagane pouczenia. Ponadto zostały one prawidłowo doręczone skarżącemu. W związku z tym, a także w związku z brakiem wyjaśnień na czym konkretnie polegają zdaniem skarżącego nieprawidłowości w zakresie otrzymanej z sądu korespondencji (o czym była już mowa wcześniej), nie można zgodzić się z argumentacją skarżącego podważającą prawidłowość doręczenia wezwań. Skoro zaś skarżący nie uzupełnił ww. braku w wyznaczonym terminie, co uniemożliwiało nadanie skardze dalszego biegu, to zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało uznać za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził wadliwości postanowienia sądu I instancji, postanowił o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.