I OSK 1247/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 187/10 o odrzuceniu skargi M. G. na § 16 ust. 12 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r., , sygn. akt III SA/Kr 187/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie., sygn. akt I SA/Wa 1342/10 odrzucił skargę M. G. na § 16 ust. 12 uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007 r. nr XXIV/288/07 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca w skardze podała, iż składa ją w związku z pismem z dnia 12 stycznia 2010 r. otrzymanym z Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta Krakowa, w którym odmówiono jej przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej Kraków z powołaniem się na § 16 ust. 12 w/w uchwały. Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 8 września 2010r., podtrzymując skargę M. G., wniósł o stwierdzenie nieważności § 16 ust. 12 w/w uchwały. W piśmie z dnia 27 września 2010 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że przedmiotem zaskarżenia jest § 16 ust. 12 uchwały Nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy Miejskiej Kraków (Dz.Urz. woj. Małop. z 2007, Nr 850, poz. 5589). Odnośnie poprzedzenia skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa, pełnomocnik podniósł, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie toczy się postępowanie ze skargi Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 2 grudnia 2009 r., w której to skardze Rzecznik wniósł m.in. o stwierdzenie nieważności § 16 ust. 12 uchwały Nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007r. (sygn. akt II SA/Kr 23/10). Przedmiot skargi Rzecznika Praw Obywatelskich jest więc tożsamy z przedmiotem skargi skarżącej. Zawiśnięcie przed tut. Sądem sprawy o takim zakresie przedmiotowym jest wyraźną oznaką negatywnego stanowiska Rady Miasta Krakowa co do zaistnienia naruszenia prawa w § 16 ust. 12 w/w chwały. Informacja o wystąpieniu Rzecznika Praw Obywatelskich ze skargę o takiej treści, a więc informacją o negatywnym stanowisku Rady Miasta Krakowa jest powszechnie dostępna poprzez stronę internetową biura RPO. Stanowisko Rady Miasta Kraków w przedmiocie zaistnienia naruszenia prawa przez uchwałę Nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków było więc dostępne dla skarżącej. W świetle powyższych okoliczności pełnomocnik podniósł, że spełniona została przesłanka wniesienia skargi na przepis § 16 ust. 12 uchwały Nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 24 października 2007r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków w brzmieniu przytoczonym na wstępie pisma, gdyż skarga M. G. odnosiła się niejako do treści stanowiska Rady Miasta Krakowa w związku ze skargą Rzecznika. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Krakowa wniosła o jej odrzucenie z powodów formalnych z uwagi na niepoprzedzenie skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Sąd wskazał, iż zgodnie art. 53 § 2 p.p.s.a skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Zgodnie zaś z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego, ale dopiero po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia. Sąd stwierdził, iż w sprawie nie został spełniony warunek uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia, bowiem M. G. przed wniesieniem skargi nie wezwała Rady Miasta Krakowa do usunięcia naruszenia prawa. Sąd za bezzasadny uznał pogląd, iż wniesienie skargi przez M. G. jest skuteczne, ponieważ stanowisko Rady Miasta Krakowa w przedmiocie § 16 ust. 12 zaskarżonej uchwały zostało już wyrażone przez ten organ na skutek skargi Rzecznika Praw Obywatelskich na ten sam paragraf uchwały i jest ogólnie dostępne. Wniesienie skargi przez M. G. na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest realizacją jej własnego uprawnienia do dochodzenia prawa z racji naruszenia przez uchwałę lub zarządzenie podjęte przez organ gminy jej interesu prawnego lub uprawnienia, natomiast Rzecznik Praw Obywatelskich realizuje prawo do skargi na podstawie art. 8 p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła M. G., reprezentowana przez pełnomocnika. Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając: 1/ naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i pominięcie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, albowiem nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi Sąd nie wyszedł poza ich granice, mimo iż w przedmiotowej sprawie winien to uczynić, oraz poprzez niezasadne ograniczenie i zawężenie kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez Sąd; 2/ naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez niezasadne odrzucenie skargi pomimo wniesienia przez stronę skarżącą skargi w trybie i terminie wskazanym przez organ administracyjny w piśmie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 12 stycznia 2010 roku. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie uiszczonych przez skarżącą w całości ani w części. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż w piśmie z dnia 12 stycznia 2010 r. informującym skarżącą o braku podstaw do jej do grona osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej Kraków, Prezydent Miasta Krakowa pouczył skarżącą o prawie wniesienia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej. Skarżąca, która nie posiadała profesjonalnego pełnomocnika przekonana była, że aktem tym jest uchwała Rady Miasta Krakowa nr XXIV/288/07 z dnia 24 października 2007 r., a nie pismo informacyjne z dnia 12 stycznia 2010 r., którego charakteru organ administracyjny skarżącej nie wyjaśnił. Podkreślić należy, że organ nie wskazał konkretnej czynności podlegającej zaskarżeniu, oraz wprowadził błąd skarżącą, nie informując o możliwości złożenia skargi dopiero po wyczerpaniu odpowiedniego trybu, w postaci uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa zarówno w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jak i w art. 52 i 53 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę podstawę odmowy przyznania lokalu z zasobu mieszkaniowego Gminy Miejskiej Kraków, jedyną drogą do podważenia takiego rozstrzygnięcia było złożenie skargi na akt prawa miejscowego w trybie przewidzianym przez ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Nie pouczając skarżącej w sposób odpowiedni, organ administracyjny uniemożliwił jej dochodzenie swych praw w sądzie administracyjnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miasta Krakowa wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Odnosząc się do postawionych zarzutów należy wskazać, iż zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Warunkiem koniecznym do skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy jest uprzednie wezwanie organu gminy, który wydał zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, dokonanego poprzez wydanie zaskarżonego aktu. Gdy przedmiotem zaskarżenia jest uchwała rady gminy, ten organ powinien być wezwany do usunięcia naruszenia prawa, czyli w niniejszej sprawie Rada Miasta Krakowa. Z analizy akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, iż M. G. nie wezwała w/w organu do usunięcia naruszenia prawa. A zatem, skoro skarżąca nie wezwała Rady Miasta Krakowa do usunięcia naruszenia prawa, to Sąd I instancji zasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Należy podkreślić, iż bezpodstawne jest powoływanie się skarżącej na pouczenie przez Prezydenta Miasta Krakowa na możliwość wniesienia skargi. Pouczenie to wyraźnie wskazuje na możliwość wniesienia skargi na akt prawny z zakresu administracji publicznej, tj. pismo Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 12 stycznia 2010 r. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę na uchwalę nr XXIV/288/07 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 października 2007 r., co wyraźnie zostało potwierdzone w pismach profesjonalnego pełnomocnika skarżącej z dnia 8 września 2010 r. oraz piśmie z dnia 27 września 2010 r. W pismach tych pełnomocnik skarżącej potwierdził, że przedmiotem skargi nie jest czynność Prezydenta Miasta Krakowa odmawiająca skarżącej pomocy mieszkaniowej, tylko powołana wyżej uchwała. Nie jest także trafny zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie i pominięcie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. Należy wskazać, iż obowiązkiem sądu administracyjnego w pierwszej kolejności jest zbadanie czy skarga spełnia wymogi formalne, w tym czy został spełniony tryb określony w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd nie ma obowiązku badania skargi merytorycznie jeżeli nie spełnia ona wymogów formalnych i jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.