I OPP 44/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie NSA Zofia Flasińska Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi M. D. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 86/15 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia[...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić skargę na przewlekłość postępowania. W dniu 22 kwietnia 2016 r. (data prezentaty sądu) M. D. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu sygn. akt IV SA/Wr 86/15 w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2014 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. W sprawie ustalono, że w dniu 12 stycznia 2015 r. (data prezentaty organu) skarżący złożył skargę - za pośrednictwem organu - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na ww. decyzję. Skarga została przekazana przez organ wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 13 lutego 2015 r. (data prezentaty sądu). W dniu 16 lutego 2016 r. sprawa została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pod sygn. akt IV SA/Wr 86/15. Wskazano symbol sprawy, strony, wyznaczono sędziego sprawozdawcę, zarządzono doręczenie skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę. Zarządzeniem z dnia 20 lutego 2015 r. skierowano sprawę do oczekujących na wyznaczenie terminu rozprawy. Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2015 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 3 grudnia 2015 r. W dniu 23 listopada 2015 r. (data prezentaty sądu) skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wydziału IV WSA we Wrocławiu. W dniu 24 listopada 2015 r. wyznaczono - w drodze losowania - skład orzekający do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Rozprawę, wyznaczoną na dzień 3 grudnia 2015 r. odroczono. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r. oddalono wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów Na powyższe zarządzenie skarżący złożył zażalenie (w dniu 4 lutego 2016 r. - data prezentaty sądu), które postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2016 r. I OZ 257/16 zostało oddalone. Po zwrocie akt do Sądu I instancji, które nastąpiło w dniu 4 kwietnia 2016 r., zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2016 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 9 maja 2016 r. W tych okolicznościach skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, żądając stwierdzenia przewlekłości w sprawie IV SA/Wr 86/15 oraz zasądzenia na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 5500 złotych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że od wniesienia skargi do Sądu I instancji minął rok, a Sąd ten nadal nie wydał rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Wyrokiem z dnia 9 maja 2016 r. WSA we Wrocławiu oddalił skargę w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W przedstawionym stanie faktycznym skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki - Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm. - zwanej dalej "ustawą"). Konieczne jest, więc ustalenie, że wystąpiła zwłoka w postępowaniu sądowym (przewlekłość postępowania) oraz że zwłoka w postępowaniu sądowym jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 2 wskazanej ustawy, o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, jeżeli postępowanie w sprawie trwa dłużej, niż to konieczne, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także zachowań stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Ustawa nie określa, wprost jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Pewna wskazówka wynika jednak z art. 14 ustawy, który stanowi, że skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływnie 12 miesięcy. Oznacza to, iż ustawodawca uznał za przewlekłe takie postępowanie, które trwa dłużej niż 12 miesięcy (por. postanowienia NSA: z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPP 16/08 - Lex 479698, z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OPP 20/08 – Lex 479136, z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt II OPP 20/08 – Lex 493700), choć zawsze istotne są okoliczności danej sprawy. Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w tej sprawie od dnia wpływu skargi (13 luty 2015 r.) do dnia wniesienia skargi na przewlekłość postępowania (22 kwietnia 2016 r.) trwa ponad rok. Sąd wyznaczył dwa terminy rozpraw. Rozprawa wyznaczona na dzień 3 grudnia 2015 r. została odroczona gdyż skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów. WSA we Wrocławiu nie mógł zatem wydać orzeczenia na pierwszym wyznaczonym terminie rozprawy. Zobowiązany był bowiem w pierwszej kolejności do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów. Po zwrocie akt do WSA we Wrocławiu z Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezwłocznie wyznaczono kolejny termin rozprawy na dzień 9 maja 2016 r. i tego dnia WSA we Wrocławiu wydał wyrok kończący postępowanie przed Sądem I instancji. Należy podkreślić i wyjaśnić skarżącemu, że od dnia wpływu skargi, sprawa oczekiwała na wyznaczenie terminu rozprawy zgodnie z kolejnością wpływu. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed sprawą, która została wniesiona do sądu wcześniej. Znaczna liczba spraw wpływających do sądów administracyjnych stanowi przyczynę oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy i co się z tym wiąże przyczynę oczekiwania na rozpoznanie sprawy. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że rozprawa wyznaczona na dzień 3 grudnia 2015 r. została odroczona z uwagi na złożony przez skarżącego wniosek o wyłączenie sędziów, który został prawomocnie oddalony. Z kolei na kolejnej rozprawie wyznaczonej na dzień 9 maja 2016 r. Sąd wydał wyrok oddalający skargę w całości. W tych warunkach nie można skutecznie zarzucić WSA we Wrocławiu przewlekłości w postępowaniu o sygn. akt IV SA/Wa 86/15. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.