I OPP 35/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi J. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1776/14 ze skargi J. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania W dniu 10 marca 2016 r. J. D. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1776/14 ze skargi J. D. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej. Z akt sprawy wynika, że ww. skarga na postanowienie Ministra Obrony Narodowej wraz z aktami sprawy złożona została przez organ w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie w dniu 3 października 2014 r. (data prezentaty sądu). Zarządzeniem z dnia 7 października 2014 r. sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wa 1776/14, nadano symbol, wskazano strony i przedmiot postępowania, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę. Zarządzeniem z dnia 25 listopada 2014 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy. Zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 9 marca 2015 r. Pismem z dnia 6 marca 2015 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów wyznaczonych zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2015 r. do rozpoznania sprawy. Rozprawa w dniu 9 marca 2015 r. została odroczona, a sprawę skierowano na posiedzenie niejawne celem rozpoznania ww. wniosku o wyłączenie sędziów. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. WSA w Warszawie oddalił wniosek o wyłączenie sędziów. Na powyższe postanowienie skarżący, w dniu 28 kwietnia 2015 r. (data prezentaty sądu), wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po uzupełnieniu braków formalnych zażalenia oraz doręczeniu jego odpisu stronie przeciwnej, akta sprawy w dniu 16 lipca 2015 r. zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 2 września 2015 r. sygn. akt I OZ 10747/15 NSA oddalił zażalenie. Po zwrocie akt sprawy do WSA w Warszawie, Sąd I instancji zarządzeniem z dnia 14 października 2015 r. wyznaczył kolejny termin rozprawy na dzień 18 listopada 2015 r. Pismem z dnia 29 października 2015 r. skarżący złożył wniosek o zmianę terminu rozprawy, który jednak nie został przez Sąd uwzględniony. Na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie całego składu Sądu orzekającego w tym dniu. Sąd rozprawę odroczył. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2015 r. WSA w Warszawie oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów. Na powyższe postanowienie skarżący złożył, w dniu 18 grudnia 2015 r. (data prezentaty Sądu), zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt I OZ 39/16 NSA oddalił zażalenie. Po zwrocie akt do WSA w Warszawie, zarządzeniem z dnia 17 lutego 2016 r. Sąd I instancji wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień 18 marca 2016 r., w trybie art. 119 ust 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2014 r., poz. 270 ze zm.). W tych okolicznościach skarżący w dniu 10 marca 2016 r. (data prezentaty Sądu) wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1776/14. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości w ww. sprawie, wydania Sądowi I instancji polecenia niezwłocznego skierowania sprawy na termin rozprawy oraz przyznania na jego rzecz od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwoty 20 000 złotych. W uzasadnieniu skarżący przedstawiając stan sprawy, podniósł, że w wyniku niewłaściwego działania organów administracji publicznej i WSA w Warszawie nierozpatrzono do tej pory jego skargi dopuszczając się przewlekłości na szkodę skarżącego. Wyrokiem z dnia 18 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1776/14 WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, więc, że ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy. Przy czym, jeżeli postępowanie trwa dłużej niż 12 miesięcy nie oznacza to samo przez się, że nastąpiła przewlekłość postępowania w rozumieniu tej ustawy (por. postanowienia NSA: z dnia 7 marca 2014 r., sygn. akt II OPP 14/14, z dnia 25 lipca 2013 r., sygn. akt II OPP 25/13, z dnia 19 sierpnia 2011 r., II OPP 27/11, z dnia 3 października 2014 r., sygn. akt I OPP 101/14). Istotne są, bowiem również ustalenia faktyczne danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie można zarzucić przewlekłości postępowania w rozumieniu ustawy. Od dnia wpływu skargi do Sądu (3 października 2014 r.) do dnia wniesienia przez skarżącego skargi na przewlekłość postępowania (10 marca 2016 r.) upłynął ponad rok. Jednakże w tej sprawie taki okres oczekiwania na zakończenie sprawy z całą pewnością nie pozwala stwierdzić, aby prawo strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki zostało naruszone. Zauważyć należy, że w tej sprawie to strona zarzucająca Sądowi I instancji przewlekłość zainicjowała postępowania wpadkowe w zakresie wyłączenia sędziów. Sąd I instancji zobowiązany był, zatem w pierwszej kolejności rozpoznać te wnioski, co uczynił, zdaniem NSA, bez nieuzasadnionej zwłoki. Sprawa dwukrotnie trafiała do Naczelnego Sądu Administracyjnego z zażaleniami na postanowienia Sądu I instancji w tym przedmiocie i dwukrotnie NSA zażalenia oddalił. WSA w Warszawie dwukrotnie wyznaczał termin rozprawy, jednakże nie mógł sprawy zakończyć wydaniem orzeczenia. Dopiero wyrokiem z dnia 18 marca 2016 r. oddalono skargę. Podkreślić należy, iż w tej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznać należy, że to działania skarżącego w dużej mierze przyczyniły się do przedłużenia postępowania sądowego. Z tych względów okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy o sygn. II SA/Wa 1776/14, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę sądu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.