I OSK 1248/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Rausz Sędziowie Janina Antosiewicz (spr.) NSA Anna Łuczaj Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty Powiatu N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 maja 2006 r. sygn. akt II SO/Ol 3/06 w sprawie z wniosku F. B. o wymierzenie grzywny Staroście N. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i umarza postępowanie sądowe, 2. zasądzić od F. B. na rzecz Starosty N. kwotę 280,- zł (dwieście osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 13 maja 2006 r. wymierzył Staroście N. grzywnę w kwocie 200 zł. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, iż na podstawie art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą Ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na nią w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do tych obowiązków stosownie do art. 55 § 1 ustawy Ppsa sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Z przytoczonych przepisów wynika, że złożenie wniosku o wymierzenie grzywny oznacza, iż sąd musi go rozpoznać. Wniosek taki skarżący może złożyć w każdym czasie po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 ustawy. Skarżący F. B. wniosek złożył pismem z dnia 15 marca 2006 r. (wpływ do Sądu 12 marca 2006 r.) i wniósł o wymierzenie Staroście N. grzywny w związku z nienadesłaniem całości akt w sprawie ze skargi na decyzję Starosty z dnia [...] stycznia 2006 r. W odpowiedzi na wniosek Starosta wniósł o jego oddalenie jako nieuzasadniony. Sprawa rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stanowi dalszy ciąg spraw, które były zawisłe w Kuratorium Oświaty, Sądzie Pracy w Szczecinie oraz w Starostwie. Prowadzono obszernie korespondencję i traktowano sprawę z należytą powagą i starannością. Rozpoznając wniosek Sąd ustalił, że doszło do przekroczenia terminu określonego w art. 54 § 2 ustawy. Ze skargi z dnia 8 lutego 2006 r. na wymienioną decyzję Starosty N. wynika, że skarga ta wpłynęła do organu 20 lutego 2006 r. Należy więc przyjąć, iż skarga ta wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy winna zostać przekazana do Sądu najpóźniej 13 marca 2006 r. Tymczasem organ przy pierwszej korespondencji z dnia 14 lutego 2006 r. do Sądu przekazał jedynie skargę F. B. bez odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych. W wykonaniu wezwania Sądu z dnia 17 lutego 2006 r., wzywającego organ do wykonania obowiązku wynikającego z treści art. 54 § 2 ustawy, Starosta N. przekazał Sądowi w dniu 27 lutego 2006 r. odpowiedź na skargę. Wezwaniem z dnia 2 marca 2006 r. Sąd ponownie zobowiązał organ do przekazania akt sprawy. Wezwanie w tej sprawie doręczono organowi 6 marca 2006 r. W dniu 13 marca 2006 r. Starosta N. przekazał do Sądu niekompletne akta administracyjne, w których brak było m.in. decyzji zapadłych w postępowaniu administracyjnym. Skutkowało to kolejnym wezwaniem organu do przedłożenia pełnych akt administracyjnych (wezwanie z dnia 15 marca 2006 r. doręczone organowi 20 marca 2006 r.). Ostatecznie obowiązek wynikający z art. 54 § 2 ustawy został wykonany przez Starostę N. dnia 22 marca 2006 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), co umożliwiło wydanie zarządzenia o skierowaniu sprawy do oczekujących na wyznaczenie rozprawy według kolejności. Porównanie przytoczonych dat wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, iż organ uchybił terminowi z art. 54 § 2 ustawy przesyłając kompletne akta administracyjne dziesięć dni po upływie terminu. Zdaniem Sądu wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 ustawy jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej i służy realizacji sprawnego i terminowego przekazywania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy sądowi administracyjnemu. Przekazanie kompletnych akt sądowi jest w procedurze sądowoadministracyjnej istotne z uwagi na treść art. 133 § 1 ustawy, zgodnie z którym sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Brak zatem przekazania akt sprawy powoduje spowolnienie postępowania sądowego. Treść art. 54 § 2 ustawy nie wymaga zabiegów interpretacyjnych, jest jasna i winna być znana organom administracji publicznej, których działania zostały poddane kontroli sądownictwa administracyjnego z punktu widzenia legalności. Z tych względów Sąd uznał, iż zasadne jest wymierzenie organowi grzywny. Stosownie do treści art. 55 § 1, w związku z art. 156 § 6 ustawy wysokość grzywny wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzając organowi grzywnę w stosunkowo niskiej wysokości Sąd wziął pod uwagę fakt, iż naruszenie terminu określonego w art. 54 § 2 nie było znaczne (dziewięć dni), a organ w terminach zakreślonych w opisanych wyżej wezwaniach Sądu odpowiadał na te wezwania wykonując część nałożonych obowiązków, przy czym dwa z wezwań Sądu zostały skierowane do organu w terminie, w którym organ miał jeszcze czas na przekazanie sądowi odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy. Z drugiej strony Sąd uwzględnił, iż organ był aż trzykrotnie wzywany do wykonania obowiązku płynącego z art. 54 § 2 ustawy i pomimo tego przekroczył termin określony ustawą, co świadczy o lekceważeniu Sądu, bądź o braku znajomości podstawowych zagadnień dotyczących procedury sądowoadministracyjnej. Ponadto organ nie wyjaśnił, z jakich przyczyn przekroczył termin wynikający z art. 54 § 2 ustawy. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł Starosta Powiatu N., reprezentowany przez adwokata J. S. i zarzucił naruszenie art. 54 § 2 i 55 ustawy Ppsa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ twierdzi, iż doręczył Sądowi dwukrotnie komplet posiadanych dokumentów, a więc nie mógł uchybić obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 ustawy Ppsa, gdyż uczynił to w wymaganym przez prawo terminie. Rozpoznanie wniosku F. B. w kontekście posiadanej korespondencji ze Starostwem jednoznacznie wskazuje na brak przesłanek do wymierzenia grzywny. Sformułowanie, że Sąd może wymierzyć grzywnę, nie oznacza jej obligatoryjności, zwłaszcza przy uwzględnieniu wszystkich przesłanek wynikających z art. 54 § 2 ustawy. W ocenie Starosty nie doszło do żadnego uchybienia terminu, gdyż wysyłane dwa razy akta dotarły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przed upływem terminu i zawierały dokładnie to, co wysłano w dniu 22 marca 2006 r. Skarga kasacyjna domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę. Przepis art. 54 § 2 Ppsa określa tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego – skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Z tak określonym trybem wnoszenia skargi wiąże się obowiązek organu, określony w art. 54 § 2 tej ustawy, polegający na przekazaniu skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Wymierzenie grzywny stanowi środek dyscyplinujący organ, aby doprowadzić do wykonania obowiązku, jeżeli organ pozostaje w zwłoce, a to w konsekwencji uniemożliwia podjęcie czynności przez sąd. Podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 55 § 1 ustawy Ppsa sąd winien uwzględnić wszystkie okoliczności sprawy, a więc przyczynę niedopełnienia obowiązku, czas jaki upłynął od wniesienia skargi i sposób reakcji organu na wezwanie sądu. Z przyjętego przez sąd stanu faktycznego sprawy (którego w skardze kasacyjnej skutecznie nie podważono, ograniczając zarzuty jedynie do naruszenia przepisów art. 54 § 2 i 55 ustawy Ppsa) wynika, iż po otrzymaniu skargi organ niezwłocznie przekazał skargę, a po wezwaniu sądu jeszcze w ustawowym terminie – odpowiedź na skargę i akta sprawy. Wprawdzie kompletne akta sprawy zostały przekazane z niewielkim przekroczeniem terminu, jednakże wobec inicjowania przez stronę wielu postępowań organ w odpowiedzi na wniosek wyjaśnił przyczyny spóźnionego wysłania akt. Istotnym jest, iż po wpłynięciu wniosku F. B. o wymierzenie grzywny Staroście, co miało miejsce dnia 17 marca 2006 r., organ w dniu 22 marca 2006 r. wykonał w pełni obowiązek określony w art. 54 § 2 ustawy Ppsa. Jeżeli więc sąd pierwszej instancji środek z art. 55 § 1 ustawy określa mianem dyscyplinującego, a więc pozbawionego tym samym cech represyjnych, to wobec wykonania obowiązku przez organ, chociaż z niewielkim uchybieniem terminu – postępowanie z wniosku F. B. stało się bezprzedmiotowym. Należało więc je umorzyć na podstawie art. 161 § 3 w zw. z art. 64 § 3 ustawy Ppsa. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 189 ustawy Ppsa uchylił zaskarżone postanowienie i postępowanie umorzył. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 203 pkt 2 ustawy Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) uznając zasądzenie kwoty 180 zł za stosowne tytułem wynagrodzenia za czynności pełnomocnika oraz kwoty 100 zł z tytułu uiszczonego przez organ wpisu od skargi kasacyjnej.