I GZ 89/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1198/16 w zakresie odmowy przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 1198/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej p.p.s.a.), odmówił R. A. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 28 września 2016 r. odrzucił skargę skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Krakowie z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, jako wniesioną z uchybieniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Pismem z dnia 17 października 2016 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podniósł, że w czwartek 23 czerwca 2016 r., upoważniony przez pełnomocnika skarżącego apl. adw. M. W. odebrał z punktu odbioru korespondencji korespondencję zawierającą m.in. decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. W piątek 24 czerwca 2016 r. apl. adw. M. W. nie stawił się w pracy w kancelarii pełnomocnika skarżącego, w związku z nagłym zatruciem pokarmowym i nie dostarczył korespondencji odebranej w dniu 23 czerwca 2016 r. Dopiero w poniedziałek 27 czerwca 2016 r., po uprzednim ponownym odbiorze korespondencji z punktu InPost, apl. adw. M. W. pojawił się w kancelarii wraz z korespondencją z dwóch dni, tj. z 23 i 27 czerwca 2016 r. Pracownik kancelarii apl. adw. K. S. - odbierając pocztę - nieświadoma faktu, że przesyłka zawierająca decyzję została odebrana 23 czerwca 2016 r. oznaczyła ją prezentatą z datą 27 czerwca 2016 r. WSA odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia skargi wskazał, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do jej złożenia, a powoływane okoliczności nie świadczą o dochowaniu staranności jakiej wymaga się od podmiotu profesjonalnie świadczącego pomoc prawną. Co więcej, zawodowy charakter działalności adwokata powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. W związku z tym zaniedbania osób, którymi się posługuje pełnomocnik, obciążają jego samego, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania (por. I FZ 149/14). Sąd zaznaczył, że wzajemne relacje pomiędzy pełnomocnikiem, a pracownikiem upoważnionym do odbioru korespondencji oraz obieg dokumentów w kancelarii, nie mogą mieć wpływu na bieg terminów sądowych. Nagła choroba – zatrucie pokarmowe pracownika upoważnionego do odbioru korespondencji kierowanej do kancelarii nie jest okolicznością uprawdopodabniającą brak winy profesjonalnego pełnomocnika skarżącego. Nie była to zdaniem Sądu choroba uniemożliwiająca posłużenie się osobą trzecią w dostarczeniu korespondencji. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący, za pośrednictwem pełnomocnika, wniósł o jego zmianę poprzez przywrócenie terminu do wniesienia skargi, względnie jego uchylenie i przekazanie wniosku o przywrócenie terminu do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. przez błędne jego zastosowanie polegające na uznaniu, że strona skarżąca z własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócenie uchybionego terminu możliwe jest w sytuacji, gdy uchybienie to nie było przez stronę zawinione. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy niedochowanie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Na stronie, która występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, o czym stanowi art. 87 § 2 p.p.s.a. Zaznaczyć należy, iż kryterium braku winy, jako przesłanki możliwości przywrócenia terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. Strona winna przy tym wykazać, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Argumentacja Sądu pierwszej instancji w tym względzie jest również zasadna. Wskazać należy, że skarżący reprezentowany jest przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata. W orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, według której, strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. Uznać należy, że zachowanie pełnomocnika w niniejszej sprawie nie jest przejawem dołożenia należytej staranności i największego w danych okolicznościach wysiłku w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy, które to okoliczności uzasadniałyby przywrócenie terminu. Ani bowiem we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, ani w niniejszym zażaleniu, nie został uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu - podane okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, jednodniowa nieobecność jednego z pracowników kancelarii, z powodu zatrucia pokarmowego, nie spowodowała niedoręczenia przesyłki do kancelarii, gdyż przesyłka ta, co prawda nie w dniu odebrania jej z punktu odbioru korespondencji, ale 3 dni później (z uwzględnieniem weekendu) została tam dostarczona osobiście przez tego pracownika. Jak wynika z pouczenia w decyzji organu II instancji na wniesienie skargi do WSA strona miała 30 dni od dnia jej otrzymania, a zatem od 27 czerwca 2016 r. pełnomocnik miał jeszcze dużo czasu na wniesienie skargi. Aplikant adw. M. W. po ustaniu zatrucia pokarmowego pojawił się w kancelarii w dniu 27 czerwca 2016 r., a zatem nic nie stało na przeszkodzie by przekazując odebraną korespondencję innemu pracownikowi kancelarii wskazał, które przesyłki zostały odebrane w dniu 23 czerwca 2016 r., a które w dniu 27 czerwca 2016 r. Fakt, że kolejny pracownik kancelarii błędnie opisał dostarczoną przesyłkę w książce korespondencji kancelarii jakoby wpłynęła w dniu 27 czerwca 2016 r. zamiast 23 czerwca 2016 r. nie usprawiedliwia pełnomocnika skarżącego, że bez swojej winy uchybił terminowi do wniesienia skargi. Takie uchybienie pracownika kancelarii - za którego działania odpowiada pełnomocnik - nie zwalnia bowiem profesjonalnego pełnomocnika z obowiązku dbałości o dochowanie terminów procesowych. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi wobec nieuprawdopodobnienia przez skarżącego braku winy w uchybieniu terminu do jej wniesienia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.