I OPP 12/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. R. na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1744/16 w sprawie ze skargi kasacyjnej J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1182/15 w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania Pismem z dnia 1 lutego 2018 r. J. R. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt I OSK 1744/16, zarzucając nieuzasadnioną przewlekłość postępowania. Jednocześnie wniósł o przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz sumy pieniężnej w kwocie 10.000 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1182/15 oddalił skargę J. R. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił termin do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 listopada 2015 r. Następnie J. R. pismem z dnia 5 maja 2016 r. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która wraz z aktami sprawy wpłynęła do Sądu odwoławczego w dniu 14 lipca 2016 r. Zarządzeniem z tego samego dnia sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I OSK 1744/16 i skierowano do spraw oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Pismem z dnia 2 listopada 2017 r. (wpływ do Naczelnego Sądu Administracyjnego 9 listopada 2017 r.) J. R. skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie I OSK 1744/16. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości w sprawie, przyznanie na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł, oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość skarżący podniósł, że pomimo, iż skarga kasacyjna wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w maju 2016 r., to Sąd nie podjął żadnej czynności w sprawie, co uznać należy za uzasadnioną zwłokę w rozpoznaniu skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2018 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 11 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega oddaleniu, ponieważ nie doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeśli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania jej sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. z 2017 r. poz. 75 - zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeśli postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Stosownie do przepisu § 42 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M.P. Nr 86, poz. 1007 ze zm.) Przewodniczący Wydziału w zarządzeniu o wyznaczeniu posiedzenia jawnego albo niejawnego w składzie trzech sędziów przydziela sprawy sędziom wydziału według kolejności ich wpływu, z wyłączeniem spraw wymienionych w powołanym przepisie Regulaminu bądź spraw, w których szybszy termin rozpoznania wynika z przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana (nie można wyznaczyć terminu rozprawy) przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Dotyczy to również spraw podlegających szybszemu rozpoznaniu. To znaczy, że nawet jeżeli wpływa do Sądu sprawa podlegająca - ze względu na jej przedmiot - szybszemu wyznaczeniu na posiedzenie, to i tak nie może ona zostać wyznaczona przed innymi sprawami podlegającymi rozpoznaniu poza kolejnością, które wpłynęły do sądu wcześniej. W każdej sprawie, niezależnie od jej przedmiotu, to liczba spraw wpływających do Sądu jest przyczyną oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy. Istnieją również podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające z przepisów ww. Regulaminu regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Ma to szczególne znaczenie w sprawach, w których stopień faktycznej i prawnej zawiłości nie jest znaczny, a ich charakter prawny i znaczenie dla strony przemawia za szybszym rozpoznaniem sprawy. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 42 ust. 5 Regulaminu). W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Sprawa wraz ze skargą kasacyjną została przedstawiona Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w dniu 14 lipca 2016 r. Po prawidłowym i terminowym wykonaniu wstępnych czynności sądowych, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. W rozpoznawanym przypadku sprawę skierowano do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy, zgodnie z zarządzeniem z dnia 14 lipca 2016 r. W kategorii spraw, do której należy niniejsza sprawa przepisy ustaw szczególnych ani przepisy Regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego nie nakładają na Sąd obowiązku rozpoznania sprawy poza kolejnością. Skarżący nie składał również wniosku o przyśpieszenie rozpoznania sprawy. W związku z powyższym, mając na uwadze dużą liczbę spraw wpływających do tego Naczelnego Sądu Administracyjnego i konieczność rozpoznawania ich według kolejności wpływu, nie można uznać, że zwłoka w prowadzeniu postępowania w sprawie o sygn. I OSK 1744/16 przez Sąd była nieuzasadniona, tym bardziej, że zarządzeniem z dnia 20 lutego 2018 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 11 kwietnia 2018 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.