I OSK 1142/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-15
Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Joanna Runge – Lissowska, Arkadiusz Despot – Mładanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w tym lakoniczne uzasadnienie decyzji organu administracji oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku WSA na skutek skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie spełniają wymogów formalnych określonych w PPSA. Sąd wskazał, że zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest nietrafny, ponieważ przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczą organów administracji, a nie sądów administracyjnych. Zarzut naruszenia art. 113 § 1 PPSA również nie został skutecznie podniesiony, gdyż nie wykazano, aby zamknięcie rozprawy przez WSA miało istotny wpływ na wynik sprawy, a ponadto kwestia doręczenia decyzji z lipca 2000 r. nie była kluczowa dla postępowania o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 kwietnia 2000 r., zarzucając jej niedoręczenie. Kolegium wznowiło postępowanie, a następnie je umorzyło, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ decyzja z 16 kwietnia 2000 r. została uchylona decyzją z 19 lipca 2000 r. wydaną w trybie samokontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Spółdzielni na decyzję umarzającą postępowanie. Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym lakoniczne uzasadnienie decyzji organu i niewyjaśnienie istotnych okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rajewska, Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska – spr., Sędzia del. WSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 808/06 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w postępowaniu wznowieniowym oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 808/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Spółdzielni [...] w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania o wznowienie postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił:
Decyzją z dnia [...] lutego 1989 r. nr [...], Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w R. oddał w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] w R. wskazane w niej nieruchomości, a P. F., wnioskiem z dnia 2 listopada 1989 r., wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji z uwagi na to, że obejmuje ona nieruchomość uprzednio od niego wywłaszczoną, o zwrot której zamierza wystąpić. Prezydent Miasta R., decyzją z dnia [...] marca 2000 r. nr [...], odmówił wygaśnięcia tej decyzji, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na skutek odwołania P. F., uchyliło tę decyzję oraz decyzję z dnia [...] lutego 1989 r. decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. nr [...].
Spółdzielnia Mieszkaniowa, wnioskiem z dnia 6 lutego 2006 r., wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r., zarzucając, że nie została ona jej doręczona, a odnaleziona przez pracownika Spółdzielni dnia 31 stycznia 2006 r. przy okazji kompletowania akt innej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], wznowiło postępowanie, a decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] umorzyło je stwierdzając, że, jakkolwiek Spółdzielnia nie brała udziału w postępowaniu, to decyzja z dnia [...] kwietnia 2000 r. nie istnieje w obrocie prawnym, bowiem została uchylona przez to Kolegium, decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...], wydaną w trybie samokontroli (art. 38 ust. 2 ustawy o NSA), na skutek skargi Spółdzielni do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Po rozpoznaniu wniosku Spółdzielni o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd uznał, iż organ zasadnie umorzył wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe, gdyż wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r. spowodowało brak przedmiotu postępowania i stwierdził, że kwestią sporną jest doręczenie Spółdzielni decyzji z dnia [...] lipca 2000 r., uchylającej decyzję z [...] kwietnia 2000 r. Sąd podkreślił, że akta administracyjne nie zawierają dowodu doręczenia decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. Spółdzielni, a wobec tego dopuścił jako dowód akta Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt SA/Rz 86/00, dotyczące skargi Spółdzielni na decyzję z dnia [...] kwietnia 2000 r. Wynika z nich – wyjaśnił Sąd – że na rozprawie w dniu 20 września 2000 r. radca prawny A. P., działając z substytucji pełnomocnika Spółdzielni radcy prawnego B. K., wniosła o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na wydanie przez Kolegium, w trybie samokontroli, decyzji z dnia [...] lipca 2000 r., zatem treść tej decyzji była znana pełnomocnikowi Spółdzielni. Sąd zauważył też, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r. jest lakoniczne i nie wyczerpuje wymagań art. 107 § 3 k.p.a., jednak odwołuje się ono do uzasadnienia poprzedzającej decyzji, które jest wyczerpujące, zatem uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy.
Reprezentowana przez radcę prawnego, Spółdzielnia [...] w R. złożyła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie prawa procesowego przez:
– błędne przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że zbyt lakoniczne uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nie stanowi podstawy do jej uchylenia, tj. naruszenia art. 107 § 3 k.p.a.,
– niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. naruszenie art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że konsekwencją stwierdzenia, iż uzasadnienie decyzji nie odpowiada prawu powinno być uchylenie decyzji jako wadliwej, bowiem motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć motywy jakimi kierował się organ, zaś lakoniczne uzasadnienie decyzji narusza art. 107 § 3 k.p.a. wskazano także, że niewyjaśniona została kwestia doręczenia Spółdzielni decyzja z dnia [...] lipca 2000 r.
Z. K., uczestniczka postępowania, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Znaczy to, że, o ile w sprawie nie zachodzą przyczyny nieważności wskazane w § 2 art. 183, Naczelny Sąd, rozpoznając skargę kasacyjną, może badać sprawę tylko w ramach przytoczonych w tej skardze podstaw.
Podstawy skargi kasacyjnej zawiera art. 174 P.p.s.a. i wskazuje ich dwie: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania o ile mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Z kolei art. 176 P.p.s.a. określa elementy jakie powinna zawierać skarga kasacyjna i wśród nich wymienia przytoczenie podstaw skargi czy to prawa materialnego, czy procesowego, oraz uzasadnienie podanych naruszeń. Tylko tak skonstruowana skarga kasacyjna daje Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu możliwość rozpoznania jej co do meritum, a więc w zakresie jakiego oczekuje wnoszący tę skargę. Natomiast skarga sporządzona z formalnego punktu widzenia prawidłowo, ale nieodpowiadająca wskazanym uwarunkowaniom, nie może wywołać takiego skutku, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, nie ma ani obowiązku, ani uprawnienia jej poprawiania czy interpretowania.
W niniejszej sprawie zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarga kasacyjna zarzuciła naruszenie przepisów postępowania. Jak wskazano wyżej, art. 174 pkt 2 P.p.s.a. przewiduje taką właśnie podstawę skargi kasacyjnej, jednak w jego ramach, obok wskazania przepisu, należy podać charakter jego naruszenia. Przepis ten stanowi, że naruszenie przepisów postępowania polega na istotnym wpływie na wynik rozstrzygnięcia. W skardze postawiono zarzut naruszenia przepisów postępowania przez błędne przyjęcie oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Takiego charakteru naruszenia przepisów postępowania w/w przepis nie przewiduje, zatem nie wiadomo czy wskazane przepisy zostały naruszone w sposób mający wpływ na wynik sprawy, bowiem ani z podstaw skargi ani z jej uzasadnienia to nie wynika.
Kolejną kwestią wymagającą wyjaśnienia, jeśli idzie o zarzut naruszenia przepisów postępowania, jest wskazanie aktu normatywnego. Zgodnie z art. 173 § 1 P.p.s.a., skarga kasacyjna przysługuje od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co znaczy, że przepisami postępowania jakie mogły zostać przez ten Sąd naruszone są przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzkie sądy administracyjne procedują wg tych przepisów i tylko je mogą naruszyć w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej skardze kasacyjnej zarzucono wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 113 § 1 P.p.s.a.
Jak powiedziano wyżej, aktem normującym postępowanie przed sądami administracyjnymi jest ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś Kodeks postępowania administracyjnego jest aktem, wg którego prowadzą postępowanie organy administracji.
Postawienie zatem Wojewódzkiemu Sądowi zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. bez jakiegokolwiek powiązania ich z przepisami P.p.s.a. czyni ten zarzut nietrafnym. Wyrok Sądu nie może naruszać art. 107 § 3 k.p.a., bowiem ten przepis wskazuje jakim wymogom ma odpowiadać uzasadnienie decyzji administracyjnej. Natomiast jeżeli skarżącej chodziło o to, że zaskarżona decyzja naruszyła ten przepis i z tego powodu powinna zostać uchylona, to należało wskazać przepis P.p.s.a., który Wojewódzki Sąd naruszył, nie uchylając takiej, wadliwej – zdaniem skarżącej – decyzji. Tak podstawy skargi kasacyjnej, jak i jej uzasadnienie takiego przepisu P.p.s.a. nie wskazują.
Jako naruszenie przepisów P.p.s.a. wskazano art. 113 § 1, zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi, że naruszenie to polegało na, niewyjaśnieniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Przepis ten stanowi, ze przewodniczący zamyka rozprawę, gdy Sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Jest to przepis skierowany do prowadzącego rozprawę – jej przewodniczącego, który pozwala na zamknięcie rozprawy, gdy Sąd uzna sprawę za wyjaśnioną. Oznacza to, że przepis ten może zostać naruszony, gdyby rozprawa została zamknięta przed wyjaśnieniem sprawy. Naruszenie tego przepisu mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku ale tylko wówczas, gdyby zostało wykazane, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naruszenie tego przepisu procesowego mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku, ale tylko wówczas, gdyby zostało wykazane, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna zarzuca w podstawach naruszenie art. 113 § 1 P.p.s.a., jednak z uzasadnienia nie wynika czy i jaki wpływ miało to naruszenie na wynik. Postawiony zarzut nie koresponduje z uzasadnieniem
Z akt sądowoadministracyjnych wynika, że rozprawa została zamknięta, gdyż Sąd uznał sprawę za wyjaśnioną. Przepis ten nie został zatem naruszony. Wydaje się, że skarżąca, zarzucając niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, ma na myśli swoje wątpliwości co do doręczenia jej decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. Do kwestii tej Wojewódzki Sąd odniósł się w uzasadnieniu wyroku i w jego ocenie skarżąca wiedziała o tej decyzji. Jeśli skarżąca uważa inaczej, to jest to tylko różnica poglądów co do faktu, ale nie oznacza to naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. Podkreślić przy tym jeszcze raz należy, że art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jako podstawę skargi kasacyjnej wymienia naruszenie przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie i takie naruszenie powinno być wykazane.
W skardze zarzucono niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, co nie miało miejsca – nie wskazując, czy i jaki to miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Należy także dodać, że przedmiotem sprawy było wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2000r., a wobec tego w tym postępowaniu znaczenie mógł mieć tylko sam fakt istnienia decyzji z dnia [...] lipca 2000 r., zaś kwestia prawidłowości jej doręczenia skarżącej, byłaby istotna tylko w postępowaniu dotyczącym tej decyzji. Zatem zarzut naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. należy uznać za nieusprawiedliwiony.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło