I OSK 1022/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Wojciech Chróścielewski Sędziowie NSA Henryk Ożóg Joanna Runge - Lissowska (spr.) Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 869/05 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje adw. K. S. kwotę180 zł (sto osiemdziesiąt zł) oraz 39, 60 zł (trzydzieści dziewięć zł, sześćdziesiąt 60/100) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokiem z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 869/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] nr [...] odmawiająca skarżącemu przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie opłaty paszportowej. Organ odwoławczy uznał, że zasiłek ten nie mieści się w katalogu świadczeń, o których mowa w art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że decyzje są zgodne z prawem, gdyż zgodnie z art. 39 ust. 1 cyt. ustawy, zasiłek celowy może być przyznany dla zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, których przykłady katalog wymienia w ust. 3 tego artykułu, a uzyskanie paszportu i jego posiadanie nie jest taką potrzebą. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł M. K., reprezentowany przez adwokata z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, polegającą na przyjęciu, że opłata paszportowa nie jest niezbędną potrzebą życiową. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że art. 39 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że pomoc może być przyznana na zaspokojenie niezbędnej potrzeby życiowej, a wobec tego ustalenie tej potrzeby należy rozpatrywać indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danego przypadku oraz sytuacji życiowej, zaś ust. 2 tego artykułu wymienia tylko przykładowy katalog celów na jakie zasiłek celowy może być przyznany, natomiast żaden przepis nie zakazuje przyznania tego zasiłku na pokrycie opłaty paszportowej. Zdaniem skarżącego, posiadanie przez niego paszportu, w jego sytuacji, jest niezbędną potrzebą bytową, gdyż w Polsce nie jest w stanie wydostać się z biedy, a paszport umożliwi mu wyjazd do kraju gdzie będzie miał szansę na nowe życie. Skarżący podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 2 protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, każdy może swobodnie opuścić jakikolwiek kraj, w tym swój własny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, co oznacza, że skarga kasacyjna może być rozpoznana tylko w ramach przytoczonej przez skarżącego podstawy tej skargi. Podstawy skargi kasacyjnej wymienia art. 174 ppsa i są nimi naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zgodnie z tym przepisem przytoczenie podstaw kasacyjnych będzie polegało na wskazaniu konkretnego przepisu, konkretnego aktu prawnego i charakteru naruszenia. W skardze kasacyjnej M. K. zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), ale tak podniesiony zarzut nie odpowiada art. 174 pkt 1 ppsa. Artykuł 39 ustawy o pomocy społecznej dzieli się na niższe jednostki redakcyjne – ustępy i zawiera ich cztery. Zgodnie z art. 174 pkt 1 ppsa przytoczenie podstawy kasacyjnej powinno wskazywać konkretny przepis, tj. nie tylko artykuł ale także ustęp, zwłaszcza że Wojewódzki Sąd odniósł się tylko do dwóch ustępów tego artykułu, a nie do całego. Skoro zarzucono Sądowi błędną wykładnię prawa materialnego należy wskazać przepis, który został naruszony. Naczelny Sąd Administracyjny, jako związany granicami skargi kasacyjnej, nie ma obowiązku ani uprawnienia do poprawiania lub uzupełniania skargi kasacyjnej, czy też domyślania się, o jaki przepis skarżącemu chodzi. Artykuł 176 ppsa jako jeden z elementów skargi kasacyjnej wymienia przytoczenie podstaw i ich uzasadnienie, zatem ten element tworzy pewną całość. Jednak i pod tym kątem analizując skargą kasacyjną M. K. można się tylko w jej uzasadnieniu dopatrzeć, że może chodzić o art. 39 ust. 2 ustawy. Jednak nie można podzielić poglądu, aby Sąd dokonał błędnej wykładni tego przepisu. Tak jak to podkreślił Wojewódzki Sąd i skarżący, przepis ten jedynie przykładowo wymienia cele na jakie może być przyznany zasiłek celowy. Jego założeniem jest, iż ma on zaspokoić niezbędną potrzebę bytową, o czym przesądza ust. 1 art. 39, tj. taką, która związana jest z codziennym życiem i codziennym zaspokajaniem potrzeb żywieniowych, zdrowotnych, mieszkaniowych, edukacyjnych itp. Opłata paszportowa do takich potrzeb nie da się zaliczyć bowiem brak paszportu nie ma wpływu na ww. potrzeby bytowe. Wobec powyższego nie można uznać, aby skarga kasacyjna posiadała usprawiedliwione podstawy i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 250 ppsa.