I OSK 1092/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka ( spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "W." Spółki z o.o. z/s w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 645/04 w sprawie ze skargi "W." Spółki z o.o. z/s w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 lutego 2004 r. (...) w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE: Wyrokiem z dnia 9 lutego 2005 r., VI SA/Wa 645/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "W." Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 lutego 2004 r. Skarżona decyzja uchyliła decyzję organu pierwszej instancji - D. Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia 19 lutego 2003 r. w części dotyczącej nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 4.000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych /pkt 1/ i nałożyła na stronę karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Od decyzji organu pierwszej instancji w zakresie kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, o 4 godziny i 30 minut, nie zostało złożone odwołanie do organu drugiej instancji. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm./ przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdem samochodowym po drogach krajowych /art. 42 ust. 1 ustawy/, a ponadto podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego zobowiązany jest mieć przy sobie dowód uiszczenia takiej opłaty oraz winien okazywać go, na żądanie uprawnionego organu kontroli /art. 87 ust. 1 ustawy/. W razie nieuiszczenia wymaganej przepisami opłaty wymierza się, stosownie do przepisów ustawy i załącznika do niej, karę pieniężną. Jeżeli jednak powyższy obowiązek został dopełniony, a jedynie w momencie kontroli kierowca nie posiadał przy sobie dowodu zapłaty, to strona musi wykazać, że mimo nieposiadania w pojeździe i nieokazania uprawnionemu organowi kontroli dowodu zapłaty opłata drogowa w dacie kontroli była prawidłowo wniesiona. Karze pieniężnej podlega bowiem naruszenie przepisów dotyczących uiszczania opłat za przejazdy po drogach krajowych, nie zaś naruszenie obowiązku posiadania przy sobie przez kierowcę dowodu zapłaty. W rozpoznawanej sprawie kierowca pojazdu należącego do skarżącej spółki nie okazał w momencie kontroli pojazdu dowodu opłaty za przejazdy po drogach krajowych, dlatego też decyzją D. Inspektora Transportu Drogowego w W. /organu pierwszej instancji/ na spółkę została nałożona kara pieniężna za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych. Dowód stosownej opłaty opatrzony datą odpowiadającą dacie kontroli spółka przedstawiła dopiero wraz z odwołaniem od powyższej decyzji wniesionym do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, dołączając także oświadczenie kierowcy i innego pracownika potwierdzające, iż opłata rzeczywiście była wniesiona w tym dniu. Jednocześnie spółka podniosła, iż w dacie kontroli pojazd posiadał w dokumentach pojazdu opłatę drogową, ale przez roztargnienie i bezmyślność kierowcy nie została ona okazana w czasie kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy, podzielił stanowisko organu drugiej instancji i stwierdził, iż przedstawiona przez skarżącą spółkę dobowa karta opłaty nie może stanowić w sprawie wiarygodnego dowodu, bowiem numer rejestracyjny i datę ważności takiej karty dobowej wypełnić może sam przedsiębiorca, a ponadto widniejąca na karcie data jej zakupu nie dowodzi jeszcze, ani tego, że już w chwili kontroli opłata za korzystanie z dróg krajowych była uiszczona, ani tego, że karta opłaty została rzeczywiście wypełniona w tym dniu. Pełnomocnik "W." Sp. z o. o. z siedzibą w W. w ustawowym terminie wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, "zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm./ w zw. z załącznikiem do tej ustawy oraz art. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazdy po drogach krajowych /Dz.U. nr 150 poz. 1684 ze zm./ poprzez ukaranie skarżącego karą pieniężną pomimo, iż przedstawił on dowód w postaci karty opłaty drogowej, z której wynikało, że w momencie kontroli opłata drogowa została wniesiona; 2. naruszenie art. 7 Kpa, art. 77 Kpa, art. 76 par. 1 i 3 Kpa oraz art. 75 par. 1 Kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia w drodze postępowania dowodowego wątpliwości organu administracji co do tego, czy w dacie kontroli opłata drogowa była uiszczona, w tym nie uwzględnienie daty zakupu karty opłaty drogowej oznaczonej na tej karcie, a wskazującej jednoznacznie w jakiej dacie opłata drogowa została uiszczona; 3. naruszenie załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 poz. 999 ze zm./ - poz. 1.4 poprzez przyjęcie, że kara pieniężna została naliczona w prawidłowej wysokości". Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżył w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za I i II instancję, według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że skoro sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i badają zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej, to Sąd rozpoznając sprawę sądowoadministracyjną nie może przyjmować takiego rozkładu ciężaru dowodowego, jaki obowiązuje w postępowaniu cywilnym, powinien bowiem uwzględnić to, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, która obliguje organ administracji do zebrania z urzędu całego materiału dowodowego w taki sposób by nie było wątpliwości co do stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia /art. 7 i 77 Kpa/. Ponadto w myśl art. 75 par. 1 Kpa organy administracji publicznej zobowiązane są do dopuszczenia jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a zatem w rozpoznawanej sprawie mogły przeprowadzić postępowanie dowodowe polegające chociażby na przesłuchaniu świadków celem ustalenia daty uiszczenia opłaty drogowej. Także fakt, iż karta opłaty drogowej jest dokumentem urzędowym nie pozostaje, zdaniem strony skarżącej, bez znaczenia, bowiem zgodnie art. 76 par. 1 i 3 Kpa dokumenty urzędowe stanowią dowód tego co zostało w nich stwierdzone, a obalenie tego dowodu możliwe jest tylko w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści tego dokumentu. Tymczasem taki dowód w przedmiotowej sprawie nie został przeprowadzony, mimo że organy obu instancji mogły wystąpić do jednostki, od której karta opłaty została nabyta, o informacje o godzinie jej zakupu. Z uwagi na powyższe, zdaniem pełnomocnika skarżącej spółki, nałożenie kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty drogowej tylko na tej podstawie, że strona skarżąca miała możliwość wypełnienia karty opłaty drogowej niezgodnie z prawdą narusza wszystkie powołane powyższej przepisy prawa. Ani organ pierwszej instancji ani organ drugiej instancji nie stwierdził bowiem, że informacje znajdujące się na karcie opłaty drogowej są niezgodne z prawdą, przyjęte zostało jedynie hipotetyczne założenie możliwości wpisania nieprawdziwych danych. Pełnomocnik strony skarżącej zauważył również, iż data zakupu karty jest wypełniana przez jednostkę, która sprzedaje karty, ale żaden z organów wydających decyzje w przedmiotowej sprawie nie wziął tego faktu pod uwagę. Zakwestionował także wysokość nałożonej na spółkę kary pieniężnej, podnosząc, iż zgodnie z załącznikiem poz. 1.4.1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym za wykonywanie transportu bez uiszczenia opłaty kara wynosi 3000 zł, natomiast za wykonywanie transportu bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - kara wynosi 200 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej co oznacza, że związany jest wnioskami jak i podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371 ze zm./ stanowił, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej. Do takich obowiązków wynikających z ustawy należy zgodnie z art. 42 tej ustawy uiszczenie stosownej opłaty poprzez nabycie karty opłat i wypełnienie tej karty. Zgodnie z par. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazdy po drogach krajowych /Dz.U. nr 150 poz. 1684 ze zm./ kartę dobową i siedmiodniową może wypełnić sam przedsiębiorca. Karta opłaty musi być wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu i stanowi ona dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Karta która jest niewypełniona lub wypełniona jest w sposób inny niż przewiduje rozporządzenie nie stanowi dokumentu potwierdzającego wniesienie opłaty. Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym kierowca podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie organu kontroli dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych. Bezsporną w sprawie okolicznością jest, że podczas kontroli jaka miała miejsce w dniu 19 lutego 2003 r. na drodze krajowej nr 8 kierowca samochodu marki Mercedes nie okazał opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zarzut zatem naruszenia art. 92 ustawy o transporcie drogowym nie znajduje uzasadnienia. Dołączenie dopiero do odwołania karty uiszczenia opłaty nie spełnia warunków, jakie nakłada ustawa na przedsiębiorców wykonujących transport drogowy jak i kierowcę. Jeżeli chodzi o zarzut naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego to należy stwierdzić, że przepisy te nie mogły być naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, gdyż Sąd ten nie stosuje w toczącym się przed nim postępowaniu przepisów Kpa, a stosuje przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje jedynie czy organy prawidłowo zastosowały przepisy Kpa. Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym /Dz.U. nr 115 poz. 999 ze zm./. W dacie wydania decyzji przez organ drugiej instancji obowiązywał zmieniony już art. 92 ustawy o transporcie drogowym, który w ust. 1 i 4 stanowi, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne i narusza przepisy ustawy o transporcie drogowym lub ustaw wymienionych w tym przepisie, podlega karze pieniężnej, której wysokość za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Zgodnie z pkt 1.4.1. załącznika za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd kara wynosi 3.000 zł. W myśl zaś rozporządzenia, na które powołano się w skardze kasacyjnej, kara ta wynosiła 4.000 zł. Z tych względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./.